Informator egzaminu ósmoklasisty z języka polskiego, sierpień 2024

Krótki opis zadań ze stron arkusza, w kolejności stron.

• Strona 13: Tabela oceny zakresu środków językowych z punktacją od 0 do 3 pkt, zależnie od zadowalającego lub wąskiego zakresu. Zadanie 7: Ortografia - ocena liczby błędów ortograficznych, 2 pkt za nie więcej niż 1 błąd, 1 pkt za 2-3 błędy, 0 pkt za 4 lub więcej błędów. Uczniowie ze specyficznymi trudnościami: 2 pkt za nie więcej niż 3 błędy, 1 pkt za 4-6 błędów, 0 pkt za 7 lub więcej. Zadanie 8: Interpunkcja - ocena liczby błędów interpunkcyjnych, 1 pkt za nie więcej niż 9 błędów, 0 pkt za 10 lub więcej. Uczniowie ze specyficznymi trudnościami: 1 pkt za nie więcej niż 11 błędów, 0 pkt za 12 lub więcej.
• Strona 18: Zadanie 1: Na podstawie fragmentu utworu oceń prawdziwość sformułowań. Wybierz P, jeśli prawdziwe, lub F, jeśli fałszywe. Sformułowania: "We fragmencie opowiadania Stanisława Lema ukazane jest niebezpieczeństwo nieodpowiedzialnego wykorzystywania techniki." oraz "Światem przedstawionym w opowiadaniu rządzą nie tylko prawa fizyki, lecz także prawa języka." Wymaganie ogólne: Kształcenie literackie i kulturowe. Wymaganie szczegółowe: Określa tematykę oraz problematykę utworu. Zasady oceniania: 1 pkt za odpowiedź poprawną, 0 pkt za niepoprawną lub niepełną.
• Strona 19: Zadanie 2: Na podstawie przytoczonego fragmentu utworu wyjaśnij, dlaczego świat „pozostał [...] cały podziurawiony Nicością”. Zadanie 3: Na podstawie przytoczonego fragmentu utworu Jak ocalał świat sformułuj wniosek, który będzie stanowił przesłanie płynące z tekstu. Wymagania ogólne: Kształcenie literackie i kulturowe. Wymagania szczegółowe: Czytanie utworów literackich, objaśnianie znaczenia dosłownego i przenośnego w tekstach. Zasady oceniania: poprawna odpowiedź uwzględnia wskazanie przyczyny wynikającej z tekstu. Przykładowe odpowiedzi ocenione na 1 punkt.
• Strona 20: Zadanie 4: Odwołując się do tekstu Stanisława Lema, dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Na podstawie fragmentu tekstu można wnioskować, że cechą, która w najmniejszym stopniu charakteryzuje Klapaucjusza, jest A) zazdrość, B) uprzejmość, C) pomysłowość, D) lekkomyślność. Wymaganie ogólne: kształcenie literackie i kulturowe. Wymaganie szczegółowe: charakteryzuje bohaterów w czytanych utworach. Zasady oceniania: 1 pkt za odpowiedź poprawną, 0 pkt za odpowiedź niepoprawną.
• Strona 21: Zadanie 5: Przeczytaj fragment utworu "Jak ocalał świat" i uzupełnij zdanie dotyczące odczuć Klapaucjusza. Wymagania ogólne i szczegółowe dotyczą rozumienia utworów literackich. Zadanie 6: Czy wyrazy "nic" i "Nic" w opowiadaniu Stanisława Lema znaczą to samo? Uzasadnij odpowiedź, odwołując się do fragmentu utworu "Jak ocalał świat". Wymagania ogólne obejmują kształcenie literackie i językowe.
• Strona 22: Zadanie 7: Na podstawie przytoczonego fragmentu utworu oceń prawdziwość poniższych sformułowań. Wybierz P, jeśli sformułowanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. 1) Wyrazy Nicość, Niebyt, Nieistnienie zostały zapisane w opowiadaniu Stanisława Lema wielką literą, ponieważ są nazwami planet. 2) Wyrazy takie jak wytrzopki, gryzmaki i rymundy są znane w świecie, w którym żyją Trurl i Klapaucjusz. Rozwiązanie: FP.
