Matura rozszerzona historia grudzień 2013 arkusz próbny + PDF

Krótki opis zadań ze stron arkusza, w kolejności stron.

• Strona 2: Materiały do zadania 1. Źródło 1: Obiekty sztuki starożytnej przedstawione na ilustracjach A, B, C. Źródło 2: Mapa obszarów pochodzenia obiektów sztuki starożytnej z oznaczeniami 1, 2, 3, 4. Zadanie 1: Dokończ zdania. Obiekt A powstał na obszarze oznaczonym na mapie numerem ...... . Obiekt B powstał na obszarze oznaczonym na mapie numerem ...... . Obiekt C powstał na obszarze oznaczonym na mapie numerem ...... .
• Strona 3: Zadanie 2: Na podstawie planu Akropolu i własnej wiedzy uzupełnij tekst, wpisując nazwy obiektów w miejsca oznaczone literami A, B, C. Tekst opisuje procesję podczas święta Panatenajów, która zmierza ku świątyni na Akropolu. Wspomniane są kolumny bramy, dwunastometrowy posąg bogini oraz przedsionek z kariatydami. Element wizualny: plan Akropolu z oznaczeniami, w tym Partenon, Erechtejon, Ołtarz, Źródło Klepsydra, Stoa, Świątynia Nike Apteros, Okręg Artemidy, Mur okręgu.
• Strona 4: Materiały do zadania 3. Źródło 1: fragment z "Pamiętników czynów i powiedzeń ksiąg dziewięć" Waleriusza Maksimusa, opisujący postać Publiusza Korneliusza Scypiona Nazyki, jego starania o urząd edyla kurulnego oraz reakcje społeczne. Źródło 2: fragment z "Małego poradnika wyborcy" Kwintusa Tulliusza Cycerona, dotyczący strategii ubiegania się o urzędy w Rzymie, podkreślający znaczenie reputacji i przychylności ludu.
• Strona 5: Zadanie 3: 3.1. Wymień uprawnienie ludu rzymskiego, z którym musieli liczyć się politycy w okresie republiki. 3.2. Podaj umiejętności, które – według autorów tekstów – powinni posiadać kandydaci do urzędów w Rzymie republikańskim. Materiał do zadania 4: Fragment 1. Akt cesarski, Fragment 2. Akt papieski. Zadanie 4: 4.1. Wyjaśnij, co było istotą sporu, który zakończony został cytowanymi aktami. 4.2. Podaj stosowaną w historiografii nazwę porozumienia, którego dotyczą zacytowane akty.
• Strona 6: Materiały do zadania 5 przedstawiają rekonstrukcję i plan obiektu architektonicznego w Radzyniu Chełmińskim. Zadanie 5: Udowodnij, odwołując się do rekonstrukcji i planu, że zamek w Radzyniu Chełmińskim należał do zakonu krzyżackiego. Ilustracja zawiera widok zamku oraz plan z oznaczeniami: 1 – kapitułarz, 2 – kaplica, 3 – refektarz, 4 – dormitorium, 5 – infirmeria, 6 – mieszkanie przełożonego, 7 – gdanisko, 8 – brama, 9 – narożne wieże, 10 – wieża z zakrystią, 11 – dziedziniec.
• Strona 7: Zadanie 6: Źródło 1: Fragment "Polski Piastów" Pawła Jasienicy opisuje system obronny Polski za Kazimierza Wielkiego, w tym zamki i wały obronne. Źródło 2: Mapa przedstawia system obronny Polski za Kazimierza Wielkiego z oznaczeniami linii obronnych, zamków i kierunków zagrożeń. Zadanie 6.1: Udowodnij, że opinia na temat systemu obronnego wyrażona przez Pawła Jasienicę znajduje potwierdzenie na mapie.
• Strona 8: Zadanie 6.2: Uzupełnij tabelę, przypisując zagrożenia z czasów Kazimierza Wielkiego do numerów na mapie. Zadanie 7: Na podstawie wykresu przedstawiającego strukturę wywozu z Polski głównych towarów w latach 1370-1520, sformułuj wniosek dotyczący zmiany udziału zboża w strukturze eksportu i wyjaśnij przyczynę tej zmiany. Wykres pokazuje procentowy udział futer, drewna, wołów, zboża i wyrobów przemysłowych w różnych latach.
