Informator matury rozszerzonej z historii, sierpień 2021

Krótki opis zadań ze stron arkusza, w kolejności stron.

• Strona 14: Zadanie 1: Malowidło starożytne przedstawia scenę z egipskiej mitologii. Zadanie 1.1: Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Malowidło jest charakterystyczne dla cywilizacji: A) hinduskiej, B) sumeryjskiej, C) asyryjskiej, D) egipskiej.
• Strona 15: Zadanie 1.2: Wyjaśnij, odwołując się do elementów graficznych, jakich informacji na temat wierzeń religijnych tej cywilizacji dostarcza przedstawione malowidło. W swojej odpowiedzi przywołaj jeden przykład. Strona zawiera również wymagania ogólne i szczegółowe dotyczące analizy i interpretacji historycznej oraz tworzenia narracji historycznej, a także zasady oceniania odpowiedzi.
• Strona 16: Zadanie 2: (0–1) Źródło 1. Fragmenty Starego Testamentu opisującego zdobycie Jerozolimy przez Nabuchodonozora, zniszczenie świątyni i pałacu królewskiego oraz przesiedlenie ludności. Źródło 2. Ilustracja z epoki przedstawiająca scenę walki, widoczne postacie z tarczami i włóczniami, nawiązująca do tematyki starożytnej.
• Strona 18: Zadanie 3: Źródło 1 opisuje religię starożytną opartą na dualizmie, walce Ahura Mazdy i Arymana, oraz koncepcję duszy i ciała. Źródło 2 przedstawia posąg religijny, ukazujący dużą figurę siedzącego Buddy na tle zieleni.
• Strona 20: Zadanie 4: Fragmenty Dziejów Herodota. Fragment A opisuje barbarzyńców nadchodzących z Kserksesem i Hellenów z Leonidasem, którzy walczą, cofając się do węższej części parowu. Fragment B opisuje długą bitwę, w której Hellenowie zwyciężają na skrzydłach. Polecenie: Rozstrzygnij, czy oba fragmenty odnoszą się do tej samej bitwy. Odpowiedz i uzasadnij. Wymagania ogólne i szczegółowe dotyczą analizy, interpretacji i tworzenia narracji historycznej oraz opisują formy ekspansji w świecie greckim. Zasady oceniania: 1 pkt za poprawne rozstrzygnięcie z uzasadnieniem, 0 pkt za brak lub niepełną odpowiedź.
• Strona 21: Zadanie 5: Fragment z "Dziejów Rzymu od założenia miasta" Tytusa Liwiusza opisuje napięcia społeczne w Rzymie. Zadanie 5.1: (0–1) Dokończ zdanie, wybierz właściwą odpowiedź: Wydarzenia opisane w tekście rozegrały się w państwie rzymskim w okresie A) królestwa, B) republiki, C) pryncypatu, D) dominatu. Uzasadnij wybór. Wymagania ogólne: I. Chronologia historyczna, II. Analiza i interpretacja historyczna.
• Strona 22: Zadanie 5.2: Podaj stosowaną w historiografii nazwę urzędu w starożytnym Rzymie, o którego ustanowieniu mowa jest w tekście. Wymagania szczegółowe obejmują charakterystykę przemian ustrojowych w państwie rzymskim. Zasady oceniania: 1 pkt za odpowiedź poprawną, 0 pkt za niepoprawną lub brak odpowiedzi. Rozwiązanie: trybun ludowy.
• Strona 23: Zadanie 6: Awers i rewers antycznej monety z napisami "Brutus imperator" i "idy marcowe". Zadanie 6.1: Podaj nazwę wydarzenia, do którego nawiązuje moneta, uzasadnij, odwołując się do symboliki monety. Wymagania ogólne: analiza i interpretacja historyczna, tworzenie narracji historycznej.
• Strona 24: Zadanie 6.2: Podaj nazwę nauki pomocniczej historii, która zajmuje się badaniem monet. Wymaganie szczegółowe: Poziom podstawowy, charakterystyzuje przemiany ustrojowe i społeczne w państwie rzymskim doby republiki z uwzględnieniem roli Juliusza Cezara. Rozwiązanie: numizmatyka. Zasady oceniania: 1 pkt za odpowiedź poprawną, 0 pkt za odpowiedź niepoprawną lub brak odpowiedzi.
