Matura rozszerzona historia czerwiec 2022 arkusz + PDF

Krótki opis zadań ze stron arkusza, w kolejności stron.

• Strona 2: Zadanie 1: Źródło 1 to fragment opracowania historycznego dotyczącego cywilizacji z połowy III tysiąclecia p.n.e., która nie zbudowała scentralizowanego państwa, ale liczne miasta-państwa z zikkuratami. Źródło 2 zawiera ilustracje komputerowe rekonstrukcji budowli starożytnych: A) zikkurat, B) brama z dekoracjami.
• Strona 3: Zadanie 1.1: Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. W źródle 1. opisano cywilizację starożytnych: A) Egipcjan, B) Sumerów, C) Asyryjczyków, D) Babilończyków. Zadanie 1.2: Rozstrzygnij, na której ilustracji ze źródła 2. została przedstawiona rekonstrukcja budowli charakterystyczna dla miast cywilizacji opisanej w źródle 1. Odpowiedz uzasadnij, wyjaśniając funkcję tej budowli. Zadanie 2: Fragment dzieła Ksenofonta. Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych, a następnie uzasadnij swój wybór. Spisek, o którym mowa w tekście, został zawiązany w: A) Atenach, B) Babilonie, C) Rzymie, D) Sparcie.
• Strona 4: Zadanie 3: Źródło 1 przedstawia rewers monety rzymskiej z I w. p.n.e. z napisem "idy marcowe". Źródło 2 to fragment opracowania historycznego dotyczącego przekroczenia Rubikonu przez Cezara. Polecenie: Rozstrzygnij, czy moneta (źródło 1) powstała z okazji upamiętnienia wydarzenia opisanego w źródle 2. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do obu źródeł.
• Strona 5: Zadanie 4: Mapa Europy we wczesnym średniowieczu. Dokonaj wyboru spośród podanych opcji i uzasadnij, podając dwa argumenty. Opcje: A) przed panowaniem Romulusa Augustulusa, B) między panowaniem Romulusa Augustulusa a panowaniem Justyniana Wielkiego, C) między panowaniem Justyniana Wielkiego a panowaniem Karola Wielkiego, D) po śmierci Ottona I. Mapa przedstawia granice zachodniego cesarstwa rzymskiego i królestw germańskich.
• Strona 6: Zadanie 5: Ocenianie prawdziwości zdań na podstawie fragmentu opracowania historycznego dotyczącego upadku życia miejskiego. Zdania dotyczą Konstantynopola, sytuacji w Europie po upadku cesarstwa zachodniorzymskiego i powstania kalifatu kordobańskiego. Zadanie 6: Wiersz Władysława Bełzy. Zadanie 6.1: Podaj imiona obcego króla i jego córki oraz nazwę dynastii, z której pochodzili.
• Strona 7: Zadanie 6.2: Porównaj oceny obojga władców zaprezentowane w wierszu. Zadanie 7: Fotografia przedstawia portal architektoniczny. Dokończ zdanie, zaznaczając właściwą odpowiedź: Portal przedstawiony na fotografii jest charakterystyczny dla architektury A) gotyckiej, B) barokowej, C) romańskiej, D) renesansowej.
• Strona 8: Zadanie 8: Fragment opracowania historycznego dotyczący reform politycznych i gospodarczych w Rzeczypospolitej. Zadanie 8.1: Podaj nazwę grupy społecznej o odrębnym statusie prawnym, o której mowa w tekście. Zadanie 8.2: Zaznacz, który przywilej został wydany w pierwszej połowie stulecia: A) warcki, B) koszycki, C) piotrkowski, D) cerekwicko-nieszawski. Zadanie 9: Fragment dokumentu z 1596 roku dotyczący synodu w cerkwi św. Mikołaja. Zadanie 9.1: Podaj nazwę wydarzenia związanego z dokumentem.
• Strona 9: Zadanie 9.2: Dokończ zdanie, zaznacz właściwą odpowiedź. Przytoczony w źródle dokument został wydany, gdy w Rzeczypospolitej panował król: A) Zygmunt August, B) Stefan Batory, C) Zygmunt III Waza, D) Władysław IV Waza. Zadanie 9.3: Rozstrzygnij, czy wydarzenie opisane w źródle było zgodne z interesami patriarchów moskiewskich. Odpowiedz uzasadnij. Zadanie 10: Fragment Pamiętników Erazma Otwinowskiego. Dokończ zdanie, zaznacz właściwą odpowiedź i uzasadnij. Wojna, którą opisał Otwinowski, to: A) wojna siedmioletnia, B) wojna trzydziestoletnia, C) potop szwedzki, D) wielka wojna północna.
