Jaki czy jacy? Zasady odmiany przymiotnika w rodzaju męskoosobowym (A2)

Mianownik liczby mnogiej: Jak odmieniać przymiotniki? (A2)

W języku polskim przymiotniki w rodzaju męskoosobowym (gdy mówimy o mężczyznach lub grupach z mężczyznami) przechodzą fascynującą, choć czasem skomplikowaną przemianę. Kluczem do sukcesu jest zrozumienie dwóch głównych końcówek: -i oraz -y oraz towarzyszącym im zmianom wewnątrz wyrazu, czyli tzw. alternacji.

Kiedy stosujemy końcówkę -i?

Końcówka -i pojawia się po większości spółgłosek, takich jak: b, m, n, p, s, w. Bardzo często wiąże się ona ze zmianą ostatniej litery tematu przymiotnika.

Najważniejsze alternacje (zamiany liter):

• ch → si: np. głuchy człowiek – głusi ludzie.
• d → dzi: np. młody palacz – młodzi palacze.
• ł → li: np. mały uczeń – mali uczniowie lub uprzejmy najemca – uprzejmi najemcy.
• sz → si: np. młodszy ksiądz – młodsi księża.
• t → ci: np. pracowity praktykant – pracowici praktykanci.
• st → ści: np. czysty górnik – czyści górnicy.

Warto zapamiętać dodatkowe zmiany:

• ony → eni: np. opalony sąsiad – opaleni sąsiedzi.
• s → ś: np. zazdrosny kochanek – zazdrośni kochankowie.
• z → ź: np. zły złodziej – źli złodzieje.

Kiedy stosujemy końcówkę -y?

Końcówkę -y wybieramy po spółgłoskach: c, cz, dz, ż. Co ważne, w tych przypadkach zazwyczaj nie dochodzi do zmian wewnątrz tematu wyrazu.

Przykłady bez zmian:

• interesujący człowiek – interesujący ludzie.
• opiekuńczy ojciec – opiekuńczy ojcowie.
• cudzy gość – cudzy goście.
• ryży chłopak – ryży chłopacy.

Wyjątki i specjalne grupy

Istnieją przymiotniki, które wymagają szczególnej uwagi ze względu na specyficzne zakończenia tematu:

• gi → dzy: np. drogi profesor – drodzy profesorowie.
• ki → cy: np. brzydki praktykant – brzydcy praktykanci.
• ry → rzy: np. dobry pracodawca – dobrzy pracodawcy.
• Uwaga na wyjątek: duży człowiek – duzi ludzie.