• Strona 25: Zadanie 7: Mapa basenu Morza Śródziemnego. Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych, a następnie uzasadnij swój wybór, odwołując się do treści mapy. Mapa przedstawia terytorium imperium: A. macedońskiego w IV w. p.n.e., B. rzymskiego w I w p.n.e., C. bizantyjskiego w VI w., D. arabskiego w VIII w. Uzasadnienie: (miejsce na odpowiedź). Wymagania ogólne: I. Chronologia historyczna, II. Analiza i interpretacja historyczna, III. Tworzenie narracji historycznej.
• Strona 27: Zadanie 8: Źródło 1 przedstawia średniowieczną miniaturę z trzema postaciami, centralnie Jezus, po bokach postacie w szatach, jedna z koroną. Źródło 2 to fragment dokumentu z punktami 9, 11, 12, 13, 19, 27, dotyczący władzy papieża, m.in. całowania stóp, jedynego tytułu, rozporządzania władcami, przenoszenia biskupów, sądzenia i zwalniania z wierności.
• Strona 29: Zadanie 9: (0–1) Fotografia fasady kościoła.
• Strona 31: Zadanie 10: Źródło 1 przedstawia mapę ziem polskich z zaznaczonymi regionami zgrupowania wojsk polskich i czeskich oraz kierunkami działań wojskowych. Na mapie widoczne są ważniejsze grody, takie jak Poznań, Gniezno, Kraków, oraz miejsca bitew. Źródło 2 to fragment opracowania historycznego opisujący działania Bezpryma i Ottona przeciwko królowi w 1031 roku, w tym porozumienie z Konradem II i Jarosławem Mądrym oraz ucieczkę Mieszka do Pragi.
• Strona 33: Zadanie 11: Mapa Królestwa Polskiego. Dokonaj zadanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych, a następnie uzasadnij swój wybór, podając dwa argumenty. Mapa przedstawia obszar Królestwa Polskiego w roku A. koronacji Bolesława Chrobrego, B. koronacji Władysława Łokietka, C. śmierci Kazimierza Wielkiego, D. śmierci Kazimierza Jagiellończyka. Uzasadnienie: (miejsce na odpowiedź). Mapa zawiera granice, ziemie odziedziczone, przyłączone i podporządkowane.
• Strona 34: Wymagania ogólne: I. Chronologia historyczna, II. Analiza i interpretacja historyczna, III. Tworzenie narracji historycznej. Wymagania szczegółowe: XII. Polska w XIV–XV w. Zasady oceniania: 2 pkt za poprawną odpowiedź z dwoma argumentami, 1 pkt za poprawną odpowiedź z jednym argumentem. Rozwiązanie C z przykładowym uzasadnieniem. Zadanie 12: Źródło 1. Fragment opracowania historycznego dotyczący Plantagenetów i konfliktu z Kościołem w Anglii, opisujący wydarzenia związane z Henrykiem III i Wielką Radą z Szymonem de Montfort na czele.
• Strona 35: Źródło 2: Fragment opracowania historycznego dotyczący rozwoju zgromadzeń stanowych we Francji, roli rady królewskiej i precedensu z czasów Filipa IV Pięknego. Zadanie 12.1: Wyjaśnij różnicę dotyczącą genezy przedstawicielstw stanowych w źródłach 1 i 2. Wymagania ogólne: analiza i interpretacja historyczna, tworzenie narracji historycznej. Wymagania szczegółowe: historia jako nauka, Europa późnego średniowiecza. Zasady oceniania: 1 pkt za prawidłowe wyjaśnienie różnicy, 0 pkt za odpowiedź niepełną lub brak odpowiedzi.
• Strona 36: Zadanie 12.2: Podaj nazwę, pod jaką znane było Zgromadzenie Trzech Stanów w przededniu wybuchu rewolucji francuskiej. Wymagania ogólne: analiza i interpretacja historyczna, ocena przydatności źródeł. Wymagania szczegółowe: wyjaśnienie przyczyn rewolucji francuskiej. Zasady oceniania: 1 pkt za odpowiedź poprawną, 0 pkt za niepoprawną lub brak odpowiedzi. Rozwiązanie: Stany Generalne.
