Matura rozszerzona historia czerwiec 2023 arkusz + PDF

Krótki opis zadań ze stron arkusza, w kolejności stron.

• Strona 4: Zadanie 1: Przeanalizuj fragment współczesnego opracowania historycznego i plan miasta. Źródło 1 opisuje miasto jako dom jednego Boga, stolicę dwóch narodów i świątynię trzech religii. Źródło 2 to plan miasta z elementami jak Brama Isztar, Świątynia Marduka i Kanał Nowy. Rozstrzygnij, czy oba źródła dotyczą tego samego miasta, uzasadniając odpowiedź informacjami z obu źródeł.
• Strona 5: Zadanie 2: Źródło 1 to fragment "Dziejów" Herodota, opisujący plan podboju Aten. Źródło 2 to fragment wiersza Symonidesa, dotyczący Leonidasa i jego bohaterstwa. Zadanie 2.1: Rozstrzygnij, czy oba źródła dotyczą tej samej kampanii wojennej. Uzasadnij, odwołując się do informacji zawartych w źródłach. Zadanie 2.2: Dokończ zdanie, wybierając poprawną odpowiedź. Źródło 2 nawiązuje do bitwy A) u wybrzeży Salaminy, B) pod Termopilami, C) pod Maratonem, D) pod Platejami.
• Strona 6: Zadanie 3: Fragment mapy basenu Morza Śródziemnego. Oceń prawdziwość stwierdzeń, zaznacz P lub F. 1: Litera C oznacza obszary opanowane przez Kartaginę między I a II wojną punicką. 2: Obszary pod panowaniem Rzymu przed I wojną punicką oznaczone literą A. 3: Litera B oznacza obszary utracone przez Kartaginę na rzecz Rzymu po I wojnie punickiej. Zadanie 4: Fragment biografii średniowiecznego władcy. Podaj imię i przydomek władcy oraz nazwę państwa, w którym władali cesarze rzymscy wspomniani w źródle.
• Strona 7: Zadanie 5: Źródło 1 i Źródło 2 to fragmenty opracowań historycznych dotyczących unii polsko-litewskiej. Źródło 1 omawia hołdy składane przez Litwę królowi polskiemu, a Źródło 2 opisuje brak określonych warunków podległości Litwy. Polecenie: Porównaj opinie w źródłach 1 i 2 na temat unii polsko-litewskiej, przedstaw jedno podobieństwo i jedną różnicę między nimi.
• Strona 8: Zadanie 6: fragmenty przywilejów szlacheckich, fragment przywileju A i B. Zadanie 6.1: rozstrzygnij, czy oba przywileje nadał ten sam władca, odpowiedz uzasadnij. Zadanie 6.2: oceń prawdziwość stwierdzeń, zaznacz P jeśli prawdziwe, F jeśli fałszywe. 1. Gwarancja nietykalności osobistej szlachty. 2. Wpływ na rozwój parlamentaryzmu polskiego. 3. Powstanie monarchii stanowej w Polsce.
• Strona 9: Zadanie 7: na mapie przedstawiono szlaki handlowe u schyłku średniowiecza. Rozstrzygnij, czy na mapie zostały przedstawione morskie szlaki związane z handlem lewantyńskim czy hanzeatyckim. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do treści mapy i własnej wiedzy. Mapa zawiera linie symbolizujące szlaki handlowe, obejmujące Europę i basen Morza Śródziemnego.
• Strona 10: Zadanie 8: Źródło 1 przedstawia fragment tablicy genealogicznej władców Hiszpanii, w tym Izabellę I Kastylijską, Ferdynanda II Aragońskiego, Joannę Szaloną, Karola V Habsburga, Filipa II Habsburga, Izabelę Portugalską, Marię Aragońską, Katarzynę Aragońską, Marię I Tudor. Źródło 2 to fragment listu podróżnika opisujący podróż z Wysp Kanaryjskich do Indii. Źródło 3 zawiera fragment anonimowych notatek o wyprawie, opisujący odkrycia i podróż do Kalikatu.
• Strona 11: Zadanie 8.1: Oceń prawdziwość stwierdzeń, zaznacz P jeśli prawdziwe, F jeśli fałszywe. 1. Władca Anglii, za którego panowania uchwalono Akt supremacji, był mężem córki Izabeli I Kastylijskiej. 2. Władca Hiszpanii, który wysłał Wielką Armadę przeciwko Anglii, był wcześniej mężem królowej Anglii. 3. W źródle 1 wymienieni są władcy, którzy rozpoczęli rekonkwistę w Hiszpanii. Zadanie 8.2: Uzupełnij tabelę na podstawie źródeł 1-3, podaj nazwisko podróżnika i władcę sponsorującego wyprawę.