• Strona 9: Materiały do zadania 8. Źródło 1: Tablica genealogiczna Jagiellonów [fragment]. Przedstawia Kazimierza IV (1427–1492), króla Polski, oraz jego potomków: Władysława II, Jana Olbrachta, Aleksandra, Zygmunta Starego. Wymienione są również ich małżonki i dzieci, w tym Anna, Ludwik, Ferdynand I, Maria. Diagram ilustruje związki małżeńskie i dziedziczenie tytułów królewskich w Europie Środkowej.
• Strona 10: Zadanie 8: 8.1. Wymień małżeństwa, o których wspomina autor źródła 2. 8.2. Podkreśl poprawne dokończenie zdania dotyczące rezultatu bitwy dla dynastii Jagiellonów: A) umocnienie unii personalnej z Węgrami i Czechami, B) utratę tronu węgierskiego na rzecz Andegawenów, C) wygaśnięcie węgiersko-czeskiej linii Jagiellonów, D) osłabienie wpływów niemieckich w środkowej Europie. Materiały do zadania 9: Źródło 1. Fotografie przedstawiające pomnik i budynek.
• Strona 11: Zadanie 9: 9.1 Rozstrzygnij, czy podane zdania (1-3) są prawdziwe, czy fałszywe. W tabeli wpisz znak X. Zdanie 1: Pomnik jest poświęcony pierwszemu królowi Polski z dynastii Wazów. Zdanie 2: Pomnik został wzniesiony dla uczczenia powrotu Wazów na tron szwedzki. Zdanie 3: Przyjęta forma pomnika władcy była powszechnie stosowana w baroku. 9.2 Wyjaśnij symboliczne znaczenie atrybutów, które władca trzyma w dłoniach. Materiały do zadania 10: Źródło 1, raport nuncjusza papieskiego w Wenecji z 1683 roku.
• Strona 12: Źródło 2: Medal wybity z okazji utworzenia Ligi Świętej, przedstawia postacie: Innocenty XI Papież, Leopold I Cesarz, Jan III Król, Marcantonio Giustinian Doża Wenecki. Zadanie 10: 10.1. Wymień wydarzenie, które stało się powodem powszechnej radości w Wenecji. 10.2. Wyjaśnij, dlaczego zawarty sojusz przyjął nazwę Liga Święta. Materiały do zadania 11: Źródło 1: Fragment listu Katarzyny II do księcia Grzegorza Potiomkina z 29 lipca 1791 r. dotyczący przemian rządu w Polsce.
• Strona 13: Źródło 2 przedstawia wypowiedź starosty Gadulskiego z "Powrotu posła" Juliana Ursyna Niemcewicza. Zadanie 11.1: Wyjaśnij, co Katarzyna II nazywała teraźniejszą formą rządu. Zadanie 11.2: Rozstrzygnij, czy starosta Gadulski przyłączyłby się do zwolenników teraźniejszej formy rządu w Rzeczypospolitej, o której wspomina Katarzyna II. Odpowiedź uzasadnij. Zadanie 11.3: Rozstrzygnij, czy starosta Gadulski był zwolennikiem, czy przeciwnikiem idei oświeceniowych. Odpowiedź uzasadnij.
• Strona 14: Zadanie 12: 12.1. Podaj nazwę rozwiązania politycznego i ekonomicznego, które zostało wprowadzone w Europie dekretem berlińskim z 1806 r. 12.2. Czy na podstawie informacji podanych w źródle 2. można wnioskować, że dekret berliński obowiązywał także w Księstwie Warszawskim? Odpowiedz uzasadnij. Materiał do zadania 13: Mowa cara Aleksandra II wygłoszona w Warszawie w maju 1856 r. [fragment].
• Strona 15: Zadanie 13: Czy do wybuchu powstania styczniowego ostrzeżenie cara przeszło w czyn, czy pozostało ostrzeżeniem? Odpowiedz uzasadnij. Materiały do zadania 14: Źródło 1: List Metternicha do ambasadora Prus, lipiec 1847 r. Źródło 2: List Palackiego z 1848 r. Zadanie 14: Rozstrzygnij, czy zdania 1-3 są prawdziwe czy fałszywe, wpisz X w tabeli. Zdania dotyczą podobieństw w rozumieniu relacji między narodami, reorganizacji cesarstwa i aspiracji politycznych Słowian.
