Matura rozszerzona historia czerwiec 2016 arkusz + PDF

Krótki opis zadań ze stron arkusza, w kolejności stron.

• Strona 2: Zadanie 1: Źródło 1 przedstawia ilustrację ceremonii ważenia serc w starożytnym Egipcie. Źródło 2 zawiera fragment modlitwy, w której mowa jest o bogu Obu Prawd, 42 bogach oraz deklaracji czystości moralnej osoby modlącej się, która nie popełniła grzechów ani nie wyrządziła krzywdy innym.
• Strona 3: Zadanie 2: Fragment dzieła historyka z okresu starożytności. W sporach prywatnych każdy obywatel jest równy w obliczu prawa. Rozstrzygnij, o której greckiej polis jest mowa w tekście. Swoją odpowiedź uzasadnij, odwołując się do konkretnych zasad ustrojowych.
• Strona 4: Zadanie 3: Na podstawie materiałów źródłowych i wiedzy własnej wykonaj polecenie. Źródło 1 zawiera opisy budowli starożytnych: A. Świątynia na polu Marsowym z rzeźbami Augusta, B. Budowla z V wieku p.n.e. w Atenach, C. Budowla z Knidos zaliczana do siedmiu cudów świata. Źródło 2 to plan miasta starożytnego z oznaczeniami: 1. Forum, 2. Fora cesarskie, 3. Koloseum, itd. Uzupełnij zdania dotyczące nazwy miasta i budowli z literą oraz numerem.
• Strona 5: Zadanie 4: Malowidło na całunie, Fajum, II w. n.e. Na podstawie treści malowidła sformułuj wniosek dotyczący stosunku Rzymian do wierzeń podbitych ludów. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do źródła.
• Strona 6: Zadanie 5: Na podstawie materiałów źródłowych i własnej wiedzy wykonaj polecenia. Źródło 1: Fragment opracowania historycznego o Justynianie i Trybonianie. Źródło 2: Fragment z "Historia sekreta" Prokopiusza z Cezarei. Zadanie 5.1: Odwołując się do przywołanych źródeł, wyjaśnij różnicę w poglądach obu autorów na temat działalności cesarza Justyniana. Zadanie 5.2: Zaznacz poprawne dokończenie zdania. Panowanie Justyniana Wielkiego miało miejsce po: A) panowaniu Ottona I, B) chrzcie Chlodwiga, C) śmierci Mahometa, D) koronacji Karola Wielkiego.
• Strona 7: Zadanie 6: Na podstawie źródeł i własnej wiedzy wyjaśnij, w jakim celu i dokąd (podaj ówczesną nazwę państwa) udali się obaj bracia. Źródło 1: Fragment źródła z epoki opisujący misję Rościsława i Świętopełka do cesarza Michała. Źródło 2: Awers współczesnej monety z wizerunkiem Konstantyna i Metodego, z napisem "KONŠTANTÍN I METOD, SLOVENSKO, 863-2013". Cel i nazwa państwa do uzupełnienia przez zdającego.
• Strona 8: Zadanie 7: Źródło 1 przedstawia mapę podbojów Mongołów w XIII wieku, z zaznaczonymi wyprawami Czyngis-chana i Batu-chana oraz ziemiami podbitymi w latach 1207-1280. Źródło 2 to fragment z "Dzieł wszystkich" Jana Długosza, opisujący zwycięstwo Tatarów nad księciem Henrykiem. Polecenie: Rozstrzygnij, czy jedna z wypraw Czyngis-chana dotarła do miejsca, w którym rozegrała się bitwa opisana w tekście. Odpowiedz, uzasadniając na podstawie obu źródeł.
• Strona 9: Zadanie 8: Wystąpienie Pawła Włodkowica na soborze [fragment]. Tekst omawia kwestie praw i przywilejów cesarstwa rzymskiego oraz krytykę udzielania ich krzyżowcom. Polecenie: Sformułuj tezę zacytowanego wystąpienia i przytocz dwa argumenty, którymi mówca tę tezę uzasadniał. Miejsce na odpowiedź zawiera pola na tezę i dwa argumenty.
• Strona 10: Zadanie 9: Mapa przedstawia podział ziem zakonu krzyżackiego w XV w. Oceń prawdziwość zdań, zaznacz P jeśli prawdziwe, F jeśli fałszywe. 1. Terytorium oznaczone literą A zostało lennem Polski na mocy I pokoju toruńskiego. 2. Na mapie zaznaczono symbolem "x" miejsca bitew z wojny trzynastoletniej. 3. Terytorium oznaczone literą B stało się lennem Polski jako Prusy Królewskie.
