Matura rozszerzona geografia sierpień 2011 arkusz + PDF

Krótki opis zadań ze stron arkusza, w kolejności stron.

• Strona 2: Zadanie 1: Na fotografii znajduje się fragment obszaru przedstawionego na barwnej mapie szczegółowej. Na pierwszym planie widoczna część Bielawy. Uzupełnij zdania: 1. Obiekt oznaczony literą A nosi nazwę... 2. Wzniesienie z wieżą widokową nosi nazwę... 3. Szczyt oznaczony literą B nosi nazwę... 4. Fotograf skierował aparat w kierunku... Zadanie 2: Zaznacz poprawne dokończenie zdania. Wieś Kamionki przedstawiona na mapie w polu D2 jest A) łańcuchówką, B) wielodrożnicą, C) owalnicą, D) widlicą.
• Strona 3: Zadanie 3: Uzasadnij wpływ rzeźby terenu na rozmieszczenie zabudowy miejscowości Kamionki. Zadanie 4: Podaj trzy przyrodnicze przyczyny braku dróg o twardej nawierzchni łączących Bielawę z Kamionkami. Zadanie 5: Podaj trzy korzyści społeczno-ekonomiczne dla Bielawy z wybudowania obwodnicy w 2006 roku. Zadanie 6: Oblicz wysokość górowania Słońca w dniu przesilenia letniego w miejscu z wieżą radiowo-telewizyjną nad Zbiornikiem Sudety w Bielawie.
• Strona 4: Zadanie 7: Oblicz temperaturę powietrza na szczycie Wielkiej Sowy, zaczynając wędrówkę z wysokości 500 m n.p.m. przy temperaturze +5°C, przyjmując gradient wilgotnoadiabatyczny. Zadanie 8: Podaj nazwę obiektu geograficznego w polu G2, przedstawionego metodą zasięgu i sygnatury punktowej. Zadanie 9: a) Zaznacz trzy cechy siatki geograficznej. b) Wpisz sposób przeniesienia siatki geograficznej na płaszczyznę.
• Strona 5: Zadanie 10: Na rysunku przedstawiono południki zbiegające się na Biegunie Północnym. Na jednym z nich oznaczono datę i godzinę: 1 VI 2006 r., 8:00. Wpisz daty i godziny, jakie są w tym momencie na południkach 90°E i 135°W. Zadanie 11: Uporządkuj chronologicznie wydarzenia z przeszłości Ziemi, wpisując do tabeli litery A–E: A. zlodowacenie plejstoceńskie, B. orogeneza alpejska, C. orogeneza hercyńska, D. rozwój pierwszych ptaków, E. rozwój pierwszych glonów i sinic.
• Strona 6: Zadanie 12: Na mapie zaznaczono położenie pięciu stacji meteorologicznych. Wpisz numer stacji wyróżniającej się cechami: A) Najmniejsza roczna amplituda temperatury, B) Najmniejsza roczna suma opadów, C) Ciepłe lata i łagodne zimy, przewaga opadów zimą. Podaj strefę klimatyczną i typ klimatu. Zadanie 13: Uzupełnij model przyczynowo-skutkowy cyrkulacji powietrza w strefie międzyzwrotnikowej, wybierając z podanych opcji A-E.
• Strona 7: Zadanie 14: każdej warstwie atmosfery wymienionej w tabeli przyporządkuj opis (A–D) będący jej krótką charakterystyką. Warstwy: termosfera, stratosfera. Zadanie 15: każdej z podanych cech rytmu wahań przepływów rzek przyporządkuj odpowiadający jej typ ustroju. Podaj przyczynę wysokich stanów wody. Typy ustrojów: deszczowy monsunowy, równikowy, śnieżno-deszczowy, śródziemnomorski. Tabela z rytmami przepływu: bardzo wysokie stany wody latem, dwukrotne wezbrania, małe przepływy latem.
• Strona 8: Zadanie 16: Na mapach przedstawiono kolejne fazy rozwoju Morza Bałtyckiego. Cztery mapy ilustrują zmiany w układzie lądolodu, morza, lądu i gór lodowych. Polecenie: Wpisz pod każdym z rysunków (1–4) właściwą nazwę fazy rozwoju Morza Bałtyckiego. Fazy rozwoju Bałtyku: Bałtyckie Jezioro Lodowe, Jezioro Ancylusowe, Morze Litorynowe, Morze Yoldiowe.
