Matura rozszerzona historia czerwiec 2025 arkusz + PDF

Krótki opis zadań ze stron arkusza, w kolejności stron.

• Strona 2: Instrukcja dla zdającego. Punkt 1: Sprawdź, czy arkusz zawiera 31 stron (zadania 1–26). Punkt 2: Wpisz numer PESEL na karcie odpowiedzi. Punkt 3: Odpowiadaj na podstawie źródeł i własnymi słowami. Punkt 4: Zapisz odpowiedzi w przeznaczonym miejscu. Punkt 5: Pisz czarnym tuszem. Punkt 6: Nie używaj korektora, błędne zapisy przekreśl. Punkt 7: Zapisy w brudnopisie nie będą oceniane.
• Strona 4: Zadanie 1: Źródło 1 przedstawia fragmenty płaskorzeźb z epoki, oznaczone jako A i B. Źródło 2 to plan bitwy z zaznaczonymi obozami rzymskimi i kartagińskimi oraz ruchami jazdy i piechoty. Zadanie 1.1: Rozstrzygnij, na której płaskorzeźbie – A czy B – przedstawiono żołnierzy biorących udział w bitwie, której przebieg zaprezentowano na planie. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do informacji z planu oraz do właściwej płaskorzeźby.
• Strona 5: Zadanie 1.2: Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Zwycięzcą w bitwie, której przebieg przedstawiono na planie, był A) Aleksander Wielki, B) Juliusz Cezar, C) Kserkses, D) Hannibal. Zadanie 2: Fragment tekstu starożytnego. Rozstrzygnij, czy autor cytowanego tekstu był zwolennikiem ustroju oligarchicznego czy jego przeciwnikiem. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do treści źródła.
• Strona 6: Zadanie 3: Fragmenty opracowania historycznego dotyczące wpływu kolonizacji Greków na kulturę grecką i przemian społecznych. Zadanie 3.1: Rozstrzygnij, który fragment tekstu – A czy B – dotyczy kultury greckiej okresu hellenistycznego. Odpowiedz i uzasadnij, odwołując się do treści wybranego fragmentu. Zadanie 3.2: Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Do nurtu myślicieli jońskich zaliczany jest: A) Heraklit, B) Platon, C) Arystoteles, D) Seneka.
• Strona 7: Zadanie 4: Miniatura średniowieczna. Sformułuj dwa argumenty potwierdzające tezę, że miniatura wyraża teokratyczną koncepcję władzy. W odpowiedzi odwołaj się do wybranych elementów graficznych. Na stronie znajduje się ilustracja przedstawiająca średniowieczną miniaturę z postaciami w bogatych szatach i symbolami władzy.
• Strona 8: Zadanie 5: Źródło 1 to fragment kroniki średniowiecznej o Mieszku i Dąbrówce. Źródło 2 to fragment opracowania historycznego o przyjęciu chrztu przez Mieszka I. Zadanie 5.1: porównaj opinie ze źródeł o przyczynach chrztu Mieszka, wskaż podobieństwo i różnicę. Zadanie 5.2: podaj nazwę dynastii Dąbrówki. Zadanie 6: Źródło 1 to fragment kroniki o wygnaniu króla Bolesława z Polski i jego konsekwencjach.
• Strona 9: Zadanie 6.1: Rozstrzygnij, czy mapa prezentuje granice Królestwa Polskiego z roku koronacji Bolesława wspomnianego w źródle 1. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do obu źródeł. Zadanie 6.2: Podaj nazwę miasta – siedziby biskupa, o którym mowa w tekście. Mapa przedstawia granice Królestwa Polskiego z zaznaczonymi miastami i granicami.
• Strona 10: Zadanie 7: Tabela przedstawia lokacje miejskie i wiejskie dwóch typów osadnictwa na prawie niemieckim w południowej części województwa krakowskiego latach 1334–1434, z podziałem na typ własności: królewska, klasztorna, biskupia, prywatna. Ocenianie prawdziwości stwierdzeń dotyczących dominacji własności monarszej i zainteresowania klasztorów. Zadanie 8: Źródło 1. Tablica genealogiczna przedstawiająca powiązania rodzinne Hohenzollernów i Kettlerów.