• Strona 23: Zadanie 8: Na podstawie fragmentu utworu dokończ zdanie, wybierz właściwą odpowiedź. Klapaucjusz użył określenia "śliczna maszyno", aby: A) jej się przypodobać, B) zachwycić ją elokwencją, C) wyrazić podziw dla jej urody, D) zwrócić jej uwagę na swój urok osobisty. Rozwiązanie: A. Zadanie 9: W opowiadaniu Stanisława Lema pt. "Jak ocalał świat" maszyna użyła słowa "fraszka" w zdaniu "Niebyt jest dla mnie fraszką". Wyjaśnij znaczenie tego wyrazu w podanym kontekście.
• Strona 24: Zadanie 10: 10.1. Wyjaśnij różnicę w pisowni partykuły "nie" w wyrazach podkreślonych w zdaniu: "Nie istniały przyczyny, które pozwalałyby wyjaśnić nieistnienie świata." 10.2. Spółdzielnia Mieszkaniowa Jutrzenka planuje wystosowanie poniższych komunikatów do mieszkańców. Uzupełnij je odpowiednią formą wyrazów umieszczonych w nawiasie. Zdjęcie przedstawia miejsce parkingowe z oznaczeniem koperty i tekst: "Prosimy o …………………… (nie parkować) na miejscu oznaczonym kopertą."
• Strona 25: Zadanie 10.1: wyjaśnij pisownię partykuły "nie" z czasownikami i rzeczownikami, 1 pkt za poprawne wyjaśnienie. Rozwiązanie: "nie" z rzeczownikami piszemy łącznie, z czasownikami rozdzielnie. Zadanie 10.2: utwórz formy "nieparkowanie" i "Nie depcz", 1 pkt za poprawne utworzenie obu form. Zadanie 11: na podstawie opowiadania Stanisława Lema "Jak ocalał świat" określ cechę utworu jako fantastycznonaukowego i podaj przykład ilustrujący tę cechę.
• Strona 26: Zadanie 12: Przeczytaj poniższy fragment utworu. "Niechże będzie dziś wesele Równie w sercach, jak i w dziele. Mociumpanie, z nami zgoda." 12.1. Podaj tytuł utworu, z którego pochodzi przytoczony fragment. 12.2. Podaj dwóch bohaterów literackich, w czasie rozmowy których padły powyższe słowa. 12.3. Czy relacje między Klapaucjuszem i Trurlem są podobne do relacji między bohaterami wskazanymi przez Ciebie powyżej? Uzasadnij swoją odpowiedź.
• Strona 27: Zadanie 12.1: Wymaganie szczegółowe dla klas VII i VIII, lektura obowiązkowa: Aleksander Fredro, Zemsta. Zasady oceniania: 1 pkt za odpowiedź poprawną, 0 pkt za odpowiedź niepoprawną lub brak odpowiedzi. Rozwiązanie: Zemsta. Zadanie 12.2: Podanie dwóch bohaterów z "Zemsty". Zasady oceniania: 1 pkt za poprawne podanie imion i nazwisk bohaterów. Rozwiązanie: Cześnik Raptusiewicz i Rejent Milczek. Zadanie 12.3: Uzasadnienie podobieństw relacji między bohaterami Fredry i Lema. Zasady oceniania: 1 pkt za przedstawienie i uzasadnienie stanowiska. Przykładowa odpowiedź: Zauważenie rywalizacji i złośliwości w relacjach.
• Strona 28: Zadanie 13: Na stronie internetowej Polskiego Radia można znaleźć informację o największym zagrożeniu dla ludzkości związanym z nowymi technologiami. W artykule wspomniano o raporcie Uniwersytetu Oksfordzkiego i potencjalnych niebezpieczeństwach związanych z syntetyczną biologią, nanotechnologią i sztuczną inteligencją. Polecenie: Zabierz głos w dyskusji, napisz komentarz, w którym przedstawisz swoje stanowisko i poprzesz je jednym argumentem.