• Strona 37: Zadanie 13: Źródło 1 przedstawia fragment dzieła Jana Długosza opisujący przyłączenie ziem do królestwa polskiego po wojnach z Krzyżakami. Źródło 2 to mapa wojen polsko-krzyżackich z oznaczeniami rejonów zgrupowań wojsk polskich, litewsko-ruskich oraz krzyżackich, głównych kierunków działań i ważniejszych punktów umocnionych. Mapa zawiera również symbole bitew oraz granice państw.
• Strona 39: Zadanie 14: Fotografia pomnika odsłoniętego w Krakowie w 1886 roku. Pomnik przedstawia postacie historyczne w otoczeniu drzew. Widoczny jest napis: "Jadwiga królowa Polski Jagiełło wielki książę Litwy".
• Strona 40: Zadanie 14.1: Wymień dwa postanowienia unii w Krewie, do których nawiązał twórca pomnika. Odpowiedzi uzasadnij, odwołując się do odpowiednich elementów rzeźby. Postanowienie 1 i 2 z miejscem na uzasadnienie. Wymagania ogólne: analiza i interpretacja historyczna, tworzenie narracji historycznej. Wymagania szczegółowe: Polska w XIV–XV w., znaczenie unii polsko-litewskiej. Zasady oceniania: 2 pkt za dwa postanowienia z uzasadnieniem, 1 pkt za jedno. Przykładowe rozwiązanie: chrystianizacja Litwy, połączenie Polski z Litwą.
• Strona 41: Zadanie 14.2: Podaj nazwę nauki pomocniczej historii, której przedmiotem badań mógłby stać się element pomnika oznaczony na fotografii literą A. Wymaganie ogólne: analiza i interpretacja historyczna. Wymaganie szczegółowe: charakterystyka nauk pomocniczych historii. Rozwiązanie: heraldyka. Zadanie 15: Źródło 1. Fragment tekstu Zbigniewa Herberta dotyczący krytyki stylu w historii sztuki, zawiera opis projektów rozbiórek i krytyki architektury.
• Strona 44: Zadanie 16: Źródło 1 przedstawia fotografię świątyni z charakterystyczną kopułą. Źródło 2 to fragment dokumentu z 1517 roku, zawierający tezy dotyczące odpustów, m.in. teza 27 o duszy ulatującej po wrzuceniu monety do puszki, teza 28 o dźwięku monety zwiększającym zyski oraz teza 32 o potępieniu tych, którzy wierzą w listy odpustowe.
• Strona 45: Zadanie 16.1: Wyjaśnij związek między pomysłem wzniesienia świątyni widocznej w źródle 1 a powstaniem tekstu zaprezentowanego w źródle 2. Zadanie 16.2: Odwołując się do elementów widocznych na ilustracji, podaj po jednym przykładzie nawiązania do architektury starożytnej Grecji oraz Rzymu. A. Grecja – … B. Rzym – …
• Strona 46: Zadanie 17: Max Weber o roli pracy. Tekst źródłowy z "Etyka protestancka a duch kapitalizmu". Wyjaśnij, na czym polegał – według autora tekstu – związek między etyką purytańską a rozwojem kapitalizmu.
• Strona 48: Zadanie 18: Fotografie budynków. Ilustracja A przedstawia biały budynek z wieżą zegarową na tle nieba. Ilustracja B ukazuje ceglany budynek z białą wieżą zegarową. Polecenie: rozpoznaj budynki na podstawie fotografii i określ ich znaczenie historyczne.
• Strona 49: Zadanie 18.1: rozstrzygnij czy budynki ukazane na fotografiach A i B reprezentują ten sam styl architektoniczny. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do obu fotografii. Zadanie 18.2: podaj nazwę typu budynku przedstawionego na fotografiach A i B, i określ jego funkcję. Wymagania ogólne: analiza i interpretacja historyczna, tworzenie narracji historycznej. Wymagania szczegółowe: czasy renesansu, renesans w Polsce. Zasady oceniania: 1 pkt za prawidłowe rozstrzygnięcie z uzasadnieniem.
• Strona 50: Wymagania ogólne dotyczą analizy i interpretacji historycznej oraz tworzenia narracji historycznej. Wymaganie szczegółowe obejmuje charakterystykę roli średniowiecznych miast. Zasady oceniania: 1 pkt za prawidłową nazwę budynku i wyjaśnienie jego funkcji. Rozwiązanie: Nazwa - Ratusz, Wyjaśnienie - siedziba władz miasta. Zadanie 19: Tablica genealogiczna Jagiellonów, przedstawia Władysława Jagiełłę i jego potomków, w tym Władysława Warneńczyka, Kazimierza Jagiellończyka, Zygmunta Starego i Zygmunta Augusta.