• Strona 11: Zadanie 8.1: Uzupełnij tabelę, wpisując postać z tablicy genealogicznej na podstawie fragmentów tekstu. Fragment A: krewniak Jerzego Fryderyka. Fragment B: siostrzeniec Zygmunta. Zadanie 8.2: Oceń prawdziwość stwierdzeń, zaznacz P lub F. 1: Na tablicy genealogicznej umieszczono informacje o ostatnim mistrzu inflanckiego zakonu kawalerów mieczowych. 2: Wszystkie wydarzenia opisane w źródle 2 miały miejsce za panowania w Polsce władców wybranych w wyniku wolnej elekcji.
• Strona 12: Zadanie 9: Fragment dokumentu z epoki dotyczący ślubów lwowskich Jana Kazimierza. Zadanie 9.1: Rozstrzygnij, czy przytoczony dokument to tzw. śluby lwowskie Jana Kazimierza. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do treści dokumentu. Zadanie 9.2: Wyjaśnij polityczne okoliczności ogłoszenia cytowanego dokumentu.
• Strona 13: Zadanie 10: Fotografia repliki słupa pocztowego na trasie między Dreznem a Warszawą. Sformułuj dwa argumenty na potwierdzenie tezy, że słup pocztowy został wybudowany w okresie unii polsko-saskiej.
• Strona 14: Zadanie 11: Ocen prawdziwość stwierdzeń na podstawie fragmentu opracowania historycznego dotyczącego monarchii i umowy społecznej. Stwierdzenia: 1. Tekst odnosi się do monarchii Romanowów. 2. Twórcą koncepcji umowy wymienionej w tekście był Karol Monteskiusz. 3. Władcy wymienieni w tekście panowali w XVIII wieku. Zadanie 12: Źródło 1: Awers medalu z epoki z napisami: Napoleon, Aleksander I, Fryderyk Wilhelm III. Źródło 2: Odezwa Napoleona do żołnierzy.
• Strona 15: Zadanie 13: Fragment artykułu historycznego dotyczący Pałacu Krzysztofory, jego historii i znaczenia. Dokonaj wyboru właściwej odpowiedzi: 1. Pałac Krzysztofory znajduje się w A) Gdańsku, B) Krakowie, C) Warszawie, D) Poznaniu. 2. W czasie Wiosny Ludów miasto znajdowało się w granicach A) Cesarstwa Austriackiego, B) Cesarstwa Rosyjskiego, C) Księstwa Warszawskiego, D) Królestwa Pruskiego.
• Strona 16: Zadanie 14: Moneta dziewiętnastowieczna. Rozstrzygnij, czy zaprezentowana moneta przedstawia herb ustanowiony w trakcie powstania styczniowego. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do źródła i własnej wiedzy. Zadanie 15: Źródło 1. Fragment wspomnień dotyczący samodzielności i rozwoju moralnego oraz ekonomicznego społeczeństwa, bez liczenia na pomoc zbrojną i zagraniczną.
• Strona 17: Źródło 2: ilustracje pierwszych stron książek, A: "Regulamin dla robotników", B: "Powstanie narodu polskiego". Zadanie: Rozstrzygnij, która z publikacji – A czy B – stanowi przykład realizacji postulatów zawartych w tekście. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji z tekstu oraz do właściwej ilustracji. Zadanie 16: Fragment współczesnego opracowania dotyczący planowanego powstania i jego wpływu na sytuację w Królestwie. Podaj nazwisko polityka opisanego w tekście i wyjaśnij, czy udało mu się rozładować napiętą sytuację w Królestwie.
• Strona 18: Zadanie 17: Źródło 1 przedstawia niemiecką pocztówkę z początku XX wieku z pomnikiem Bismarcka w Poznaniu. Źródło 2 zawiera fragment opracowania historycznego dotyczącego organizacji antypolskiej z 1894 roku. Zadanie 17.1: Uzasadnij, że wzniesienie pomnika widocznego na pocztówce było zgodne z założeniami programowymi organizacji wymienionej w tekście. Zadanie 17.2: Podaj stosowaną w historiografii nazwę organizacji, o której mowa w źródle 2.