• Strona 31: Zadanie 1: Na podstawie przytoczonego fragmentu z dramatu "Balladyna" Juliusza Słowackiego oraz całego utworu oceń prawdziwość informacji. Wybierz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F, jeśli jest fałszywa. Pierwsza informacja: "W rozmowie uczestniczą postacie realistyczne i fantastyczne." Druga informacja: "Bohaterami dramatu są postacie znane z polskiej historii."
• Strona 32: Zadanie 2: Na podstawie wypowiedzi bohaterek w podanym fragmencie sformułuj po jednym argumencie, którym posłużyła się każda z sióstr, aby przekonać Kirkora do siebie. Argument sformułowany na podstawie wypowiedzi Aliny: [miejsce na odpowiedź]. Argument sformułowany na podstawie wypowiedzi Balladyny: [miejsce na odpowiedź]. Wymagania ogólne: I. Kształcenie literackie i kulturowe. Wymagania szczegółowe: Klasy IV-VI, VII-VIII. Lektura obowiązkowa: Juliusz Słowacki, Balladyna. Zasady oceniania: 1 pkt – odpowiedź poprawna, 0 pkt – odpowiedź niepoprawna.
• Strona 33: Zadanie 3: Każdego człowieka charakteryzuje język, jakim się on posługuje. 3.1: Spośród podanych określeń dobierz te, które charakteryzują język wypowiedzi Aliny i Balladyny. Wpisz obok imion bohaterek właściwe litery. Cechy języka: A. stosowanie wykrzyknień, B. wyrazy nacechowane negatywnie, C. słownictwo wyrażające opanowanie, D. używanie zdrobnień, E. słownictwo wyrażające grozę. Alina: .................................................. Balladyna: ..................................................
• Strona 34: Zadanie 3.2: Na podstawie języka wypowiedzi bohaterek w podanym fragmencie określ jedną cechę charakteru każdej z nich oraz podaj po jednym przykładzie z całego dramatu – zachowania ilustrującego tę cechę. Alina – cecha charakteru, przykład. Balladyna – cecha charakteru, przykład. Wymagania ogólne: kształcenie literackie i kulturowe, językowe. Wymagania szczegółowe: czytanie utworów literackich, zróżnicowanie języka. Rozwiązanie: Alina – C, D; Balladyna – A, B, E.
• Strona 35: Zadanie 4: Na podstawie znajomości utworu Juliusza Słowackiego oceń prawdziwość sformułowań. Wybierz P, jeśli prawdziwe, F, jeśli fałszywe. 1) Potwierdzenie szczerości słów Balladyny "Prócz matki, siostry, wszystko ci poświęcę" w kolejnych wydarzeniach utworu. 2) Zakończenie utworu dowodzi, że na losy bohaterki miały wpływ siły nadprzyrodzone. Wymagania szczegółowe i przykładowe odpowiedzi dotyczące charakterystyki Aliny i Balladyny.
• Strona 36: Zadanie 5: Czym różni się sposób widzenia świata przez Alinę od sposobu widzenia świata przez Balladynę? Sformułuj wniosek na podstawie poniższego fragmentu utworu. Fragmenty dialogu Aliny i Balladyny dotyczące opisu malin i krajobrazu. Wymagania ogólne: kształcenie literackie i kulturowe, wyrobienie zdolności rozumienia utworów literackich, znajomość literatury polskiej, tworzenie wypowiedzi, poznawanie zasad retoryki.
