Matura rozszerzona historia maj 2024 arkusz + PDF

Krótki opis zadań ze stron arkusza, w kolejności stron.

• Strona 2: Strona zawiera instrukcje dla zdającego. Punkt 1: sprawdź, czy arkusz zawiera 35 stron (zadania 1–26). Punkt 2: wpisz numer PESEL na karcie odpowiedzi. Punkt 3: wykonaj zadania na podstawie źródeł. Punkt 4: zapisuj odpowiedzi w przeznaczonym miejscu. Punkt 5: używaj czarnego tuszu. Punkt 6: nie używaj korektora. Punkt 7: nie wpisuj znaków w tabelkach dla egzaminatora. Punkt 8: zapisy w brudnopisie nie będą oceniane.
• Strona 4: Zadanie 1: fragment opracowania historycznego dotyczący zjednoczenia Egiptu i panowania I dynastii. Źródło 2: fotografie reliefów A i B. Polecenie: rozstrzygnij, który z reliefów przedstawionych w źródle 2 nawiązuje do procesu historycznego opisanego w źródle 1. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do treści obu źródeł.
• Strona 5: Zadanie 2: Źródło 1 zawiera fragment mowy starożytnego władcy, który opisuje podboje i zdobycie różnych krain. Źródło 2 to mapa państw starożytnych, przedstawiająca państwa Ptolemeuszy, Seleukidów, Attalidów i greckie. Polecenie: Rozstrzygnij, czy mapa ze źródła 2 przedstawia sytuację polityczną w czasie, gdy została wygłoszona mowa z źródła 1. Odpowiedz i uzasadnij, odwołując się do informacji z obu źródeł.
• Strona 6: Zadanie 3: Fragment opracowania historycznego dotyczący ustanowienia monarchii z pozorami republiki przez polityka, który sprawował władzę bez tytułu. Zadanie 3.1: Podaj imię i przydomek polityka, którego działania opisano w tekście. Zadanie 3.2: Podaj nazwy dwóch urzędów republikańskich, o których mowa w ostatnim zdaniu tekstu.
• Strona 7: Zadanie 4: współczesna fotografia kościoła św. Aleksandra w Warszawie. Sformułuj jeden argument na poparcie tezy, że budowla zaprezentowana na fotografii stanowi przykład inspiracji zarówno greckimi, jak i rzymskimi rozwiązaniami w architekturze.
• Strona 8: Zadanie 5: Źródło 1 przedstawia fragment mowy papieża dotyczący pomocy dla chrześcijan na Wschodzie. Źródło 2 to mapa przedstawiająca trasy średniowiecznych wypraw, z zaznaczonymi obszarami zasiedlenia i kierunkami wypraw. Zadanie 5.1: rozstrzygnij, czy wezwanie papieża przyczyniło się do rozpoczęcia wypraw, których przebieg zaznaczono na mapie. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji z obu źródeł.
• Strona 9: Zadanie 5.2: Podaj nazwę państwa, w którego stolicy kończył się szlak „od Waregów do Greków”. Zadanie 6: Drzeworyt z okresu średniowiecza. Wyjaśnij zilustrowaną na drzeworycie strukturę społeczeństwa średniowiecznego. W odpowiedzi odwołaj się do trzech elementów graficznych drzeworytu.
• Strona 10: Zadanie 7: Fragmenty kroniki średniowiecznej. Fragment A opisuje przygotowania Henryka V do wkroczenia do Polski i odpowiedź władcy Polski na żądania trybutu. Fragment B opisuje wygnanie króla z Polski i rolę biskupa. Rozstrzygnij, w którym fragmencie kroniki A czy B opisane są wydarzenia chronologicznie późniejsze, uzasadnij odpowiedź. Zadanie 8: Źródło 1. Fragment dokumentu dotyczący praw ogólnych i ustaw publicznych na sejmie, z naciskiem na zgodę senatorów i posłów ziemskich.
• Strona 11: Zadanie 8.1: Podaj stosowaną w historiografii nazwę dokumentu cytowanego w źródle 1. Zadanie 8.2: Rozstrzygnij, czy ilustracja załączona w źródle 2. odzwierciedla strukturę sejmu przedstawioną w źródle 1. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do informacji z obu źródeł. Na ilustracji oznaczenia literowe: A – król, B – arcybiskup gnieźnieński, C – arcybiskup lwowski, D – senatorowie-biskupi, E – senatorowie-wojewodowie i kasztelanowie, F i G – senatorowie-urzędnicy, H – szlachta.
