Matura rozszerzona historia czerwiec 2025 (formuła 2015) arkusz + PDF

Krótki opis zadań ze stron arkusza, w kolejności stron.

• Strona 2: Instrukcja dla zdającego. Sprawdź liczbę stron arkusza (34 strony, zadania 1-25). Wpisz numer PESEL na pierwszej stronie i karcie odpowiedzi. Zapoznaj się ze źródłami i wykonaj zadania. Odpowiadaj własnymi słowami. Zapisuj odpowiedzi w wyznaczonym miejscu. Pisz czarnym długopisem. Nie używaj korektora, błędy przekreślaj. Nie wpisuj znaków w części dla egzaminatora. Zapisy w brudnopisie nie będą oceniane.
• Strona 4: Zadanie 1: Źródło 1 przedstawia fragmenty płaskorzeźb z epoki, oznaczone jako A i B. Źródło 2 to plan bitwy z zaznaczonymi obozami rzymskimi i kartagińskimi oraz ruchami piechoty i jazdy. Zadanie 1.1: Rozstrzygnij, na której płaskorzeźbie – A czy B – przedstawiono żołnierzy biorących udział w bitwie z planu. Odpowiedz i uzasadnij, odwołując się do informacji z planu oraz płaskorzeźby.
• Strona 5: Zadanie 1.2: Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Zwycięzcą w bitwie, której przebieg przedstawiono na planie, był: A) Aleksander Wielki, B) Juliusz Cezar, C) Kserkses, D) Hannibal. Zadanie 2: Fragment tekstu starożytnego. Rozstrzygnij, czy autor cytowanego tekstu był zwolennikiem ustroju oligarchicznego czy jego przeciwnikiem. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do treści źródła. Rozstrzygnięcie i uzasadnienie.
• Strona 6: Zadanie 3: Fragmenty opracowania historycznego. Fragment A opisuje wpływ kolonizacji greckiej na Wschodzie i przemiany kulturowe. Fragment B omawia zmiany w społeczeństwie greckim i zainteresowanie nauką Wschodu. Polecenie: Rozstrzygnij, który fragment – A czy B – dotyczy kultury greckiej okresu hellenistycznego. Odpowiedz i uzasadnij, odwołując się do treści wybranego fragmentu.
• Strona 7: Zadanie 4: Miniatura średniowieczna. Sformułuj dwa argumenty potwierdzające tezę, że miniatura wyraża teokratyczną koncepcję władzy. W odpowiedzi odwołaj się do wybranych elementów graficznych.
• Strona 8: Zadanie 5: Źródło 1 to fragment kroniki średniowiecznej dotyczący Mieszka I i jego małżeństwa z Dąbrówką. Źródło 2 to fragment opracowania historycznego o przyjęciu chrztu przez Mieszka I. Zadanie 5.1: porównaj opinie w źródłach 1 i 2 na temat przyczyn chrztu Mieszka, wskaż podobieństwo i różnicę. Zadanie 5.2: podaj nazwę dynastii Dąbrówki. Zadanie 6: Źródło 1 to fragment kroniki o wygnaniu króla Bolesława z Polski.
• Strona 9: Zadanie 6.1: Rozstrzygnij, czy mapa prezentuje granice Królestwa Polskiego z roku koronacji Bolesława wspomnianego w źródle 1. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do obu źródeł. Zadanie 6.2: Podaj nazwę miasta – siedziby biskupa, o którym mowa w tekście. Mapa przedstawia granice Królestwa Polskiego z zaznaczonymi miastami i granicami państw sąsiednich.
• Strona 10: Zadanie 7: Tabela przedstawia lokacje miejskie i wiejskie osadnictwa na prawie niemieckim w województwie krakowskim (1334-1434), z podziałem na typ własności: królewska, klasztorna, biskupia, prywatna. Ocenianie prawdziwości stwierdzeń dotyczących dominacji własności monarszej i zainteresowania klasztorów. Zadanie 8: Źródło 1 to tabela genealogiczna rodu Hohenzollernów, obejmująca Fryderyka Starszego, Albrechta, Albrechta Fryderyka, Jana Zygmunta, Jerzego Wilhelma i Jakuba Kettlera.