• Strona 37: Zadanie 6: Dokończ zdania, aby ich treść zawierała prawdziwe informacje. W fragmencie utworu (s. 30–31) wyrażenia: „do wdowy”, „do siebie”, „do Aliny” to przykład tekstu zwanego ........................................... . Umożliwia zrozumienie utworu, zastępuje nieobecnego w dramacie ........................................... . Wymagania szczegółowe: rozpoznawanie rodzajów literackich, wskazywanie elementów dramatu. Rozwiązanie: 1. zdanie – didaskaliami lub tekstem pobocznym, 2. zdanie – narratora.
• Strona 38: Zadanie 7: Dokończ zdanie. Wybierz odpowiedź A albo B i jej uzasadnienie 1., 2. albo 3. Wyraz "dzievo" użyty w wypowiedzi Kirkora we współczesnej polszczyźnie jest A) archaizmem, ponieważ 1. wyszedł z powszechnego użycia w języku, 2. często stosuje się go w potocznym języku, 3. niedawno pojawił się w języku polskim. B) neologizmem. Wymaganie ogólne: Kształcenie językowe. Wymaganie szczegółowe: Zróżnicowanie języka. Zasady oceniania: 1 pkt za odpowiedź poprawną. Rozwiązanie: A1.
• Strona 39: Zadanie 8: Obejrzyj zamieszczony poniżej plakat Andrzeja Pągowskiego do spektaklu teatralnego "Balladyna" według Juliusza Słowackiego. Andrzej Pągowski za pomocą różnych elementów graficznych przedstawił swoją interpretację dramatu Juliusza Słowackiego. Wybierz jeden z tych elementów i wyjaśnij jego sens w kontekście całego utworu. Wymagania ogólne: kształcenie literackie i kulturowe, rozwijanie zdolności rozumienia utworów literackich oraz innych tekstów kultury, znajomość wybranych utworów z literatury polskiej, kształtowanie umiejętności uczestniczenia w kulturze polskiej.
• Strona 40: Zadanie 9: Wymień bohatera lektury obowiązkowej – innej niż Balladyna – na którego miał wpływ świat fantastyczny. Podaj tytuł utworu, wskaż bohatera i wyjaśnij, na czym ten wpływ polegał. Formularz do wypełnienia: Tytuł, Bohater, Wpływ świata fantastycznego na bohatera. Dodatkowo na stronie znajdują się wymagania szczegółowe dotyczące odbioru tekstów kultury oraz przykładowe odpowiedzi ocenione na 1 punkt.
• Strona 42: Tekst 3: wiersz "Komunikat" autorstwa Julii Hartwig. Zadanie 1: Na podstawie utworu oceń prawdziwość sformułowań. Wybierz P, jeśli prawdziwe, F, jeśli fałszywe. 1) Pytania retoryczne w wierszu podkreślają obojętność świata wobec losów człowieka. 2) Przenośnia "obojętni intruzi okien" uwydatnia obcość życia w wieżowcach. Zasady oceniania: 1 pkt za odpowiedź poprawną, 0 pkt za niepoprawną lub brak odpowiedzi.
• Strona 43: Zadanie 2: Na podstawie przytoczonego utworu dokończ zdanie. Wybierz odpowiedź A albo B i jej uzasadnienie 1., 2. albo 3. Obraz współczesnego świata wyłaniający się z utworu jest A) budujący, B) przygnębiający, ze względu na 1) wizję przyszłości ukazaną w wierszu, 2) stosunek społeczeństwa do nowoczesnej architektury, 3) przeznaczenie powstającego budynku. Zadanie 3: Wyjaśnij znaczenie przenośni "zamurowany horyzont" użytej w utworze Julii Hartwig.
• Strona 44: Zadanie 3.2: Podaj dowolny poprawny związek frazeologiczny z wyrazem "horyzonty" i wyjaśnij znaczenie tego związku. Wymaganie ogólne 3.1: Kształcenie literackie i kulturowe, wyrobienie zdolności rozumienia utworów literackich. Zasady oceniania: 1 pkt za poprawne wyjaśnienie przenośni. Przykładowa odpowiedź: "Zamurawiony horyzont to obraz wieżowców, które sięgają chmur i zasłaniają perspektywę/horyzont/widok." Wymaganie ogólne 3.2: Kształcenie językowe, rozumienie związków frazeologicznych. Zasady oceniania: 1 pkt za poprawne podanie związku frazeologicznego z wyjaśnieniem. Przykładowe odpowiedzi: "szerokie horyzonty" – duża wiedza, "wąskie horyzonty" – brak zainteresowań, "poszerzać horyzonty" – rozwijać perspektywę.