• Strona 16: Materiały do zadania 15. Źródło 1: Fragment powieści Władysława Reymonta opisujący dynamiczny rozwój Łodzi. Źródło 2: Tabela przedstawiająca zmiany liczby ludności Łodzi w latach 1882–1914, z danymi dla lat 1882, 1890, 1898, 1903, 1905, 1909, 1911, 1913, 1914. Zadanie 15: 15.1: Czy spostrzeżenia Reymonta o rozwoju gospodarczym Łodzi znajdują potwierdzenie w danych statystycznych? Odpowiedz uzasadnij. 15.2: Podaj nazwę gałęzi przemysłu, która wpłynęła najbardziej na rozwój gospodarczy Łodzi w omawianym okresie.
• Strona 17: Materiał do zadania 16: Fotografia przedstawiająca pracę w fabryce amunicji z 1915 roku. Zadanie 16: Wyjaśnij wpływ wydarzeń politycznych z okresu, w którym wykonano fotografię, na pozycję kobiet w społeczeństwie.
• Strona 18: Materiał do zadania 17: Rysunek satyryczny opublikowany w „Chicago Tribune” w lutym 1921 r. przedstawia amerykańską armię bezrobotnych i falę niepożądanych imigrantów. Zadanie 17.1: Podkreśl fałszywe dokończenie zdania dotyczące wpływu imigrantów na bezrobocie w USA. Zadanie 17.2: Podkreśl poprawne dokończenie zdania dotyczące przyczyn powstania amerykańskiej armii bezrobotnych, z opcjami takimi jak doktryna Monroe i Nowy Ład.
• Strona 19: Materiał do zadania 18 zawiera fragment opracowania historycznego dotyczącego reakcji państw zachodnich na Wielki Głód na Ukrainie. Zadanie 18: Podkreśl poprawne dokończenie zdania i uzasadnij odpowiedź. W tekście opisano reakcję państw zachodnich na wydarzenie, do którego doszło w A) pierwszej dekadzie XX wieku, B) drugiej dekadzie XX wieku, C) trzeciej dekadzie XX wieku, D) czwartej dekadzie XX wieku. Uzasadnij wybór, odwołując się do tekstu.
• Strona 20: Materiały do zadania 19 zawierają źródło 1 z pierwszymi stronami dzienników urzędowych z XX w. w Polsce: A) Dziennik Praw, B) Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, C) Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Źródło 2 to fragment ustawy o reformie rolnej. Zadanie 19: przyporządkuj akt prawny właściwemu dziennikowi urzędowemu (A, B lub C) i uzasadnij wybór, odwołując się do strony tytułowej i źródła 2.
• Strona 21: Zadanie 20: wyjaśnij sens słów wypowiedzianych przez artystę, dotyczących obrazu Guernica i gestapo. Materiał do zadania 21: rysunek satyryczny z 1952 r. przedstawiający postać z napisem "FRAZESY" oraz elementy jak "POKÓJ", "OBRONA", "ROZBROJENIE" i "I... BAZY", z postacią w mundurze z napisem "U.S." na mapie.
• Strona 22: Zadanie 21: Wyjaśnij wymowę propagandową rysunku satyrycznego, interpretując jego elementy graficzne. Zadanie 22: Podkreśl poprawne dokończenie zdania. Edzik mógł usłyszeć przytoczone hasło propagandowe najwcześniej w roku A) 1945, B) 1950, C) 1955, D) 1960. Material do zadania 22: fragment wspomnień Andy Rottenberg, historyka sztuki.
• Strona 23: Zadanie 23: (0–2) 23.1. Wymień idee, jakie propagowało Posłanie do ludzi pracy Europy Wschodniej. 23.2. Wyjaśnij, jak Leonid Breżniew oceniał Posłanie do ludzi pracy Europy Wschodniej. Strona zawiera dwa źródła: Źródło 1 to fragment Posłania I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ „Solidarność” z 8 IX 1981 r., a Źródło 2 to zapis wypowiedzi Leonida Breżniewa w rozmowie ze Stanisławem Kanią z 11 IX 1981 r.
• Strona 24: Zadanie 24 (0–12) zawiera pięć tematów do wyboru. 1. Porównaj ustroje polityczne Sparty i Aten w V w. p.n.e., wykazując podobieństwa i różnice. 2. Rozstrzygnij słuszność stwierdzenia o młodszej Europie w odniesieniu do dziejów Czech, Polski i Węgier. 3. Oceń politykę morską ostatnich Jagiellonów. 4. Scharakteryzuj sytuację gospodarczą Galicji w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku. 5. Oceń znaczenie polskich działań dyplomatycznych w kształtowaniu granic II RP w latach 1918–1923. Materiały źródłowe do tematu 1 zawierają fragment z Herodota o Sparcie.