• Strona 12: Zadanie 9: Mapa Rzeczypospolitej Obojga Narodów w XVII wieku. Ocen prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. 1. Symbolem „x” zaznaczono na mapie miejsca bitew stoczonych podczas potopu szwedzkiego. 2. Kolorem niebieskim zaznaczono kierunek działań i najdalszy zasięg wypraw tureckich. 3. Na mapie została uwzględniona nazwa miejscowości kojarzona z bitwą, podczas której zginął hetman Stanisław Żółkiewski.
• Strona 13: Zadanie 10: Fotografia kościoła. Podaj nazwy dwóch stylów architektonicznych, które reprezentuje kościół przedstawiony na fotografii, oraz po jednej cesze każdego z nich, widocznej na tej fotografii. Nazwa stylu 1: (miejsce na odpowiedź). Cecha: (miejsce na odpowiedź). Nazwa stylu 2: (miejsce na odpowiedź). Cecha: (miejsce na odpowiedź).
• Strona 14: Zadanie 11: Źródło 1 opisuje doktrynę ekonomiczną dotyczącą wywozu produktów z królestwa. Źródło 2 przedstawia oświadczenie sir Francisa Bernarda o polityce kolonialnej Anglii. Zadanie 11.1: Rozstrzygnij, czy polityka kolonialna Anglii ze źródła 2 jest zgodna z doktryną ze źródła 1. Uzasadnij, odwołując się do obu źródeł. Zadanie 11.2: Oceń prawdziwość stwierdzeń dotyczących źródeł, zaznaczając P lub F.
• Strona 15: Zadanie 12: Źródło 1 zawiera fragmenty opracowania historycznego dotyczące działań Napoleona. Fragment A opisuje plany inwazji na Francję, fragment B opisuje straty wojenne, fragment C opisuje wycofanie się gwardii, a fragment D opisuje sojusz Napoleona z królem Saksonii. Źródło 2 to obraz Adolfa Roehna przedstawiający spotkanie Napoleona i Aleksandra I. Zadanie 12.1: Wskaż, który fragment z Źródła 1 opisuje najwcześniejsze i najpóźniejsze wydarzenie.
• Strona 16: Zadanie 12.2: Rozstrzygnij, który fragment ze źródła 1. opisuje skutki wydarzenia upamiętnionego na obrazie. Odpowiedź uzasadnij. Zadanie 13: Źródło 1. Fragment artykułu Aleksandra Świętochowskiego z 1871 roku. Źródło 2. Wiersz Włodzimierza Zagórskiego. Sformułuj dwa argumenty potwierdzające tezę, że oba źródła wyrażają program pozytywizmu.
• Strona 17: Zadanie 14: Karykatura przedstawia postać z wężem strażackim, z etykietą "Reformy", skierowanym w stronę płonącego budynku z napisem "Rewolucja". Rozstrzygnij, czy karykatura odnosi się do rewolucji w 1905 roku czy do rewolucji bolszewickiej. Odpowiedz uzasadnij, interpretując dwa elementy graficzne. Zadanie 15: Źródło 1. Fragment listu do Jacka Malczewskiego z wiedeńskiego stowarzyszenia artystów z 1919 roku.
• Strona 18: Zadanie 15.1: Podaj nazwę stylu w malarstwie, którego przykładem jest zaprezentowany obraz "Melancholia" Jacka Malczewskiego. Odpowiedź uzasadnij, opisując jedną cechę tego stylu, widoczną na obrazie. Zadanie 15.2: Wyjaśnij, jakie warunki polityczne spowodowały wykreślenie Malczewskiego ze stowarzyszenia, o którym mowa w źródle 1. W odpowiedzi odwołaj się do faktografii.
• Strona 19: Zadanie 16: (0–3) "Dziura w moście" – karykatura brytyjska z 1919 roku. Ilustracja przedstawia most Ligi Narodów z napisem "Ten most Ligi Narodów został zaprojektowany przez prezydenta USA". Na moście widnieją napisy: "Belgium, France" oraz "England, Italy". Obok mostu postać z napisem "USA" na zworniku. Polecenie: Wyjaśnij wymowę rysunku, interpretując jego dwa elementy graficzne i tytuł, uwzględniając kontekst historyczny.
• Strona 20: Zadanie 17: Fragment afisza ogłoszeniowego dotyczącego wycieczki do Centralnego Okręgu Przemysłowego. Zadanie 17.1: Dokończ zdanie, zaznaczając właściwą odpowiedź. Afisz opublikowano za prezydentury: A) Gabriela Narutowicza, B) Stanisława Wojciechowskiego, C) Ignacego Mościckiego, D) Władysława Raczkiewicza. Zadanie 17.2: Podaj nazwisko polskiego ekonomisty, inicjatora budowy okręgu przemysłowego. Zadanie 17.3: Uzasadnij, podając argument, że afisz ma charakter propagandowy.