• Strona 45: Zadanie 4: Wypisz z wiersza Julii Hartwig sformułowanie, którym można zastąpić frazeologizm oko w oko, i wyjaśnij znaczenie tego sformułowania. Zadanie 5: Wyjaśnij, jaki związek z treścią wiersza Julii Hartwig ma jego tytuł. Wymagania ogólne i szczegółowe dotyczą kształcenia literackiego i kulturowego oraz zróżnicowania języka. Zasady oceniania obejmują punktację za poprawne odpowiedzi. Przykładowa odpowiedź oceniona na 2 punkty jest podana.
• Strona 46: Zadanie 6: Przeczytaj tekst. Leszek Węgłowski napisał o twórczości autorki wiersza Komunikat: "Twórczość Julii Hartwig to niewątpliwie sztuka patrzenia. Sztuka patrzenia na malarstwo, ale też na drugiego człowieka, na ludzkie życie." Czy zacytowana opinia może stanowić komentarz do wiersza Julii Hartwig? Uzasadnij odpowiedź, odwołując się do utworu Komunikat. Wymagania szczegółowe: klasy IV-VI, czytanie utworów literackich, uczeń omawia funkcje elementów konstrukcyjnych utworu, w tym tytułu.
• Strona 47: Zadanie 7: Odwołując się do utworu Julii Hartwig, dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. W pierwszej części wiersza dwukrotnie zastosowano wypowiedzenia złożone współrzędnie w celu A. przedstawienia stosunku człowieka do natury. B. ukazania wartości, jakie ma dla człowieka rozwój cywilizacji. C. podkreślenia nieodwracalności zmian, jakie grożą przyrodzie. D. pokazania niezmienności praw rządzących rozwojem technicznym. Rozwiązanie: C.
• Strona 48: Zadanie 8: Odwołując się do utworu Julii Hartwig, dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Z wiersza Komunikat wynika, że dla podmiotu lirycznego ważną wartością jest A) troska, B) filantropia, C) pracowitość, D) sumienność. Rozwiązanie: A. Zadanie 9: Przyjrzyj się poniższemu zdjęciu i odpowiedz, czy ilustruje ono problem ukazany w utworze Komunikat. W uzasadnieniu sformułuj dwa argumenty odnoszące się zarówno do wiersza, jak i do zdjęcia. Zdjęcie przedstawia budynek z samochodami zaparkowanymi przed nim.
• Strona 50: Zadanie 10: Przeczytaj fragment utworu. Śród takich pól przed laty, nad brzegiem ruczaju, na pagórku niewielkim, we brzozowym gaju, stał dwór szlachecki. 10.1. Podaj tytuł utworu, z którego pochodzi fragment. 10.2. Wyjaśnij rolę przyrody w fragmencie. Wymagania: znajomość literatury polskiej, lektura obowiązkowa: Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz. Zasady oceniania: 1 pkt za poprawną odpowiedź.
• Strona 51: Zadanie 11: Napisz zaproszenie na spotkanie pod hasłem "Chrońmy zagrożone gatunki zwierząt!" organizowane przez Szkolne Koło Miłośników Przyrody. Zachęć do aktywnego udziału. Uwaga: w ocenie będzie brana pod uwagę poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna. Na stronie znajduje się ilustracja zaproszenia z miejscem na tekst.