• Strona 19: Zadanie 18: Fragment współczesnego opracowania dotyczący polskiego polityka, który odegrał ważną rolę w historii Europy i był sygnatariuszem głównego układu pokojowego kończącego I wojnę światową. Zadanie 18.1: Podaj nazwisko polityka opisywanego w tekście. Zadanie 18.2: Podaj nazwę głównego układu pokojowego wspomnianego w tekście. Zadanie 19: Mapa Polski z 1939 roku przedstawiająca kierunki natarcia Wehrmachtu i Armii Czerwonej oraz miejsca najważniejszych bitew.
• Strona 20: Zadanie 19.1: Rozstrzygnij, czy przebieg granicy niemiecko-sowieckiej ukazany na mapie jest zgodny z ustaleniami paktu Ribbentrop-Mołotow. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do treści mapy i własnej wiedzy. Zadanie 19.2: Oceń prawdziwość stwierdzeń dotyczących mapy: 1. Kapitulacja Westerplatte, 2. Walki nad Bzurą, 3. Obrona stolicy. Zadanie 20: Fragment wiersza Jana Brzechwy, rozstrzygnij, czy jest przejawem odwilży październikowej, uzasadnij.
• Strona 21: Zadanie 21: Dwa światy – karykatura z "Trybuny Ludu" z kwietnia 1952 roku. Po lewej stronie rysunku widoczny jest budynek z napisem "DAR ZSRR", a w tle miasto. Po prawej stronie ręka zrzuca bomby z napisem "GAZ" na zniszczone miasto z napisem "KOREA". Polecenie: Wyjaśnij wymowę rysunku, interpretując jego elementy graficzne i uwzględniając kontekst historyczny.
• Strona 22: Zadanie 22: Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych A–D. Opisane przemiany społeczno-obyczajowe miały miejsce w latach A) 50-tych XX w., B) 60-tych XX w., C) 70-tych XX w., D) 80-tych XX w. Zadanie 23: Karykatura z epoki, rysunek Andrzeja Krauzego, przedstawia postać z głową ptaka, w okularach, z karabinem i w butach, symbolizującą okres historyczny.
• Strona 23: Zadanie 24: Na podstawie tekstów i własnej wiedzy uzupełnij tabelę – wpisz obok biogramów nazwiska postaci, których one dotyczą. Biogram A: osoba zaangażowana w tworzenie NSZZ „Solidarność”, zginęła w katastrofie samolotu prezydenckiego w Smoleńsku. Biogram B: odprawiał msze św. w Warszawie, zamordowany przez funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa. Biogram C: uczestnik strajków na Wybrzeżu, współtwórca Komitetu Obywatelskiego, premier do grudnia 1990 roku.
• Strona 24: Zadanie 25: Diagramy przedstawiające wyniki wyborów. Ocenianie prawdziwości stwierdzeń: 1. Sejm i Senat, powołane w wyniku wyborów, uchwaliły aktualnie obowiązującą Konstytucję RP. 2. Wybory odbyły się wskutek ustaleń Okrągłego Stołu. 3. Zgromadzenie Narodowe wybrało Wojciecha Jaruzelskiego na prezydenta. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, lub F, jeśli fałszywe. Diagramy ilustrują podział mandatów między partie polityczne.
• Strona 25: Zadanie 26: Wybierz jeden z trzech tematów do opracowania, minimum 300 słów. 1. Okres krucjat a rozwój średniowiecznej Europy, uwzględnij aspekty polityczne, społeczno-gospodarcze i kulturowe. 2. Rewolucja a okoliczności wybuchu w XVII-XX wieku. 3. II Rzeczpospolita a wyzwania, uwzględnij aspekty dyplomatyczne, militarne i polityczno-ustrojowe. Wypracowanie na temat nr …