• Strona 9: Zadanie 16: Zaznacz czynnik, który miał wpływ na powstanie delty w ujściu Wisły. A) duża głębokość Zatoki Gdańskiej przy ujściu Wisły, B) wiatry o przeważającym północnym kierunku, C) utworzenie się piaszczystego wału Mierzei Wiślanej, D) przewaga nizin na obszarze dorzecza Wisły. Zadanie 17: Podaj dwie cechy środowiska przyrodniczego Pojezierzy Południowobałtyckich, które odróżniają je od pozostałych nizin Polski. Zadanie 18: Na rysunku przedstawiono intruzję magmową. Nazwij intruzję oznaczoną literą A i wyjaśnij sposób jej powstania.
• Strona 10: Zadanie 19: Na schematycznym rysunku przedstawiono strukturę tektoniczną charakterystyczną dla Gór Sowich. a) Rozpoznaj elementy struktury oznaczone na rysunku numerami 1 i 2. b) Zaznacz nazwę łańcucha górskiego o budowie przedstawionej na rysunku: A) Alpy, B) Apeniny, C) Harz, D) Hindukusz, E) Pireneje. Zadanie 20: Na mapie numerami 1–12 zaznaczono wybrane obszary leśne w Polsce. Wpisz numer, którym oznaczono Puszczę Augustowską i Puszczę Niepołomicką.
• Strona 11: Zadanie 21: Na mapie Polski numerami 1-7 oznaczono obszary występowania wybranych mniejszości narodowych i grup etnicznych. Wpisz obok każdej nazwy mniejszości numer, którym na mapie oznaczono obszar jej występowania. Zadanie 22: Tabela przedstawia zróżnicowanie religijne ludności Niemiec w 2011 roku, z danymi o liczbie wyznawców i udziale procentowym dla katolików, protestantów, muzułmanów oraz pozostałych. Podaj trzy różnice między strukturą religijną Niemiec a Polski.
• Strona 12: Zadanie 23: Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, lub F, gdy fałszywe. Główna przyczyna konfliktu w Sudanie to spór narodowościowy między Hindusami a Arabami. Arabowie należą do rasy białej. Język węgierski jest językiem romańskim. Zadanie 24: Uzupełnij zdania, podając przejawy urbanizacji na płaszczyźnie ekonomicznej, przestrzennej i społecznej. Zadanie 25: Zaznacz poprawne dokończenie zdania. Tekst charakteryzuje fazę: A. agrarną, B. industrialną, C. przedindustrialną, D. postindustrialną.
• Strona 13: Zadanie 26: Na podstawie tekstu i własnej wiedzy wykonaj polecenia. a) Podaj trzy cechy polskiego hutnictwa żelaza przed rokiem 1989, które powodowały, że polskie huty nie mogły konkurować z hutami krajów wysoko rozwiniętych. b) Wyjaśnij, dlaczego restrukturyzacja i modernizacja tradycyjnych gałęzi przemysłu jest procesem: – długotrwałym, – kosztownym, – rodzącym niezadowolenie społeczne, protesty i strajki niektórych grup społecznych.
• Strona 14: Zadanie 27: Przyporządkuj okręgom przemysłowym literę oznaczającą wydobywane surowce mineralne. Surowce: A. ropa naftowa i gaz ziemny, B. węgiel kamienny i rtęć, C. węgiel kamienny i rudy żelaza, D. uran i diamenty. Okręgi: Witwatersrand, Damodar, Doniecki. Zadanie 28: a) Wybierz czynniki lokalizacji przemysłu dla Doliny Krzemowej i Zagłębia Ruhry. Czynniki: A. zasoby węgla, B. bliskość ośrodków naukowych, C. nieskażone środowisko, D. zasoby rud żelaza, E. wykwalifikowana kadra. b) Wyjaśnij, dlaczego przemysł zaawansowanych technologii jest kapitałochłonny. Zadanie 29: Przyporządkuj roślinom uprawnym typ klimatu. Rośliny: kauczukowiec, winorośl. Klimaty: A. umiarkowany ciepły, B. podzwrotnikowy śródziemnomorski, C. zwrotnikowy kontynentalny, D. podrównikowy suchy, E. równikowy wilgotny.
