"Wesele" to lektura, którą musisz znać na maturę. Dramat Stanisława Wyspiańskiego to nie tylko opis hucznej zabawy, ale przede wszystkim bezlitosna diagnoza polskiego społeczeństwa przełomu wieków. Akcja odbywa się w bronowickiej chałupie , gdzie radosne świętowanie staje się tłem dla spotkania dwóch odrębnych światów: inteligencji i chłopstwa.
Pobierz notatki ⤵️
Podaj swój adres mailowy i pobierz je wszystkie! 🤩
Konfrontacja stanów: Inteligencja vs Chłopi 🤝
W dramacie Wyspiański dokonuje zestawienia dwóch grup społecznych, których porozumienie okazuje się pozorne.
Inteligencja – marzyciele i sceptycy 🖋️
Przedstawiciele krakowskiej inteligencji przybywają na wieś, kierowani często powierzchowną fascynacją folklorem.
- Gospodarz (Włodzimierz Tetmajer): malarz i działacz polityczny, który cieszy się autorytetem w obu środowiskach.
- Pan Młody (Lucjan Rydel): poeta, dobroduszny idealista i gaduła, uosobienie chłopomanii.
- Poeta (Kazimierz Przerwa-Tetmajer): przedstawiciel liryki nastrojowo-symbolicznej, chce stworzyć poemat narodowy, ale jego dystans do świata utrudnia mu zaangażowanie się w wielką sprawę.
- Dziennikarz (Rudolf Starzewski): redaktor organu prasowego konserwatystów, krytyczny wobec rodaków, sceptyk
- Nos: dekadent i pijak z krakowskiej cyganerii artystycznej, zafascynowany postaciami takimi jak Przybyszewski.
Chłopi – siła i temperament 💪
Mieszkańcy Bronowic to grupa pełna energii, ale też skłonna do bitki.
- Gospodyni (Anna Mikołajczykówna): zapobiegliwie chowa podkowę otrzymaną od Wernyhory.
- Czepiec: wuj Mikołajczykówien, uosobienie chłopskiej dumy i zadziorności.
- Panna Młoda (Jadwiga Mikołajczykówna): w chwili ślubu miała 17 lat.
- Jasiek: brat panny młodej, lekkomyślny i próżny, który gubi złoty róg, schylając się po czapkę z piórami.
Postaci fantastyczne – Osoby Dramatu 👻
Noc weselna staje się czasem, w którym granica między światem realnym a metafizycznym zaciera się. Zjawy ukazujące się gościom są projekcją ich lęków i niespełnionych ambicji.
- Stańczyk: ukazuje się Dziennikarzowi, demaskuje defetyzm i brak wiary konserwatystów we własne siły.
- Rycerz (Zawisza Czarny): symbol snów o potędze, wyraz tęsknoty za romantyczną wizją poety-wieszcza, pod przyłbicą skrywa jednak pustkę.
- Upiór (Jakub Szela): przywódca rabacji galicyjskiej, podważa wiarę w autentyczność pojednania panów i ludu.
- Hetman (Franciszek Ksawery Branicki): zdrajca, który może uosabiać lęki Pana Młodego dotyczące nielojalności wobec własnej klasy społecznej.
- Widmo: duch zmarłego narzeczonego Marysi, zanurzonej we wspomnieniach o młodzieńczej miłości.
- Chochoł: zaproszony przez Isię, w finale inicjuje hipnotyczny taniec symbolizujący stagnację i niezdolność narodu do czynu.
Ważne postaci drugoplanowe 🕯️
Dopełnieniem obrazu społeczności są postaci takie jak Rachela, młoda emancypatka i muza, która dostrzega poetycką aurę nocy. Z kolei Żyd trzeźwo ocenia bratanie się inteligencji z chłopstwem, nazywając wesele „szopką”. Wśród gości znajdziemy także Księdza, wiejskiego duchownego o chłopskim pochodzeniu, który robi interesy z karczmarzem.
Podsumowanie 🌾
"Wesele" to wielowarstwowy dramat narodowy. Wyspiański pokazuje, że porozumienie między stanami jest pozorne , a polskie społeczeństwo tkwi w chocholim tańcu – stanie marazmu, z którego nie potrafi się wybudzić.