• Strona 12: Zadanie 9: Alegoria władzy, drzeworyt z dzieła Stanisława Orzechowskiego "Quincunx", przedstawia wzór Korony Polskiej na cyrku wystawiony. Tekst łaciński na drzeworycie: "Państwo opiera się na barkach papieża i króla; jeśli ruszy się jedną z tych podpór, zostanie zniszczona cała struktura królestwa." Rozstrzygnij, czy Stanisław Orzechowski propagował idee braci polskich (arian). Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do napisu i wybranego elementu graficznego drzeworytu.
• Strona 13: Zadanie 10: Wykres dochodów z królewszczyzn przedstawia podział dochodu na kwarta, król i dzierżawca. Dokończ zdanie, zaznacz właściwą odpowiedź: Podział dochodów wprowadzono na mocy postanowień sejmów: A) egzekucyjnego 1562–1563, B) konwokacyjnego 1573, C) Niemego 1717, D) Wielkiego 1788–1792. Zadanie 11: Źródło 1. Fragmenty opracowania historycznego. Fragment A opisuje rzeź w dzień św. Bartłomieja. Fragment B wspomina słowa "Paryż wart mszy" i edykt nantejski.
• Strona 14: Zadanie 11.1: Przyporządkuj władcę z tablicy genealogicznej, który panował we Francji w czasie wydarzeń opisanych w źródle 1. Fragment A i B do uzupełnienia. Zadanie 11.2: Wyjaśnij sens sformułowania "Paryż wart mszy" przytoczonego we fragmencie B. Zadanie 12: Na podstawie fragmentu opracowania historycznego wyjaśnij sytuację polityczną po śmierci Ludwiki Marii i rolę króla w kraju. Tablica genealogiczna władców Francji jako element wizualny.
• Strona 15: Zadanie 12.1: Podaj imiona władcy, którego dotyczą oba źródła. Zadanie 12.2: Podaj pojęcie stosowane w historiografii, którym określa się działanie nazwane w tekście lepszym wyjściem. Zadanie 12.3: Rozstrzygnij, czy pomnik nagrobny ukazany w źródle 2. jest przykładem sztuki baroku czy klasycyzmu. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do jednej cechy tego stylu widocznej na fotografii.
• Strona 16: Zadanie 13: Rycina z epoki, podaj nazwę wydarzenia z nowożytnych dziejów Anglii, do którego nawiązuje rycina. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do jej treści. Zadanie 14: Źródło 1, fragment rozkazu, analiza tekstu dotyczącego rozpoczęcia drugiej wojny polskiej, odniesienie do Frydlantu, Tylży, Rosji, Francji i Anglii. Przeanalizuj kontekst historyczny i wyciągnij wnioski.
• Strona 17: Zadanie 14.1: Rozstrzygnij, czy rozkaz cytowany w źródle 1 dotyczy działań wojennych ukazanych na mapie ze źródła 2. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji z obu źródeł. Zadanie 14.2: Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Głównym dowódcą wojsk polskich w czasie działań wojennych ukazanych na mapie był A) Józef Zajączek, B) Tadeusz Kościuszko, C) Józef Poniatowski, D) Jan Henryk Dąbrowski. Mapa działań wojennych przedstawia ruchy wojsk polskich, austriackich i rosyjskich.
• Strona 18: Zadanie 15.1: Podaj stosowaną w historiografii nazwę powstania, którego dotyczą źródła. Zadanie 15.2: Rozstrzygnij, która z wersji pieśni cytowanej w źródle 2 – A czy B – ma wymowę zgodną z oceną Chłopickiego wyrażoną w źródle 1. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do źródła 1 i do wybranej wersji pieśni ze źródła 2.
• Strona 19: Zadanie 16: Źródło 1 to karykatura polityczna przedstawiająca postacie z różnych krajów oraz Wuja Sama z napisem "Zakaz wstępu Ameryka dla Amerykanów". Źródło 2 to fragment orędzia prezydenta Stanów Zjednoczonych dotyczący polityki nieingerencji. Zadanie 16.1: Rozstrzygnij, czy karykatura ze źródła 1 jest komentarzem do polityki z orędzia w źródle 2. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do treści obu źródeł.
• Strona 20: Zadanie 16.2: Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Prezydentem, który wygłosił orędzie przytoczone w źródle 2, był A) Abraham Lincoln, B) James Monroe, C) Harry Truman, D) Woodrow Wilson. Zadanie 17: Źródło 1: Fragment opracowania historycznego dotyczący ceremonii koronacji pierwszego króla pruskiego w Królewcu. Źródło 2: Rysunek z epoki przedstawiający kapitulację pod Sedanem. Zadanie 17.1: Wyjaśnij związek przyczynowo-skutkowy między wydarzeniem z źródła 2 a ceremonią opisaną przez von Sybela w źródle 1.