• Strona 51: Zadanie 19.1: Każdemu fragmentowi dokumentu ze źródła 2. przyporządkuj przedstawiciela dynastii Jagiellonów ze źródła 1., który był związany z jego wydaniem. Odpowiedzi zapisz poniżej. Fragment dokumentu A, B, C. Wymagania ogólne: analiza i interpretacja historyczna. Wymagania szczegółowe: państwo polsko-litewskie w czasach ostatnich Jagiellonów, powstanie Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Fragmenty aktów prawnych z dokumentów A, B, C.
• Strona 52: Zadanie 19.2: Który z przedstawicieli dynastii Jagiellonów zmarłych w XVI wieku, uwzględnionych w źródle 1, poniósł śmierć na polu bitwy? Podaj jego imię i przydomek. Wymagania ogólne: analiza wydarzeń, zjawisk i procesów historycznych oraz ocena przydatności źródeł do wyjaśnienia problemu historycznego. Wymaganie szczegółowe: charakterystyka konfliktów zbrojnych w Europie z uwzględnieniem ekspansji tureckiej. Zasady oceniania: 1 pkt za odpowiedź poprawną. Rozwiązanie: Ludwik Jagiellończyk.
• Strona 53: Zadanie 20: Źródło 1 przedstawia współczesny rysunek satyryczny z herbami i mapą. Źródło 2 to fragment opisu działań wojennych z 1706 roku, dotyczący trudności, jakie spotkały Rzeczpospolitą w czasie wojny prowadzonej przez króla Augusta, z uwzględnieniem udziału wojsk moskiewskich i szwedzkich oraz wpływu na ludność i gospodarkę.
• Strona 55: Zadanie 21: Źródło 1 przedstawia mapę rozbiorów Rzeczypospolitej z zaznaczonymi granicami przed i po rozbiorach oraz granicami państw zaborczych. Źródło 2 to tabela strat terytorialnych Rzeczypospolitej w XVIII wieku, pokazująca powierzchnię i ludność utracone na rzecz Rosji, Prus i Austrii, z wartościami w tys. km², procentach i milionach.
• Strona 58: Wymagania ogólne dotyczą analizy i interpretacji historycznej, w tym oceny przydatności źródeł. Wymagania szczegółowe obejmują wyjaśnienie genezy i charakterystykę następstw amerykańskiej wojny o niepodległość oraz rolę Polaków. Zadanie 23: Tablica upamiętniająca kawalerów Orderu Virtuti Militari na Placu Marszałka Józefa Piłsudskiego w Warszawie, przedstawia daty 1792-2012 i napis "Bohaterskim obrońcom ojczyzny".
• Strona 60: Zadanie 24: Tabela przedstawia udział wybranych państw w światowej produkcji dóbr przetworzonych w latach 1750–1900. Dane dla Wielkiej Brytanii, Francji, Niemiec, Rosji, USA, Japonii, Chin i Indii. Polecenie: Oceń prawdziwość stwierdzeń, zaznacz P lub F. 1. Na przełomie XVIII i XIX w. trzecia część produkcji z Chin. 2. W XIX w. wzrastał udział Wielkiej Brytanii. 3. Pod koniec XIX w. wzrost udziału USA. Wymagania ogólne: analiza i interpretacja historyczna.
• Strona 61: Zadanie 25: na podstawie obrazu Eugène’a Delacroix przedstaw przemiany gospodarcze i społeczne w Europie w dobie oświecenia. Wymagania szczegółowe obejmują charakterystykę przemian kapitalistycznych w Europie Zachodniej oraz przedstawienie przemian gospodarczych w Europie i świecie. Zasady oceniania: 1 pkt za odpowiedź zawierającą trzy prawidłowe wskazania, 0 pkt za odpowiedź niepełną lub nieprawidłową. Obraz przedstawia scenę rewolucyjną z flagą francuską.