• Strona 10: Zadanie 11: Podaj nazwę stylu w sztuce, który reprezentuje obraz olejny "Prometeusz" autorstwa Petera Paula Rubensa. Odpowiedz, uzasadniając, wymieniając dwie cechy tego stylu widoczne na obrazie. Zadanie 12: Fragment opracowania historycznego dotyczącego Szymona Konarskiego i jego roli w organizacji Collegium Nobilium w Warszawie, z uwzględnieniem historii ojczystej jako instrumentu wychowania obywatelskiego.
• Strona 11: Zadanie 12: Rozstrzygnij, czy szkoła opisana w tekście powstała w wyniku reform Komisji Edukacji Narodowej. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do faktografii. Zadanie 13: Źródło 1: Obraz M. Stachowicza przedstawiający Tadeusza Kościuszkę otrzymującego Order Cyncynata. Źródło 2: Fragment opracowania historycznego opisujący działania wojenne Washingtona i Lafayetta. Rozstrzygnij, czy oba źródła dotyczą tej samej wojny. Odpowiedz uzasadnij.
• Strona 12: Zadanie 14: Źródło 1 przedstawia mapę z okresu wojen napoleońskich, ukazującą trasy przemarszów wojsk, z zaznaczonymi miejscowościami jak Paryż, Reims, Metz, oraz datami bitew. Źródło 2 zawiera fragment biografii Napoleona, opisujący jego przybycie do Paryża i abdykację. Polecenie: Rozstrzygnij, czy działania zbrojne na mapie były konsekwencją wydarzeń z biografii. Odpowiedz i uzasadnij, odwołując się do obu źródeł.
• Strona 13: Zadanie 15: Źródło 1: Fragment opracowania historycznego dotyczący zniesienia barier celnych przez cara Mikołaja I i wpływu wojny krymskiej na rolnictwo. Źródło 2: Tabela przedstawiająca handel zagraniczny Królestwa Polskiego w latach 1830-1910 w milionach rubli. Zadanie 15.1: Podaj nazwę konfliktu, który stał się przyczyną wprowadzenia barier celnych. Zadanie 15.2: Wyjaśnij, jak decyzja Mikołaja I wpłynęła na obroty handlowe Królestwa Polskiego.
• Strona 14: Zadanie 16: Fotografia pieczęci z XIX wieku z napisem "Rząd Narodowy Organizator Prus Wschodnich". Dokończ zdanie, zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych, a następnie uzasadnij swój wybór. Pieczęć pochodzi z okresu: A) powstania kościuszkowskiego, B) powstania listopadowego, C) powstania krakowskiego, D) powstania styczniowego. Uzasadnienie: miejsce na odpowiedź.
• Strona 15: Zadanie 17: Fragmenty traktatów międzynarodowych. Fragment traktatu A dotyczy J.K.M. Króla Pruskiego i J.K.M. Cesarza Austrii, którzy podpisali traktat pokojowy w Nikolsburgu. Fragment B opisuje konwencję między Królem Wilhelmem Pruskim a Cesarzem Napoleonem. Fragment C dotyczy J.K.M. Króla Danii i jego zrzeczenia się praw do księstw. Zadanie 17.1: Podaj nazwę procesu historycznego i związku utworzonego przez Króla Pruskiego. Zadanie 17.2: Oceń prawdziwość zdań dotyczących traktatów, zaznacz P lub F.
• Strona 16: Zadanie 18: Rysunek satyryczny z epoki przedstawia postać z zawiązanymi oczami trzymającą wagę i berło z napisem "HUNGER STRIKE". Nad postacią widnieje napis "VOTES FOR WOMEN". Polecenie: Podaj nazwę ruchu politycznego, którego główny postulat został przedstawiony na rysunku, oraz wiek, w którym ruch ten powstał.
• Strona 17: Zadanie 19: Źródło 1 to fragment opracowania historycznego dotyczący ograniczeń polityki antypolskiej i wyników spisu ludności z 1890 roku. Źródło 2 to rysunek satyryczny "Maszyna germanizacyjna". Polecenie: Rozstrzygnij, czy wymowa rysunku satyrycznego (źródło 2) jest zgodna z tezą sformułowaną w źródle 1. Odpowiedz i uzasadnij.