• Strona 11: Zadanie 8.1: Uzupełnij tabelę, wpisując postać uczestnika wydarzeń z fragmentów A i B. Fragment A: określenie "krewniak Jerzego Fryderyka". Fragment B: określenie "siostrzeniec Zygmunta". Zadanie 8.2: Oceń prawdziwość stwierdzeń, zaznacz P lub F. 1. Informacje o ostatnim mistrzu inflanckiego zakonu kawalerów mieczowych. 2. Wydarzenia ze źródła 2. miały miejsce za panowania władców wybranych w wyniku wolnej elekcji.
• Strona 12: Zadanie 9: Fragment dokumentu z epoki dotyczący ślubów lwowskich Jana Kazimierza. Zadanie 9.1: Rozstrzygnij, czy przytoczony dokument to tzw. śluby lwowskie Jana Kazimierza. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do treści dokumentu. Zadanie 9.2: Wyjaśnij polityczne okoliczności ogłoszenia cytowanego dokumentu.
• Strona 13: Zadanie 10: Fotografia repliki słupa pocztowego na trasie między Dreznem a Warszawą. Sformułuj dwa argumenty na potwierdzenie tezy, że słup pocztowy został wybudowany w okresie unii polsko-saskiej.
• Strona 14: Zadanie 11: Fragment opracowania historycznego o monarchii i umowie społecznej. Oceń prawdziwość stwierdzeń: 1. Tekst odnosi się do monarchii Romanowów. 2. Twórcą koncepcji umowy był Karol Monteskiusz. Zadanie 12: Źródło 1: Awers medalu z wizerunkami Napoleona, Aleksandra I, Fryderyka Wilhelma III. Źródło 2: Odezwa Napoleona do żołnierzy o drugiej wojnie polskiej i sojuszu z Francją.
• Strona 15: Rozstrzygnij, czy medal zaprezentowany w źródle 1. został wybity przed wydaniem odezwy zaprezentowanej w źródle 2., czy – po jej wydaniu. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do obu źródeł. Zadanie 13: Fragment artykułu historycznego opisuje historię Pałacu Krzysztofory. Dokończ zdania 1. i 2. zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych A–D. 1. Pałac Krzysztofory znajduje się w A) Gdańsku, B) Krakowie, C) Warszawie, D) Poznaniu. 2. W czasie Wiosny Ludów miasto znajdowało się w granicach A) Cesarstwa Austriackiego, B) Cesarstwa Rosyjskiego, C) Księstwa Warszawskiego, D) Królestwa Pruskiego.
• Strona 16: Zadanie 14: Moneta dziewiętnastowieczna. Rozstrzygnij, czy zaprezentowana moneta przedstawia herb ustanowiony w trakcie powstania styczniowego. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do źródła i własnej wiedzy. Zadanie 15: Źródło 1. Fragment wspomnień. Analiza tekstu dotyczącego samodzielności ekonomicznej i moralnej zamiast liczenia na pomoc zbrojną i obce mocarstwa.
• Strona 17: Zadanie 15: Rozstrzygnij, która z publikacji – A czy B – stanowi przykład realizacji postulatów zawartych w tekście. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji z tekstu oraz do właściwej ilustracji. Ilustracje przedstawiają pierwsze strony książek: A - "Regulamin dla robotników" we Fabryce Machin i Lejarni Żelaza H. Cegielskiego, B - "Powstanie Narodu Polskiego" Maurycego Mochnackiego. Zadanie 16: Podaj nazwisko polityka opisanego w tekście. Fragment współczesnego opracowania dotyczy planowanego powstania przez przywódców niepodległościowego podziemia.
• Strona 18: Zadanie 17: Źródło 1 przedstawia niemiecką pocztówkę z początku XX wieku z pomnikiem Bismarcka w Poznaniu. Źródło 2 to fragment opracowania historycznego dotyczącego organizacji antypolskiej działającej od 1894 roku. Zadanie 17.1: Uzasadnij, że wzniesienie pomnika widocznego na pocztówce było zgodne z założeniami programowymi organizacji wymienionej w tekście. Zadanie 17.2: Podaj stosowaną w historiografii nazwę organizacji, o której mowa w źródle 2.
