Dla asystentów AI: spis tego działu jest w /arkusze/llms.txt, a spis serwisu w /llms.txt. Część stron ma wersję Markdown. Adres strony zwraca ją, gdy żądanie zawiera nagłówek Accept: text/markdown. Strona główna i cennik mają ją pod /index.md i /pricing.md.
Krótki opis zadań ze stron arkusza, w kolejności stron.
Strona 2: Zadanie 1: Źródło 1 opisuje bitwę, w której Ateńczycy ruszyli przeciw barbarzyńcom, zaskakując ich małą liczbą i odwagą. Źródło 2 zawiera ilustracje przedstawiające różne rodzaje wojsk starożytnych: A) piechota z tarczami, B) kawaleria na koniach, C) żołnierze z włóczniami i rydwanami.
Strona 3: Rozstrzygnij, która ilustracja ze źródła 2 przedstawia zwycięzców bitwy opisanej w źródle 1. Odpowiedź uzasadnij odwołując się do obu źródeł. Zadanie 2: Wyjaśnij różnicę w ocenach przyczyn podbojów Aleksandra Macedońskiego zaprezentowanych w źródłach 1 i 2. Źródło 1: Fragment opracowania historycznego o Aleksandrze jako wybitnym wodzu. Źródło 2: Fragment o Aleksandrze jako geniuszu wojennym i jego obsesji na punkcie podbojów.
Strona 4: Zadanie 3: Mapa przedstawia trasy podróży misyjnych św. Pawła. Na podstawie mapy oceń prawdziwość zdań: 1. Trasy przebiegały na terytorium należącym do imperium Aleksandra Macedońskiego. 2. Podczas podróży na Cypr, cesarz Neron oskarżył chrześcijan o pożar w Rzymie. 3. Bezpośrednim skutkiem misji było wydanie edyktu mediolańskiego. Zaznacz P, jeśli prawdziwe, F, jeśli fałszywe.
Strona 5: Zadanie 4: Dwie średniowieczne płaskorzeźby z kości słoniowej. A. Jezus z cesarzem Ottonem II i jego małżonką, X w. B. Jezus z cesarzem bizantyjskim Romanem IV i jego małżonką, XI w. Sformułuj wniosek wynikający z wymowy ideowej obu źródeł.
Strona 6: Zadanie 5: Fragment prawa miejskiego Świdnicy, 1328 r. Tekst źródłowy opisuje wybór rajców, ławników i obowiązki rajców w zakresie podatków i czynszów. Polecenie: Na podstawie tekstu źródłowego sformułuj trzy argumenty świadczące o tym, że Świdnica była lokowana na prawie niemieckim. Miejsce na odpowiedzi w formie trzech punktów.
Strona 7: Zadanie 6: Źródło 1 przedstawia mapę Francji w 1328 roku, ukazującą granice i ważne miasta, takie jak Rouen, Paryż, Dijon. Źródło 2 to miniatura z 1329 roku, przedstawiająca królów Anglii i Francji w otoczeniu dostojników świeckich i duchownych. Objaśnienia: 1 - król Anglii Edward III Plantagenet, 2 - król Francji Filip VI Walezjusz, bratanek Filipa IV Pięknego.
Strona 8: Źródło 3: Tablica genealogiczna Kapetyngów, przedstawiająca władców Francji i Anglii, m.in. Filipa III Śmiałego, Filipa IV Pięknego, Ludwika X, Filipa V, Karola IV, Izabelę Francuską, Edwarda II i III Plantagenet. Zadanie 6.1: Podaj nazwę ceremonii przedstawionej w źródle 2 i wyjaśnij, dlaczego do niej doszło. Zadanie 6.2: Wyjaśnij, dlaczego związki między władcami Anglii i Francji były przyczyną wojny stuletniej, wykorzystując dane ze źródeł 1–3.
Strona 9: Zadanie 7: Fragmenty dwóch dzieł historyków średniowiecznych. Fragment kroniki A opisuje oblężenie przez sułtana Mehmeta, przybycie statków z pomocą cesarzowi, opór obrońców i zmiany w kościołach. Fragment kroniki B opisuje zdobycie stolicy greckiego państwa przez sułtana, reakcje papieża i królów, oraz triumf Turków. Zadanie 7.1: Zaznacz poprawne dokończenie zdania dotyczącego wydarzenia. Zadanie 7.2: Rozstrzygnij, która relacja została spisana przez muzułmanina, uzasadnij dwoma argumentami.
Strona 10: Zadanie 8: Lokalizacja drukarń w Europie w XV w. Mapa przedstawia ośrodki typograficzne z oznaczeniami drukarni założonych przed 1471 r. i pod koniec XV w., oraz kierunki rozprzestrzeniania się druku. Zadanie polega na podaniu dwóch argumentów uzasadniających tezę, że wynalazek druku przyczynił się do przemian kulturowych w Europie.