• Strona 11: Zadanie 10: Fragment opracowania historycznego dotyczący dzieci Elżbiety i Kazimierza. Na podstawie źródła i własnej wiedzy uzupełnij schemat: wpisz w wykropkowane miejsca A–D odpowiednie imiona synów Elżbiety i Kazimierza. Schemat przedstawia Kazimierza Jagiellończyka († 1492), w. ks. litewski, potem król polski, *Elżbieta Habsburg. Miejsca do uzupełnienia: A († 1516) król czeski, potem węgierski; B († 1501) król polski; C († 1506) w. ks. litewski, potem król polski; D († 1548) król polski i w. ks. litewski.
• Strona 12: Zadanie 11: Fotografia przedstawia Ratusz w Poznaniu. Polecenie: Podaj nazwę stylu architektonicznego, dla którego reprezentatywny jest budynek przedstawiony na fotografii, i wskaż jedną widoczną cechę tego stylu. Miejsce na odpowiedź: Nazwa: [linia do wypełnienia], Cecha: [linia do wypełnienia].
• Strona 13: Zadanie 12: Girolamo da Treviso, alegoria z XVI w. Ilustracja przedstawia czterech mężczyzn trzymających kamienie z napisami: JAN, MATEUSZ, ŁUKASZ, MAREK. Na ziemi leżą postacie kobiet z napisami: HIPOKRYZJA, CHCIWOŚĆ. Polecenie: Odwołując się do treści rysunku, wyjaśnij jego ideologiczną wymowę.
• Strona 14: Zadanie 13 (0–2): Fragment z "Pamiętników" Wilhelma Sławaty opisuje wydarzenia w cesarstwie rzymskim, dotyczące hrabiego Martinica i jego konfliktu z duchowieństwem. Na podstawie źródła i własnej wiedzy uzupełnij tekst, wpisując odpowiednie informacje w miejsca A–D: nazwa wydarzenia w historiografii (A), rok wydarzenia (B), nazwa konfliktu europejskiego (C), panujący w Rzeczypospolitej Obojga Narodów (D).
• Strona 15: Zadanie 14: O kazaniach w kościołach katolickich w Polsce w XVII w. Rozstrzygnij, czy opisane zjawisko można określić jako przejaw sarmatyzacji religii. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do tekstu. Zadanie 15: Zmiany w tematyce książek francuskich w XVIII w. Tabela przedstawia procentowy udział literatury religijnej, naukowej i pięknej w latach 1723–1727, 1750–1754, 1784–1788. Wyjaśnij powody zmian w tematyce książek wydawanych we Francji w XVIII w.
• Strona 16: Zadanie 16: fragment aktu prawnego z epoki, dotyczący konstytucji narodowej i wolności wewnętrznej narodu. Zadanie 16.1: podaj nazwę zacytowanego aktu prawnego stosowaną w historiografii oraz rok jego uchwalenia. Zadanie 16.2: wyjaśnij, do jakich wydarzeń w dziejach Europy odnoszą się słowa: "chcąc korzystać z pory, w jakiej się Europa znajduje".
• Strona 17: Zadanie 17: Fragment tablicy genealogicznej dynastii Romanowów. Przedstawia władców Rosji: Piotra III, Katarzynę II, Pawła I, Aleksandra I, Mikołaja I, Aleksandra II, Aleksandra III oraz Konstantyna Pawłowicza i Konstantyna Mikołajewicza. Polecenie: Wskaż władców Rosji, za których panowania rozegrały się wydarzenia: zakończenie wojny secesyjnej, wybuch wojny krymskiej, zawiązanie Świętego Przymierza, stłumienie powstania węgierskiego przez Paskiewicza. Zapisz imiona władców w tabeli.
• Strona 18: Zadanie 18: Rysunek alegoryczny, XIX w. Wyjaśnij symbolikę przedstawionej sceny i wskaż wydarzenie historyczne, do którego ta ilustracja nawiązuje.
• Strona 19: Zadanie 19: Źródło 1 to fragment wypowiedzi Hirobumi Ito dotyczący polityki japońskiej, omawiający przyjęcie zachodnich zasad cywilizacyjnych przez Japonię. Źródło 2 to fragment opinii historyka o Japonii w XIX wieku, opisujący naukę od białych i naśladowanie technik. Zadanie 19.1: Rozstrzygnij, czy oba źródła tak samo opisują przyczyny otwarcia się Japonii na cywilizację zachodnią w 2. poł. XIX w. Uzasadnij swoje stanowisko. Zadanie 19.2: Wyjaśnij, czy zdaniem autora źródła 2 Japonia osiągnęła cele, o których pisał autor źródła 1.
• Strona 20: Zadanie 20: Włoski rysunek satyryczny przedstawia mężczyzn symbolizujących cesarza Niemiec Wilhelma II, cesarza Austrii Franciszka Józefa I, króla Wielkiej Brytanii Jerzego V, prezydenta Francji Raymonda Poincaré oraz cara Rosji Mikołaja II. Przedmioty trzymane przez postaci symbolizują Korsykę, Tunezję, Valonę, Trydent i Triest. Kobieta w koronie ma na sukni herb dynastii sabaudzkiej. Wyjaśnij, do jakich wydarzeń politycznych z lat 1914-1915 r. nawiązuje rysunek satyryczny.