• Strona 21: Zadanie 18: Fragment artykułu "Komuniści" z Biuletynu Informacyjnego, wydawanego przez AK, dotyczący stosunku komunistów do Niemiec w latach 1939-1941. Zadanie 18.1: Wyjaśnij, dlaczego w początkowym okresie II wojny światowej komuniści prezentowali pozytywny stosunek do polityki Niemiec. W odpowiedzi odwołaj się do faktografii. Zadanie 18.2: Wyjaśnij, dlaczego w połowie 1941 roku zmienił się stosunek komunistów do Polski. W odpowiedzi odwołaj się do faktografii.
• Strona 22: Zadanie 19: Rysunek satyryczny przedstawia postać trzymającą rakietę na wyspie, z komentarzem "Jakie zagrożenie? Przecież wolno chyba łowić ryby." Podaj nazwę kryzysu zimnowojennego, do którego nawiązuje rysunek. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do dwóch elementów graficznych tego rysunku. Nazwa kryzysu: (miejsce na odpowiedź). Uzasadnienie: (miejsce na odpowiedź).
• Strona 23: Zadanie 20: Chiński plakat propagandowy. Dokonaj zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Plakat odnosi się do wydarzeń określanych w historiografii jako: A. Długi Marsz, B. Wielki Skok, C. rewolucja kulturalna, D. masakra na placu Tiananmen.
• Strona 24: Zadanie 21: Fotografia z wiecu. Rozstrzygnij, czy zaprezentowana fotografia została wykonana w Polsce w roku 1956 czy w roku 1968. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do informacji ze źródła. Rozstrzygnięcie: (miejsce na odpowiedź). Uzasadnienie: (miejsce na odpowiedź). Fotografia przedstawia tłum ludzi z transparentami, m.in. "Ukarac prowodyrów", "Studenci nie dajcie się prowokować".
• Strona 25: Zadanie 22: Awers i rewers monety z serii Polska Droga do Wolności. Zadanie 22.1: Podaj nazwisko premiera upamiętnionego na rewersie monety. Zadanie 22.2: Uzasadnij, że symbolika awersu monety nawiązuje do genezy wydarzenia przedstawionego na rewersie.
• Strona 26: Zadanie 23 (0–15): Zadanie zawiera trzy tematy do wyboru. Należy wybrać jeden i napisać wypracowanie liczące minimum 300 słów. Tematy: 1. Rozbicie dzielnicowe a upadek Polski. Uzasadnij, uwzględniając aspekty polityczne, społeczno-gospodarcze i kulturowe. 2. Warunki życia Polaków w zaborze austriackim w XIX wieku. Uzasadnij, uwzględniając aspekty polityczne, społeczno-gospodarcze i kulturowe. 3. Podobieństwa między nazizmem a stalinizmem. Uzasadnij, uwzględniając aspekty polityczne, społeczno-gospodarcze i kulturowe.
• Strona 33: Zadanie 12: Przeanalizuj podany fragment źródłowy dotyczący polityki zagranicznej Polski w latach 30. XX wieku i odpowiedz na pytania. Zadanie 13: Na podstawie mapy przedstawiającej granice Polski po II wojnie światowej, określ zmiany terytorialne w porównaniu do granic przedwojennych. Zadanie 14: Ciąg dalszy zadania 13, porównaj sytuację polityczną Polski przed i po II wojnie światowej, uwzględniając wpływ ZSRR.
• Strona 34: Zadanie 12: Przeanalizuj mapę przedstawiającą granice państw europejskich w 1914 roku i odpowiedz na pytania dotyczące zmian terytorialnych po I wojnie światowej. Zadanie 13: Na podstawie tekstu źródłowego opisz wpływ traktatu wersalskiego na gospodarkę Niemiec. Zadanie 14: Wykorzystaj dane z tabeli dotyczącej liczby ludności w Europie w latach 1910-1920, aby obliczyć procentowy wzrost populacji w wybranych krajach.
• Strona 35: Zadanie 12: Przeanalizuj źródło historyczne dotyczące wydarzeń z okresu międzywojennego i odpowiedz na pytania dotyczące polityki zagranicznej Polski. Zadanie 13: Na podstawie mapy przedstawiającej granice Polski po traktacie wersalskim, określ zmiany terytorialne w porównaniu do granic z 1914 roku. Zadanie 14: Ciąg dalszy zadania 13, porównaj wpływ tych zmian na sytuację gospodarczą kraju.