• Strona 63: Zadanie 26: Podaj nazwy dwóch wydarzeń historycznych z dziejów Francji z lat 1815–1852, do których pasują słowa "Gdy Francja kicha, cała Europa dostaje kataru." Odpowiedź uzasadnij, wyjaśniając wpływ tych wydarzeń na dzieje Europy. Wymagania ogólne: analiza i interpretacja historyczna. Wymagania szczegółowe: opis funkcjonowania systemu wiedeńskiego i charakterystyka prób jego podważenia. Zasady oceniania: 2 pkt za dwie nazwy z uzasadnieniem, 1 pkt za jedną nazwę z uzasadnieniem.
• Strona 64: Zadanie 27: Źródło 1 przedstawia mapę działań powstańczych. Zaznaczono na niej najdalszy zasięg działań powstańczych, zasięg samodzielnej administracji powstańczej, polskie obozy wojskowe, miejsca ważniejszych bitew i potyczek oraz przemarsz oddziałów powstańczych pod dowództwem Mierosławskiego. Mapa obejmuje obszar Wielkopolski z miastami takimi jak Poznań, Gniezno, Krotoszyn, Wągrowiec i inne.
• Strona 66: Zadanie 28 (0–1): Źródło 1 przedstawia fragment aktu prawnego dotyczącego zakazu niewolnictwa i prac przymusowych w Stanach Zjednoczonych. Źródło 2 to seria znaczków z wizerunkami historycznymi. Polecenie: Rozstrzygnij, czy dokument (źródło 1) został ogłoszony w czasie konfliktu, do którego nawiązuje źródło 2. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do obu źródeł. Wymagania ogólne: analiza i interpretacja historyczna, tworzenie narracji historycznej.
• Strona 67: Wymagania szczegółowe dotyczące rewolucji XVIII w. i Europy w XIX-XX w. Zasady oceniania: 1 pkt za prawidłowe rozstrzygnięcie z uzasadnieniem. Rozwiązanie: Przykładowe uzasadnienie dotyczące poprawki do Konstytucji USA. Zadanie 29: Artykuł prasowy z przełomu XIX i XX wieku, wyjaśnij, z czego wynikała wyjątkowa sytuacja Polaków w Krakowie, odwołując się do faktografii z artykułu.
• Strona 69: Zadanie 30: Karta pocztowa wydana w 1905 roku przedstawiająca trzech zasłużonych Wielkopolan: Staszica, Marcinkowskiego i Jackowskiego. Ilustracja zawiera portrety tych postaci oraz symbole związane z ich działalnością, takie jak kotwica, księga i narzędzia rolnicze. W tle widoczne są elementy dekoracyjne oraz hasła "Praca", "Oszczędność", "Nauka".
• Strona 71: Zadanie 31: (0–1) Analiza wiersza Adama Asnyka "Historyczna nowa szkoła" z 1890 roku. Wiersz porusza tematykę edukacji i krytyki dawnych błędów mesjanizmu oraz patriotyzmu. Zawiera refleksje na temat wpływu historii na współczesne postrzeganie rzeczywistości. Polecenie wymaga interpretacji tekstu oraz zrozumienia kontekstu historycznego i literackiego.
• Strona 73: Zadanie 32: (0–1) Źródło 1: Fragment „nekrologu” opublikowanego w prasie, dotyczący Austrii, z tekstem o przejętej radości narodów i opisem Austrii jako wiedźmy. Źródło 2: Rysunek satyryczny przedstawiający postacie w sytuacji konfliktowej, z tłumaczeniem napisów: „Jeśli mnie dotkniesz, to ja...”, „Jeśli się ruszysz, to ja…”, „Jeśli uderzysz tego małego kolesia, to ja…”, „Jeśli uderzysz mojego przyjaciela, to ja…”, „Hej, wy tam…”.
• Strona 75: Zadanie 33: (0–1) Plakaty z okresu I wojny światowej. Ilustracja A przedstawia postać z żółtą twarzą i czerwonymi rękami trzymającą kulę ziemską, obok znak zapytania. Ilustracja B ukazuje postacie w zbrojach i mundurach, w tym rycerza z krzyżem na piersi, na tle flag i koni. Polecenie: zidentyfikuj i opisz symbolikę przedstawioną na plakatach.