• Strona 19: Zadanie 18: Fragment współczesnego opracowania o polskim polityku, który odegrał rolę w historii Europy, będąc sygnatariuszem głównego układu pokojowego po I wojnie światowej. Zadanie 18.1: Podaj nazwisko polityka opisywanego w tekście. Zadanie 18.2: Podaj nazwę głównego układu pokojowego wspomnianego w tekście. Zadanie 19: Mapa Polski z 1939 roku przedstawiająca granice, kierunki natarcia Wehrmachtu i Armii Czerwonej oraz miejsca najważniejszych bitew.
• Strona 20: Zadanie 19.1: Rozstrzygnij, czy przebieg granicy niemiecko-sowieckiej ukazany na mapie jest zgodny z ustaleniami paktu Ribbentrop-Mołotow. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do treści mapy i własnej wiedzy. Zadanie 19.2: Oceń prawdziwość stwierdzeń dotyczących bitwy nad Bzurą i obrony stolicy, zaznacz P lub F. Zadanie 20: Rozstrzygnij, czy wiersz Jana Brzechwy jest przejawem odwilży październikowej. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do treści źródła.
• Strona 21: Zadanie 21: Fragment opracowania historycznego dotyczący młodzieży i ruchu hipisowskiego, z pytaniem o dekadę, w której miały miejsce opisane przemiany społeczno-obyczajowe. Wybierz odpowiedź spośród A) 50-tych XX w., B) 60-tych XX w., C) 70-tych XX w., D) 80-tych XX w. Zadanie 22: Karykatura z epoki przedstawiająca postać z głową ptaka, w okularach i z karabinem, autorstwa Andrzeja Krauzego.
• Strona 22: Zadanie 23: Na podstawie tekstów i własnej wiedzy uzupełnij tabelę – wpisz obok biogramów nazwiska postaci, których one dotyczą. Biogram A: Opisuje osobę szykanowaną i zwolnioną z pracy, zaangażowaną w tworzenie NSZZ „Solidarność”, zginęła w katastrofie smoleńskiej. Biogram B: Opisuje osobę odprawiającą msze św., przypominającą hasło „Zło dobrem zwyciężaj”, zamordowaną przez funkcjonariuszy SB. Biogram C: Opisuje uczestnika strajków na Wybrzeżu, współtwórcę Komitetu Obywatelskiego, premiera do grudnia 1990 roku.
• Strona 23: Zadanie 24: Diagramy przedstawiające wyniki wyborów. Ocenianie prawdziwości stwierdzeń: 1. Sejm i Senat uchwaliły aktualną Konstytucję RP. 2. Wybory odbyły się wskutek ustaleń Okrągłego Stołu. 3. Zgromadzenie Narodowe wybrało Wojciecha Jaruzelskiego na prezydenta. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie prawdziwe, F, jeśli fałszywe. Diagramy pokazują liczbę mandatów dla różnych partii i ugrupowań.
• Strona 24: Zadanie 25: Wybierz jeden z pięciu tematów do opracowania. 1. Udowodnij, że starożytna Grecja jest kolebką cywilizacji europejskiej. 2. Scharakteryzuj rolę miast w procesach społeczno-gospodarczych w XIII–XIV w. 3. Porównaj wpływ wielkiej wojny północnej na sytuację polityczną Rzeczypospolitej i Rosji. 4. Scharakteryzuj zmiany okresu napoleońskiego w Europie. 5. Przedstaw przyczyny i następstwa Jesieni Narodów. Materiały źródłowe: fotografia starożytnego teatru, obraz inspirowany mitologią grecką.
• Strona 35: Zadanie 12: omów przyczyny i skutki rewolucji przemysłowej w XIX wieku, uwzględniając zmiany społeczne i gospodarcze. Zadanie 13: na mapie przedstawiono granice państw europejskich po Kongresie Wiedeńskim, określ zmiany terytorialne dla Polski. Zadanie 14: analiza tekstu źródłowego dotyczącego polityki Bismarcka, wyjaśnij jego wpływ na zjednoczenie Niemiec.