• Strona 21: Zadanie 17.2: Podaj nazwę dynastii, z której pochodził wspomniany w źródle 1 nowy cesarz. Zadanie 18: Plakat z okresu I wojny światowej. Rozstrzygnij, która strona konfliktu – państwa centralne czy ententa – opublikowała zaprezentowany plakat. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do jego elementów graficznych.
• Strona 22: Zadanie 19: Znaczki pocztowe A-D z napisami w różnych językach. Zadanie 19.1: Oceń prawdziwość stwierdzeń dotyczących znaczków A-D, zaznacz P lub F. 1. Sposób wydarzeń związany z znaczkiem A. 2. Znaczek C do plebiscytu, który się nie odbył. 3. Wydanie znaczka D związane z plebiscytem. Zadanie 19.2: Podaj nazwisko generała związanego z obszarem znaczka B.
• Strona 23: Zadanie 20: Źródło 1: Relacja Wiktora Krawczenko o życiu rodziny Woranowów, kolektywizacji i represjach. Źródło 2: Fragment pamiętnika o rynkach i zniesieniu nacjonalizacji. Zadanie 20.1: Rozstrzygnij, w którym źródle opisano przejawy Nowej Ekonomicznej Polityki. Uzasadnij, odwołując się do informacji. Zadanie 20.2: Oceń prawdziwość stwierdzeń, zaznacz P lub F: 1. Oba źródła dotyczą walki z Wielkim Głodem na Ukrainie. 2. Źródło 1 opisuje kolektywizację. 3. Źródło 2 charakteryzuje politykę gospodarczą Stalina.
• Strona 24: Zadanie 21: Kadr z filmu "Triumf woli" w reżyserii Leni Riefenstahl, dokumentującego zjazd NSDAP. Na podstawie przedstawionego kadru sformułuj jeden argument potwierdzający tezę, że film służył celom propagandowym. Zadanie 22: Źródło 1. Fragment opracowania historycznego dotyczącego wpływu powstania na opóźnienie marszu Armii Czerwonej i zmianę decyzji Stalina, co miało wpływ na stosunki zimnowojenne i zachowanie odrębności państw Europy Środkowo-Wschodniej.
• Strona 25: Zadanie 22.1: Podaj datę dzienną wydarzenia określonego w źródle 1. jako godzina „W”. Zadanie 22.2: Porównaj przedstawione w źródłach 1. i 2. opinie na temat skutków powstania warszawskiego – podaj dwa podobieństwa między tymi opiniami: jedno odnoszące się do skutków międzynarodowych powstania (A), drugie – do jego skutków dla wewnętrznych losów Polski (B).
• Strona 26: Zadanie 23: Źródło 1: Plakat z napisem "Czy jesteś za zniesieniem Senatu?" i ilustracją przedstawiającą wózek z napisem "Postęp". Źródło 2: Tabela z wynikami referendum, pytania 1-3, wyniki oficjalne: 68%, 77%, 91%, wyniki rzeczywiste: 27%, 42%, 67%. Zadanie 23.1: Wymień dwie metody z Źródeł 1 i 2, które stosowali komuniści w celu przejęcia władzy w Polsce. Zadanie 23.2: Rozstrzygnij, czy najwięcej odpowiedzi pozytywnych uzyskało pytanie związane z plakatem z Źródła 1.
• Strona 27: Zadanie 24: Źródło 1 przedstawia mapę z rozmieszczeniem wojsk polskich, sowieckich, węgierskich i bułgarskich w Czechosłowacji. Źródło 2 to fragment opracowania historycznego opisujący obawy Chruszczowa i działania wojsk radzieckich w listopadzie. Polecenie: Rozstrzygnij, czy źródła 1 i 2 odnoszą się do tego samego kryzysu międzynarodowego z okresu zimnej wojny. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do informacji z obu źródeł.
• Strona 28: Zadanie 25: Rysunek z epoki przedstawia postać mężczyzny odsłaniającego zasłonę z napisem "SOLIDARNOŚĆ". Wyjaśnij przesłanie rysunku, interpretując jego elementy graficzne. W odpowiedzi uwzględnij kontekst historyczny.
• Strona 29: Zadanie 26: Wybierz jeden z trzech tematów do opracowania. Temat 1: Odnowienie tradycji imperium rzymskiego przez państwo Karola Wielkiego. Uwzględnij aspekty polityczne, społeczno-gospodarcze i kulturowe. Temat 2: Wojny z Turcją jako przyczyna upadku znaczenia Rzeczypospolitej w XVII wieku. Uwzględnij aspekty militarne, polityczne i społeczno-gospodarcze. Temat 3: Niepodległość Polski dzięki przywództwu Józefa Piłsudskiego. Uwzględnij aspekty dyplomatyczne, militarne i polityczno-ustrojowe. Wypracowanie minimum 300 słów.