• Strona 77: Zadanie 34 (0–2) polega na uzupełnieniu tabeli, wpisując nazwiska obok fragmentów biografii. Fragment A opisuje działacza narodowego i niepodległościowego, posła do Reichstagu, faktycznego dyktatora III powstania śląskiego. Fragment B dotyczy polityka, pisarza, współtwórcy Polskiej Partii Socjalistycznej. Fragment C opisuje pianistę, kompozytora, przedstawiciela Komitetu Narodowego Polskiego. Fragment D dotyczy działacza ludowego, twórcy Stronnictwa Ludowego.
• Strona 79: Zadanie 35: Rysunek Edwarda Porządkowskiego z 1949 roku przedstawia tłum ludzi zgromadzonych wokół kolumny z posągiem króla Zygmunta. W tle widoczny jest budynek z wieżą zegarową. Pod rysunkiem znajduje się podpis: "Król Zygmunt: – Jestem jedynym królem na świecie, którego powrót lud wita z radością."
• Strona 81: Zadanie 36: O początkach kryzysu zimnowojennego z 1962 roku, tekst źródłowy dotyczący instalacji rakiet z głowicami jądrowymi w Bułgarii. Zadanie 36.1: Podaj stosowaną w historiografii nazwę wydarzenia, do którego genezy nawiązuje tekst. Wymagania ogólne i szczegółowe dotyczące analizy i interpretacji historycznej oraz wyjaśniania przyczyn i skutków kryzysu kubańskiego. Zasady oceniania: 1 pkt za poprawną odpowiedź, 0 pkt za niepoprawną. Rozwiązanie: kryzys kubański i kryzys karaibski.
• Strona 82: Zadanie 36.2: Podaj nazwiska przywódców USA i ZSRR, którzy sprawowali władzę w czasie wydarzeń, do których nawiązuje tekst. Wymagania ogólne: analiza i interpretacja historyczna. Wymagania szczegółowe: dekolonizacja, integracja i nowe konflikty. Zasady oceniania: 1 pkt za odpowiedź zawierającą dwa nazwiska. Rozwiązanie: John Fitzgerald Kennedy, Nikita Chruszczow. Zadanie 37: Fragment wspomnień dotyczący represji i kampanii antysyjonistycznej.
• Strona 84: Zadanie 38: Źródło 1. Fragment przemówienia: Sto lat temu, wielki Amerykanin podpisał Proklamację Emancypacji, co stało się nadzieją dla milionów niewolników. Źródło 2. Fotografia z epoki: zdjęcie przedstawia osobę stojącą przed pomnikiem Lincolna, z wieńcem u jego stóp.
• Strona 85: Zadanie 38.1: Wyjaśnij okoliczności wydania dokumentu wspomnianego w źródle 1, odwołując się do faktografii. Wymagania ogólne: analiza i interpretacja historyczna, tworzenie narracji historycznej. Wymagania szczegółowe: Europa i świat w II połowie XIX i na początku XX wieku, przyczyny i skutki wojny secesyjnej w USA. Zasady oceniania: 1 pkt za prawidłowe wyjaśnienie, 0 pkt za niepoprawne. Przykładowe rozwiązanie dotyczy wojny domowej w USA i Proklamacji z 1863 roku. Zadanie 38.2: Podaj nazwisko autora cytowanego przemówienia oraz nazwisko wielkiego Amerykanina wspomnianego w przemówieniu.
• Strona 86: Zadanie 39: Rysunek satyryczny przedstawia statek z napisem "Europa" oraz "Schuman-Plan". Na pokładzie znajdują się postacie oznaczone literami "D", "F", a na trapie postacie z napisem "Benelux". Wymagania ogólne obejmują analizę wydarzeń historycznych i tworzenie narracji historycznej. Wymaganie szczegółowe dotyczy analizy przemian kulturowych i społecznych po II wojnie światowej.
• Strona 88: Zadanie 40: Ulotka z epoki. Wyjaśnij główne przesłanie ulotki, interpretując jej elementy graficzne i uwzględniając kontekst historyczny. Ulotka zawiera daty 22.VII.1944 i 13.XII.1981 oraz hasło "Głupota Padycji". Wymagania ogólne: I. Chronologia historyczna, II. Analiza i interpretacja historyczna, III. Tworzenie narracji historycznej.