• Strona 18: Zadanie 20: Fragment pamiętnika R. Dmowskiego. Dokończ zdanie, zaznacz właściwą odpowiedź. Efektem działania komitetu było utworzenie: A) Błękitnej Armii, B) Legionów Polskich, C) Kompanii Kadrowej, D) Polskiej Siły Zbrojnej. Zadanie 21: Lista odznaczonych Orderem Orła Białego w latach 20-tych XX wieku, tabela z latami i osobami odznaczonymi. Zadanie 21.1: Podaj nazwy dwóch urzędów związanych z otrzymaniem Orderu Orła Białego.
• Strona 19: Zadanie 21.2: Wyjaśnij, w jakich okolicznościach Wincenty Witos został pozbawiony Orderu Orła Białego. Zadanie 22: Plakat przedstawiający 80. rocznicę Nocy Kryształowej w Landsbergu. Wyjaśnij wymowę plakatu, odwołaj się do elementów graficznych umieszczonych na plakacie oraz do faktografii.
• Strona 20: Zadanie 23: Fragment piosenki z epoki, opisujący wydarzenia historyczne związane z Warszawą i Lublinem, oraz działania Andersa we Włoszech. Zadanie 23.1: Podaj nazwy wydarzeń historycznych, do których odnoszą się dwa pierwsze wersy piosenki. Zadanie 23.2: Rozstrzygnij, czy ze słów piosenki wynika, że autor ma poglądy antykomunistyczne, i uzasadnij odpowiedź.
• Strona 21: Zadanie 24: Plakat z epoki przedstawia hasło "aby Polska rosła w siłę, a ludzie żyli dostatniej" oraz VI Zjazd PZPR. Polecenie: Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych, a następnie uzasadnij swój wybór. Plakat jest przykładem działań propagandowych w okresie rządów: A) Wojciecha Jaruzelskiego, B) Władysława Gomułki, C) Bolesława Bieruta, D) Edwarda Gierka. Uzasadnienie: [miejsce na odpowiedź].
• Strona 22: Zadanie 25: Opisz konflikty i kryzysy międzynarodowe z okresu zimnej wojny. Opis A: Po wykryciu instalacji pocisków przez amerykańskie samoloty zwiadowcze w październiku 1962 r., USA zareagowały, żądając usunięcia pocisków. Kennedy odrzucił inwazję, wprowadzając blokadę wyspy. Opis B: 24 czerwca 1948 r. Stalin ogłosił zamknięcie połączeń z zachodnimi strefami Berlina. Opis C: W styczniu 1951 r. siły komunistyczne zajęły Seul, zmuszając ONZ do odwrotu. Dopisz nazwę konfliktu do każdego opisu.
• Strona 23: Zadanie 26: Fotografie z epoki. Rozstrzygnij, na której fotografii – A czy B – przedstawiono wydarzenie wcześniejsze. Uzasadnij swoją odpowiedź, odwołując się do obu fotografii. Rozstrzygnięcie: .................. Uzasadnienie: ...............................................................................................................................
• Strona 24: Zadanie 27: wybierz jeden z pięciu tematów do opracowania. 1. Scharakteryzuj rozwój cywilizacji na Bliskim Wschodzie, używając materiałów źródłowych (s. 24–26). 2. Scharakteryzuj i oceń politykę Jagiellonów w XV wieku. 3. Przedstaw genezę i ocenę Wielkiej Rewolucji Francuskiej z perspektywy politycznej, gospodarczej i społecznej, używając materiałów źródłowych (s. 26–28). 4. Scharakteryzuj przyczyny i skutki powstania listopadowego. 5. Uzasadnij tezę o Polsce jako przedmiocie w polityce mocarstw, analizując sytuację międzynarodową i wysiłek militarny Polaków podczas II wojny światowej. Mapa Żyznego Półksiężyca jako materiał źródłowy do tematu 1.
• Strona 36: Zadanie 12: Opisz wpływ reformacji na rozwój kultury w Europie w XVI wieku. Uwzględnij rolę drukarstwa i rozwój edukacji. Zadanie 13: Przeanalizuj przyczyny i skutki unii polsko-litewskiej w 1569 roku. Zadanie 14: Wykres przedstawia zmiany terytorialne Rzeczypospolitej w XVII wieku, określ przyczyny tych zmian.