• Strona 54: Tekst 1: Fragment tekstu Józefa Bocheńskiego dotyczący różnicy między odwagą a męstwem. Zadanie 1: Na podstawie tekstu oceń prawdziwość sformułowań. Wybierz P, jeśli prawdziwe, F, jeśli fałszywe. 1) Według Bocheńskiego odwaga ma szerszy zakres znaczeniowy od męstwa. 2) Męstwo i odwaga odnoszą się do zachowań ludzi i zwierząt. Wymagania ogólne: Kształcenie literackie i kulturowe, kształcenie językowe, poznawanie podstawowych pojęć.
• Strona 55: Zadanie 2: W kontekście tekstu Józefa Bocheńskiego określ, które z poniższych zachowań można nazwać mężnym. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych: A) Skok na bungee, B) Ratowanie tonącego, C) Wejście do klatki z lwem, D) Mówienie prawdy prosto w oczy. Wymagania ogólne: I. Kształcenie literackie i kulturowe. Wymagania szczegółowe: Klasy IV-VI, odbiór tekstów kultury. Zasady oceniania: 1 pkt za odpowiedź poprawną, 0 pkt za niepoprawną. Rozwiązanie: B.
• Strona 56: Zadanie 3: Na podstawie tekstu "Teoria męstwa" uzupełnij zdanie, wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz C i D. Przykłady w tekście Józefa Bocheńskiego sytuacje napadu na bank, pracy strażaka przy pożarze czy walki żołnierza na wojnie to A) argumenty, B) przykłady, które C) potwierdzają, D) negują słuszność wywodu. Rozwiązanie: BC. Zadanie 4: Czy odbicie Rudego, bohatera "Kamieni na szaniec", z rąk wroga można nazwać czynem mężnym, czy odważnym? Uzasadnij swoją odpowiedź, odwołując się do utworu Aleksandra Kamińskiego.
• Strona 57: Zadanie 5: Wyjaśnij, jaką funkcję pełnią poszczególne części tekstu "Teoria męstwa" oznaczone numerami 1-3. Strona zawiera także wymagania ogólne i szczegółowe dotyczące kształcenia literackiego i kulturowego oraz zasady oceniania, w tym przykładową odpowiedź ocenioną na 1 punkt dotyczącą książki "Kamienie na szaniec" Aleksandra Kamińskiego.
• Strona 58: Zadanie 6: Z tekstu Józefa Bocheńskiego wypisz dwa przykłady środków językowych, za pomocą których autor osiągnął spójność tekstu. Wymagania ogólne: kształcenie literackie i kulturowe, rozwijanie zdolności rozumienia tekstów kultury, kształcenie językowe, rozwijanie wiedzy o elementach wypowiedzi pisemnych. Wymagania szczegółowe: znajomość zasad spójności tekstu, porządkowanie informacji. Zasady oceniania: 1 pkt za odpowiedź poprawną, 0 pkt za niepełną lub brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi: najpierw, otóż, ale to nie wystarcza, zatem.
• Strona 59: Zadanie 7: Podaj inny przymiotnik, którego pisownia przez „ż” ilustruje tę samą zasadę ortograficzną co w słowie odważny. Wymaganie ogólne: kształcenie umiejętności poprawnego pisania zgodnego z zasadami pisowni polskiej. Wymaganie szczegółowe: ortografia i interpunkcja, uczeń pisze poprawnie pod względem ortograficznym. Zasady oceniania: 1 pkt za odpowiedź poprawną, 0 pkt za brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi: poważny, rozważny, węższy, mężny.
• Strona 61: Zadanie 1: Uzupełnij tekst, aby stanowił streszczenie fragmentu "Rycerz w średniowieczu" Marii Ossowskiej. Temat tekstu Marii Ossowskiej jest... Autorka skupia się na... i dowodzi, że... Wymagania ogólne: kształcenie literackie i kulturowe, rozwijanie zdolności rozumienia tekstów kultury, tworzenie wypowiedzi. Wymagania szczegółowe: określanie tematu i głównej myśli tekstu. Zasady oceniania: 2 pkt za poprawne określenie tematu, 1 pkt za zaburzony poziom uogólnienia, 0 pkt za brak odpowiedzi. Uwaga: 0 pkt za przepisywanie fragmentów.