• Strona 90: Zadanie 41: Źródło 1 przedstawia ulotkę z epoki z napisem "40 LAT NRD" oraz datami 1949-1989, z grafiką przedstawiającą mur berliński. Źródło 2 to znaczek pocztowy z napisem "40 JAHRE DDR", zawierający symbole młota i cyrkla, postacie robotników oraz elementy architektury. Napis na znaczku: 40 lat Niemieckiej Republiki Demokratycznej.
• Strona 115: Zadanie 2: Źródło 1. Fragmenty Starego Testamentu opisujące zniszczenie Jerozolimy przez Nabuchodonozora, dowódcę straży przybocznej, który spalił świątynię i pałac królewski. Źródło 2. Ilustracja z epoki przedstawiająca scenę wojenną z uzbrojonymi postaciami w hełmach i z tarczami, na tle antycznego wzoru.
• Strona 116: Zadanie 6: Dwie strony antycznej monety. Na pierwszej stronie widoczny profil mężczyzny z napisem "BRVTVS IMP L PLAET CEST". Na drugiej stronie monety przedstawione są dwa sztylety i kapelusz wolności z napisem "EID MAR". Polecenie: zdecyduj, czy opis i ilustracja dotyczą wojowników tej samej cywilizacji, odpowiedz i uzasadnij. Zasady oceniania: 1 pkt za poprawne rozstrzygnięcie z uzasadnieniem.
• Strona 117: Zadanie 6.1: Podaj nazwę wydarzenia, do którego nawiązuje moneta przedstawiona na fotografii. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do symboliki monety. Zadanie 6.2: Podaj nazwę nauki pomocniczej historii, która bada monety. Zasady oceniania dla obu zadań: 1 pkt za poprawną odpowiedź, 0 pkt za niepoprawną lub brak odpowiedzi. Rozwiązania: Zadanie 6.1 - Zabójstwo Juliusza Cezara, Zadanie 6.2 - numizmatyka.
• Strona 118: Zadanie 9: Fotografia kościoła. Podaj nazwę stylu architektonicznego, w którym został zbudowany kościół przedstawiony na fotografii. Odpowiedz uzasadnij, charakteryzując dwie widoczne cechy tego stylu. Nazwa stylu: (miejsce na odpowiedź). Uzasadnienie: (miejsce na odpowiedź z punktami do uzupełnienia).
• Strona 119: Zadanie 11: Mapa Królestwa Polskiego. Mapa przedstawia ziemie odziedziczone, przyłączone i podporządkowane Królestwu Polskiemu. Zaznaczone są granice Królestwa Polskiego, granice państw, inne granice oraz szlaki handlowe. Widoczne są regiony takie jak Wielkopolska, Małopolska, Ruś Halicka, oraz sąsiednie państwa: Królestwo Czeskie, Królestwo Węgierskie, Wielkie Księstwo Litewskie.
• Strona 121: Zadanie 14: Fotografia pomnika odsłoniętego w Krakowie w 1886 roku, przedstawiająca Jadwigę królową Polski i Władysława Jagiełłę. Zadanie 14.1: Wymień dwa postanowienia unii w Krewie, do których nawiązał twórca pomnika. Odpowiedzi uzasadnij, odwołując się do odpowiednich elementów rzeźby. Zasady oceniania: 2 pkt za dwa postanowienia z uzasadnieniem, 1 pkt za jedno postanowienie z uzasadnieniem lub dwa bez uzasadnienia, 0 pkt za brak odpowiedzi.
• Strona 122: Zadanie 13.2: Podaj nazwę nauki pomocniczej historii, której przedmiotem badań mógłby stać się element pomnika oznaczony na fotografii literą A. Zasady oceniania: 1 pkt za odpowiedź poprawną, 0 pkt za odpowiedź niepoprawną lub brak odpowiedzi. Prawidłowe rozwiązanie: heraldyka.
• Strona 123: Zadanie 22: Na podstawie źródeł oraz własnej wiedzy uzupełnij tabelę – wpisz obok fragmentów biografii odpowiadające im nazwiska. Fragment A: walczył w konfederacji barskiej, wstąpił do amerykańskiej Armii Kontynentalnej, zmarł po bitwie pod Savannah. Fragment B: wychowanek Szkoły Rycerskiej w Warszawie, inżynier wojskowy, zmarł w Szwajcarii. Fragment C: francuski polityk, uczestniczył w wojnie w Ameryce, twórca Deklaracji Praw Człowieka. Fragment D: amerykański polityk, dowódca Armii Kontynentalnej, pierwszy prezydent USA.