• Strona 15: Zadanie 30: Poniżej przedstawiono rozmieszczenie cukrowni oraz dane dotyczące uprawy buraków cukrowych w Polsce. Mapa po lewej pokazuje lokalizację cukrowni, a mapa po prawej udział buraków cukrowych w powierzchni zasiewów. a) Wymień dwa województwa o największych zbiorach buraków cukrowych. b) Zaznacz cechę charakterystyczną dla obszarów z wysokim udziałem buraków cukrowych: A) okres wegetacji powyżej 220 dni, B) opady powyżej średniej, C) wysoki udział gleb I-III klasy, D) niski stopień towarowości. c) Sformułuj prawidłowość dotyczącą rozmieszczenia cukrowni w Polsce.
• Strona 16: Zadanie 31: w tabeli przedstawiono strukturę przewozów ładunków w Polsce według gałęzi transportu w latach 2000, 2005, 2009. a) Uzupełnij tabelę, wpisując kolejowy, rurociągowy, samochodowy. b) Podaj dwie przyczyny niskiego udziału transportu wodnego śródlądowego. Zadanie 32: na mapie przedstawiono położenie Zbiornika Nasera powstałego przez spiętrzenie Nilu Tamą Asuańską w latach 60. XX wieku.
• Strona 18: Zadanie 33 (3 pkt): Tekst dotyczy ataków terrorystycznych dokonywanych przez współczesnych piratów u wybrzeży Somalii. Opisano atak na supertankowiec „Sirius Star” oraz sytuację polityczną i gospodarczą Somalii. Na mapie Afryki literami oznaczono wybrane kraje i akweny, w tym Zatokę Adeńską i Ocean Indyjski.
• Strona 19: Zadanie 33: a) Podaj litery, którymi na mapie oznaczono położenie Somalii i Zatoki Adeńskiej. b) Podaj trzy przyczyny współczesnego piractwa morskiego u wybrzeży Somalii. c) Zaproponuj dwa działania rozwiązujące problem piractwa morskiego. Zadanie 34: Wypełnij tabelę, wpisując litery oznaczające nazwy organizacji pozarządowych: A. Międzynarodowy Czerwony Krzyż, B. Caritas, C. Amnesty International, D. Greenpeace. Tabela zawiera cele działalności organizacji.
• Strona 20: Zadanie 35: Zaznacz informację dotyczącą wyłącznej strefy ekonomicznej ustalonej Konwencją ONZ o Prawie Morza. Opcje A-D dotyczą szerokości strefy i praw krajowych. Zadanie 36: Uzasadnij wzrost natężenia występowania chorób w krajach: Norwegia, Ukraina, Turcja, Mozambik (gruźlica); Kanada, Turcja, Sudan, Kamerun (żółta febra); Niger, Argentyna, Francja, USA (miażdżyca). Tabela z krajami i natężeniem chorób.
• Strona 22: Zadanie 18: Na mapie topograficznej przedstawiono fragment terenu z zaznaczonymi poziomicami. Określ wysokość bezwzględną punktu A oraz różnicę wysokości między punktami A i B. Zadanie 19: Na diagramie przedstawiono strukturę użytkowania ziemi w wybranym regionie. Oblicz procentowy udział lasów. Zadanie 20: Tabela zawiera dane dotyczące średnich temperatur miesięcznych w mieście X. Oblicz średnią roczną temperaturę.
• Strona 23: Zadanie 12: Na mapie przedstawiono obszar z zaznaczonymi wysokościami nad poziomem morza. Określ, który punkt ma największą wysokość. Zadanie 13: W tabeli podano dane dotyczące średnich temperatur miesięcznych w dwóch miastach. Porównaj temperatury i wskaż, które miasto ma wyższą średnią roczną temperaturę. Zadanie 14: Diagram przedstawia strukturę użytkowania ziemi w regionie. Wyznacz procentowy udział lasów.