• Strona 21: Zadanie 21: Źródło 1. Rysunek satyryczny z 1928 r. przedstawia Marszałka Daszyńskiego i beczkę z napisami partii politycznych. Źródło 2. Wykres kołowy wyników wyborów do sejmu w 1928 r. z podziałem na lewicę (31%), mniejszości narodowe (21%), ugrupowania prorządowe (27%), centrum (12%) i prawicę (9%). Polecenie: Wyjaśnij tytuł rysunku satyrycznego, odwołując się do obu źródeł.
• Strona 22: Zadanie 22: Fragment pracy historyka Orlanda Figes o filmie Siergieja Eisensteina "Aleksander Newski". Wyjaśnij, dlaczego w 1939 r. władze nakazały wycofanie filmu z kin w ZSRR, a w 1941 r. wznowiono jego projekcję. Zadanie 23: Źródło 1. Mapa przedstawiająca zmiany granic Polski w latach 1939–1945, z oznaczeniem granic przed 1939 r., po 1945 r., oraz ziem utraconych i uzyskanych.
• Strona 23: Zadanie 23.1: Uzasadnij, że decyzje o których mowa w źródle 3, zaprzeczają zasadom polityki międzynarodowej przedstawionym w źródle 2. Zadanie 23.2: Czy stanowisko rządu polskiego w sprawie granic (źródło 3) zostało uwzględnione w ostatecznym kształcie terytorialnym Polski (źródło 1)? Odpowiedz i uzasadnij.
• Strona 24: Zadanie 24: Fotografia przedstawia monetę jubileuszową z 1974 roku. Zadanie 24.1: Rozwiń akronim widoczny na monecie i podaj rok oficjalnego ustanowienia tej nazwy. Zadanie 24.2: Wyjaśnij, odwołując się do faktografii, dlaczego tę monetę jubileuszową wyemitowano w 1974 roku.
• Strona 25: Zadanie 25: Fotografia przedstawia napisy na witrynach sklepowych. Polecenie: Rozstrzygnij, w jakim państwie i kiedy (podaj rok) została wykonana ta fotografia. Swoją odpowiedź uzasadnij, odwołując się do źródła i własnej wiedzy. Państwo: [miejsce na odpowiedź]. Rok: [miejsce na odpowiedź]. Uzasadnienie: [miejsce na odpowiedź].
• Strona 26: Zadanie 26: Rysunek satyryczny Jacka Urbańskiego z lat 80. XX w. przedstawia pień drzewa z odciętymi gałęziami oznaczonymi datami: 1956, 1970, 1981, 1968. Z pnia wyrasta nowa gałązka. Na podstawie rysunku i własnej wiedzy wyjaśnij jego symbolikę dotyczącą powojennej historii Polski, odwołując się do elementów graficznych i dat.
• Strona 27: Zadanie 27: Wybierz jeden z pięciu tematów do opracowania. 1. Przedstaw dokonania starożytnych Greków i Rzymian w dziedzinie kultury. 2. Scharakteryzuj i oceń politykę zagraniczną Kazimierza Wielkiego. 3. Porównaj system gospodarczy Rzeczypospolitej szlacheckiej i państw Europy Zachodniej w XVI–XVII wieku. 4. Scharakteryzuj sytuację polityczną w Europie w latach 1815–1848 i oceń jej stabilność. 5. Omów podobieństwa i różnice w polityce okupacyjnej III Rzeszy i ZSRR na ziemiach polskich w latach 1939–1941. Materiały źródłowe do tematu 2: Źródło A i B dotyczące pokoju z Krzyżakami i układu sukcesyjnego z Andegawenami.
• Strona 39: Zadanie 12: Przeanalizuj mapę Europy z XVII wieku i określ, które państwa były zaangażowane w wojnę trzydziestoletnią. Zadanie 13: Na podstawie tekstu źródłowego opisz przyczyny wybuchu rewolucji francuskiej. Zadanie 14: Wykres przedstawia zmiany demograficzne w Polsce w XIX wieku, zinterpretuj dane i wyjaśnij ich wpływ na rozwój przemysłu.
• Strona 40: Zadanie 13: Na podstawie tekstu źródłowego dotyczącego polityki zagranicznej Polski w latach 30. XX wieku, określ jakie były główne cele tej polityki. Zadanie 14: Przeanalizuj mapę przedstawiającą zmiany terytorialne w Europie po I wojnie światowej i wskaż, które państwa zyskały na tych zmianach. Zadanie 15: Na podstawie diagramu przedstawiającego struktury społeczne w Polsce międzywojennej, porównaj udział poszczególnych grup społecznych w życiu politycznym.