Strona 11: Zadanie 9: Źródło 1 przedstawia fotografie dwóch obiektów architektury Sandomierza. Źródło 2 to fragment artykułu historyka o roli Sandomierza jako zwornika wymiany Rzeczypospolitej Obojga Narodów z Europą. Zadanie 9.1: Podaj dwie dziedziny, w których Sandomierz pełnił tę funkcję. Zadanie 9.2: Rozstrzygnij, który obiekt, A czy B, potwierdza oddziaływanie kulturowe wskazane przez historyka i uzasadnij odpowiedź.
Strona 12: Zadanie 10: Źródło 1. Tablica genealogiczna przedstawiająca związki rodziny Zamoyskich z rodziną Wiśniowieckich. Jan Zamoyski (1542–1605) z czterema małżeństwami, w tym z Anną Ossolińską i Krystyną Radziwiłłówną. Tomasz Zamoyski (1594–1638) z Katarzyną Ostrogską. Grzyelda Zamoyska (1623–1672) z Jeremim Wiśniowieckim. Michał Korybut Wiśniowiecki (1640–1673), król Polski. Jan Sobiepan Zamoyski (1627–1665) z Marią Kazimierą d’Arquien. Objaśnienia dotyczące symboli małżeństw i potomstwa.
Strona 13: Zadanie 10.1: Rozstrzygnij, któremu małżeństwu kanclerza Jana Zamoyskiego towarzyszyły uroczystości weselne opisane w źródle 2. Odpowiedź uzasadnij, podając dwa argumenty. Zadanie 10.2: Oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, lub F – jeśli jest fałszywe. 1. Wnuk kanclerza Jana Zamoyskiego poparł króla Jana Kazimierza Wazę w czasie potopu szwedzkiego. 2. Za panowania prawnuka kanclerza Jana Zamoyskiego podpisano pokój z Turkami w Karłowicach. 3. Przedstawiciele trzech pokoleń rodziny Zamoyskich zasiadali w senacie.
Strona 14: Zadanie 11: Źródło 1 to fragment opracowania historycznego dotyczący strat Polski w handlu z powodu wojen w XVII wieku. Źródło 2 opisuje wzrost znaczenia zboża z Archangielska na rynku amsterdamskim i zmniejszenie zależności krajów Zachodniej Europy od polskiego zboża. Polecenie: Rozstrzygnij, czy w obu źródłach przedstawiono podobne przyczyny kryzysu eksportu polskiego zboża do Europy Zachodniej. Odpowiedz uzasadnij.
Strona 15: Zadanie 12: Król trefl – karta do gry z talii wydanej we Francji w XVIII w. Rozstrzygnij, czy przedstawiona karta do gry propaguje idee rewolucji francuskiej. Odpowiedz uzasadnij, interpretując jej elementy graficzne. Rozstrzygnięcie i uzasadnienie należy podać w wyznaczonym miejscu.
Strona 16: Zadanie 13: wykres przedstawia liczbę zatrudnionych przy wytwarzaniu tkanin bawełnianych w Anglii w latach 1806-1861, z podziałem na robotników fabrycznych i tkaczy ręcznych. Ocenianie prawdziwości zdań: 1. Dane z wykresu świadczą o rewolucji przemysłowej w XIX w. 2. Blokada kontynentalna Napoleona miała negatywny wpływ na zatrudnienie w branży włókienniczej. 3. W czwartej dekadzie XIX w. odwróciły się proporcje między robotnikami fabrycznymi a tkaczami ręcznymi.
Strona 17: Zadanie 14: Rysunek satyryczny opublikowany w angielskim czasopiśmie „Punch” przedstawia mapę Stanów Zjednoczonych z oznaczeniami North (Północ) i South (Południe). Polecenie: Podaj stosowaną w historiografii nazwę konfliktu, którego dotyczy rysunek. Odpowiedz uzasadnij, interpretując elementy graficzne rysunku.
Strona 18: Zadanie 15: Źródło 1 to fragment pamiętnika arcybiskupa Zygmunta Szczęsnego Felińskiego dotyczący planów margrabiego Aleksandra Wielopolskiego. Źródło 2 to fragment opracowania historycznego J. Łojka o polityce Wielopolskiego. Zadanie 15.1: Podaj stosowaną w historiografii nazwę wydarzenia, które autor źródła 1 określa jako ów plan. Zadanie 15.2: Porównaj interpretację motywów decyzji podjętej przez margrabiego Aleksandra Wielopolskiego dokonaną przez obu autorów.
Strona 19: Zadanie 16: Fragment patriotycznego wiersza z 1883 r. Zadanie 16.1: Podaj nazwę wydarzenia, do którego nawiązuje utwór w słowach o starym ludów ślubie. Zadanie 16.2: Podaj nazwę powstania narodowego z XIX w., do którego nawiązano w 3. zwrotce utworu. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do treści wiersza.