• Strona 62: Zadanie 2: Uzupełnij tabelę, wpisz trzy cechy, jakimi według Marii Ossowskiej powinien się odznaczać rycerz, a następnie do każdej cechy podaj po jednym przykładzie bohatera literackiego i sytuacji potwierdzającej jego rycerskość. Wymagania ogólne: kształcenie literackie i kulturowe. Wymagania szczegółowe: czytanie utworów literackich, odbiór tekstów kultury. Zasady oceniania: 3 pkt za poprawne określenie trzech cech i podanie przykładów.
• Strona 63: Zadanie 3: Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Aby zachować sens i poprawność językową wypowiedzenia "Szlacheckie pochodzenie [...] ma to do siebie, że człowiek, któremu przysługuje, jest bardziej chciwy sławy niż inni," przymiotnik "chciwy" można zastąpić wyrazem A) chytry, B) żądny, C) chcący, D) potrzebny. Rozwiązanie: B. Tabela z cechami bohaterów i sytuacjami potwierdzającymi rycerskość. Wymagania ogólne i szczegółowe dotyczące kształcenia językowego. Zasady oceniania.
• Strona 64: Zadanie 4: Przeczytaj fragment utworu "Zemsta" Aleksandra Fredry. Na podstawie wypowiedzi Papkina można sądzić, że jest on rycerzem. Odwołując się do "Zemsty" oraz tekstu Marii Ossowskiej, uzasadnij dwoma argumentami, że Papkin nie spełnia wymagań stawianych rycerzom. Wymagania ogólne: kształcenie literackie i kulturowe, znajomość literatury polskiej, tworzenie wypowiedzi, zasady retoryki. Wymagania szczegółowe: charakterystyka bohaterów, wyszukiwanie informacji, znajomość zasad tworzenia argumentów. Lektura obowiązkowa: Aleksander Fredro, "Zemsta".
• Strona 66: Zadanie 5: Wykorzystując znaczenie podanych związków frazeologicznych, sformułuj zasady, których powinien przestrzegać rycerz. Nie przepisuj przykładów z ramki. Związki: wrócić z tarczą, rzucić rękawicę, stanąć w szranki. Ilustracja rycerza na koniu z kopią. Wymagania ogólne: I. Kształcenie literackie i kulturowe, rozwijanie zdolności rozumienia utworów literackich. II. Kształcenie językowe, rozwijanie rozumienia wartości języka ojczystego.
• Strona 67: Zadanie 6: Przeczytaj informację o Zawiszy Czarnym. W języku polskim funkcjonuje frazeologizm "polegać na kimś jak na Zawiszy". Wybierz synonimiczne sformułowanie spośród: A) być dobrej myśli, B) darzyć kogoś zaufaniem, C) pokładać w czymś wiarę, D) brać coś za dobrą monetę. Wymaganie ogólne: II. Kształcenie językowe. 6. Rozwijanie wiedzy o elementach składniowych wypowiedzi pisemnych oraz ich funkcjach w strukturze tekstów i w komunikowaniu się.
• Strona 68: Zadanie 7: Przeczytaj fragment legendy "O królu Arturze i rycerzach Okrągłego Stołu". Pytanie: Czy król Artur, przyjmując rycerzy do Zakonu Okrągłego Stołu, kierował się zasadami etosu rycerskiego, opisanymi przez Marię Ossowską? Uzasadnij swoją odpowiedź. Fragment tekstu opisuje wybór rycerzy przez Merlina i przysięgę rycerzy na wierność królowi Arturowi.
• Strona 69: Zadanie 8: 8.1. Wyjaśnij, w jakim znaczeniu został użyty wyraz "rycerstwo" w zdaniu "Tedy bardzo uroczyście każdy z wybranych rycerzy rycerstwo prawdziwie ślubował." 8.2. Podaj inne niż w zadaniu 8.1. znaczenie wyrazu "rycerstwo." Wymagania ogólne i szczegółowe dotyczące kształcenia literackiego i językowego oraz zasady oceniania odpowiedzi. Przykładowa odpowiedź oceniona na 1 punkt.
• Strona 70: Zadanie 9: Wykorzystując zasady etosu rycerskiego opisane przez Marię Ossowską, sformułuj argument, którym potwierdzisz, że postawy Bilba i jego towarzyszy z utworu "Hobbit, czyli tam i z powrotem" można określić jako rycerskie. Wymagania ogólne: kształcenie literackie i kulturowe, znajomość utworów literatury światowej, tworzenie wypowiedzi, zasady retoryki. Wymagania szczegółowe: charakterystyka bohaterów, znajomość zasad tworzenia argumentów. Zasady oceniania: 1 pkt za poprawny argument, 0 pkt za niepoprawny lub brak odpowiedzi.
• Strona 71: Zadanie 10: 10.1. Wpisz podane wyrazy w odpowiednie miejsca tabeli, tak aby utworzyły rodzinę wyrazów: 1. rycerski, 2. rycerstwo, 3. rycerz. Tabela zawiera kolumny: Wyraz podstawowy, Wyraz pochodny. 10.2. Przekształć podane zdanie złożone na zdanie pojedyncze, a podkreślony wyraz zastąp odpowiednią formą wyrazu wybranego z utworzonej rodziny wyrazów. Zdanie: "Kto chce należeć do rycerzy, musi rozpocząć nowe życie." Wymagania ogólne i szczegółowe dotyczące kształcenia językowego.
• Strona 72: Zadanie 10.1: Zasady oceniania, 1 pkt za odpowiedź poprawną, 0 pkt za niepoprawną lub niepełną. Rozwiązanie: wyraz podstawowy "rycerz", wyrazy pochodne "rycerstwo", "rycerski". Zadanie 10.2: Zasady oceniania, 1 pkt za odpowiedź poprawną, 0 pkt za niepoprawną lub brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi ocenione na 1 punkt: "Przynależność do rycerstwa wymaga rozpoczęcia nowego życia", "Warunkiem przynależności do rycerstwa jest rozpoczęcie nowego życia".
• Strona 73: Zadanie 11: Zredaguj ogłoszenie na szkolną stronę internetową, w którym zachęcisz koleżanki i kolegów do obejrzenia rekonstrukcji historycznej turnieju rycerskiego. Użyj dwóch argumentów. Uwaga: w ocenie wypowiedzi będzie brana pod uwagę poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna.
• Strona 81: Tekst o wartościach życiowych na przykładzie Ebenezera Scrooge'a z "Opowieści wigilijnej" Charlesa Dickensa. Zadanie 1: Realizacja tematu wypowiedzi, ocena zgodności z poleceniem, odniesienie do lektur "Kamienie na szaniec" i "Opowieść wigilijna". Zadanie 2: Elementy retoryczne, ocena argumentacji i uporządkowania. Zadanie 3: Kompetencje literackie, wykorzystanie znajomości lektur. Zadanie 4: Kompozycja tekstu, ocena spójności i logiki. Zadanie 5: Styl, ocena zgodności z formą wypowiedzi. Zadanie 6: Język, ocena zakresu środków językowych. Zadanie 7: Ortografia, ocena poprawności. Zadanie 8: Interpunkcja, ocena poprawności. Przykład 2: Fragment wypowiedzi o wpływie wartości na życie, odwołanie do postaci Scrooge'a.
• Strona 95: Zadanie 12: Przeczytaj fragment tekstu i odpowiedz na pytania dotyczące jego treści oraz formy. Zadanie 13: Na podstawie podanego wiersza określ jego tematykę i środki stylistyczne użyte przez autora. Zadanie 14: Uzasadnij, dlaczego wybrany bohater literacki jest dla Ciebie inspiracją, odwołując się do konkretnego dzieła.