Strona 20: Zadanie 17: Źródło 1 to fragment artykułu z Księgi kupiectwa z Poznania 1908, omawiający hasło "Swój do swego". Źródło 2 to reklama fabryki czapek z 1908 roku. Polecenie: Rozstrzygnij, czy reklama świadczy o dążeniu polskiego przedsiębiorcy do realizacji idei ze źródła 1, uzasadnij odpowiedź. Zadanie 18: Źródło 1 to fragment wspomnień Aleksandry Piłsudskiej dotyczący oczekiwań wobec Piłsudskiego jako prezydenta i jego decyzji o niekandydowaniu.
Strona 21: Zadanie 18.1: Podaj stosowaną w historiografii nazwę i rok uchwalenia konstytucji, o której mowa w źródle 1. Zadanie 18.2: Rozstrzygnij, czy rysunek satyryczny (źródło 2) nawiązuje do tej samej ustawy zasadniczej, o której mowa w źródle 1. Odpowiedz uzasadnij. Zadanie 18.3: Podaj stosowaną w historiografii nazwę wydarzenia, które stało się przyczyną publikacji rysunku przedstawionego w źródle 2.
Strona 22: Zadanie 19: Fragment pamiętnika z I połowy XX wieku opisujący zmiany wartości marki polskiej względem dolara i ceny podstawowych produktów. Zadanie 19.1: Podaj nazwę zjawiska ekonomicznego, którego dotyczy źródło, oraz wyjaśnij, w wyniku jakich działań podjętych przez rząd zostało ono przezwyciężone. Zadanie 19.2: Zaznacz poprawne dokończenie zdania dotyczące sytuacji opisanej w źródle jako przejaw kryzysu gospodarczego po I wojnie światowej.
Strona 23: Zadanie 20: Rysunek opublikowany w niemieckim czasopiśmie „Kladderadatsch” w 1932 r. przedstawia postacie próbujące związać dużą rękę symbolizującą Polskę. Wyjaśnij wymowę ideową rysunku w kontekście stosunków polsko-niemieckich z lat 30. XX wieku. W odpowiedzi odwołaj się do elementów graficznych.
Strona 24: Zadanie 21: Fragment wspomnień Joanny Olczak-Ronikier z okresu II wojny światowej. Zadanie 21.1: Wyjaśnij, dlaczego autorka wspomnień nazwała czyn sióstr niepokalanek heroicznym. Zadanie 21.2: Podaj nazwę instytucji, która z ramienia polskich władz organizowała pomoc dla ludności żydowskiej w okupowanej Polsce. Na stronie znajduje się zdjęcie przedstawiające siedem dziewczynek i osobę duchowną.
Strona 25: Zadanie 22: Rysunek zamieszczony na okładce specjalnego wydania czasopisma „Szpilki”, 1966 r., przedstawia postacie historyczne z mieczami i tarczami na tle mapy Polski z zaznaczonymi miastami: Szczecin, Kołobrzeg, Gniezno, Kalisz, Kraków. Zadanie 22.1: Podaj nazwę dokumentu, do którego nawiązuje rysunek. Zadanie 22.2: Udowodnij, że rysunek służył celom ówczesnej propagandy.
Strona 26: Zadanie 23: Przemówienie I sekretarza Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Katowicach [fragment] dotyczące zatrzymania studentów przez MO. Zadanie 23.1: Zaznacz poprawne dokończenie zdania i uzasadnij swój wybór. Fragment przemówienia został wygłoszony przez A) Bolesława Bieruta, B) Władysława Gomułkę, C) Edwarda Gierka, D) Wojciecha Jaruzelskiego. Zadanie 23.2: Zaznacz poprawne dokończenie zdania. Wydarzenia związane z przemówieniem rozegrały się w roku A) interwencji w Czechosłowacji, B) referatu Chruszczowa, C) zamachu na Kennedy’ego, D) zakończenia Soboru Watykańskiego.
Strona 27: Zadanie 24: Rysunek z lat 80. XX w. przedstawia dwa napisy: "DEMOKRACJA" z 1980 roku i "DEMOKRACJA" z 1981 roku. Podaj nazwę dwóch wydarzeń, do których nawiązują części rysunku. Odpowiedź uzasadnij, wyjaśniając elementy graficzne ilustracji. Miejsca na wpisanie nazwy wydarzenia i uzasadnienia.
Strona 28: Zadanie 25: wybierz jeden z pięciu tematów do opracowania: 1. Porównaj ustrój polityczny demokratycznych Aten i republikańskiego Rzymu. 2. Oceń tezę o konflikcie polsko-krzyżackim jako najważniejszym wyzwaniu dla pozycji międzynarodowej Polski w XV wieku. 3. Uzasadnij, że okres panowania ostatnich Jagiellonów to "złoty wiek" kultury polskiej. 4. Oceń znaczenie pracy organicznej dla tożsamości narodowej Polaków w XIX wieku. 5. Scharakteryzuj politykę USA za prezydentury H. Trumana i jej wpływ na genezę zimnej wojny. Materiały źródłowe do tematu 2: mapa rozwoju państwa krzyżackiego.