• Strona 124: Zadanie 23 (0–1): Tablica upamiętniająca osoby, które otrzymały Order Virtuti Militari [Placu Marszałka Józefa Piłsudskiego w Warszawie]. Na tablicy widnieje napis "1792-2012", "Bohaterskim obrońcom ojczyzny odznaczonym orderem wojennym Virtuti Militari w 220. rocznicę ustanowienia orderu", data "18 czerwca 2012 r.", podpis "Rodacy", oraz wizerunek odznaczenia. Zasady oceniania: 2 pkt za cztery prawidłowe nazwiska, 1 pkt za trzy lub dwa, 0 pkt za niepełną lub brak odpowiedzi. Prawidłowe rozwiązanie: A – Kazimierz Pułaski, B – Tadeusz Kościuszko, C – Marie Joseph de La Fayette, D – Jerzy Waszyngton.
• Strona 125: Zadanie 25: Wyjaśnij okoliczności ustanowienia Orderu Virtuti Militari, do których nawiązuje tablica pamiątkowa. W odpowiedzi wykorzystaj treści, które zawiera tablica. Zasady oceniania: 1 pkt za prawidłowe wyjaśnienie okoliczności z odwołaniem do treści tablicy. Przykładowe rozwiązanie: Order ustanowiony przez króla Stanisława Augusta w trakcie wojny z Rosją w 1792 roku. Obraz Eugène’a Delacroix.
• Strona 126: Podaj dwa argumenty na potwierdzenie tezy, że zaprezentowany obraz przedstawia idee romantyzmu. W odpowiedzi odwołaj się do jego treści. Zadanie 27. (0–1): Źródło 1. Fragment opracowania historycznego dotyczący narad w Poznaniu i Krakowie w 1845 roku o terminie wybuchu powstania. Przeważył głos Ludwika Mierosławskiego, zdecydowano o wybuchu w lutym 1846 roku na terenie wszystkich trzech zaborów.
• Strona 128: Zadanie 29: Artykuł prasowy z przełomu XIX i XX wieku [fragment]. Tekst opisuje znaczenie Krakowa jako źródła narodowego pokrzepienia w czasach niewoli. Wymienione są pielgrzymki pobożnych ze Śląska i wycieczki inteligencji z Poznańskiego. Zadanie polega na wyjaśnieniu, odwołując się do faktografii, z czego wynikała wyjątkowa sytuacja Polaków w Krakowie, opisana w artykule. Słowniczek wyjaśnia terminy takie jak "pokrzepienie" i "ostoją". Zasady oceniania: 1 pkt za prawidłowe wyjaśnienie z odniesieniem do faktografii.
• Strona 129: Zadanie 31: analiza wiersza Adama Asnyka "Historyczna nowa szkoła" z 1890 roku. Tekst wiersza omawia wpływ nowych metod naukowych sprowadzonych z Niemiec na polską myśl historyczną. Wiersz krytykuje dawne błędy i mesjaniczne mrzonki, podkreślając potrzebę logicznego podejścia do historii. Zawiera słowniczek z objaśnieniami trudniejszych wyrazów, takich jak "nowym łokciem", "popaść", "mrzonka", "koło", "postronek", "kolej", "zawiodła", "wnioski przędzie", "niciując".
• Strona 130: Zadanie: Uzasadnij, że w wierszu skrytykowano poglądy krakowskiej szkoły historycznej. Zadanie 33. (0–1): Plakaty z okresu I wojny światowej. Ilustracja A przedstawia plakat z postacią przypominającą niedźwiedzia z koroną, z napisem "Kulturträger" na głowie, trzymającego kulę ziemską z czerwonymi plamami, symbolizującymi krew. Obok znajduje się znak zapytania w białym okręgu.
• Strona 132: Zadanie 38: Źródło 1. Fragment przemówienia dotyczący Proklamacji Emancypacji, na podstawie "Wielkie mowy historii". Źródło 2. Fotografia z epoki przedstawiająca pomnik Lincolna. Zadanie 38.1: Napisz, jakie były okoliczności wydania dokumentu wspomnianego w źródle 1. W odpowiedzi odwołaj się do faktografii.
• Strona 133: Zadanie 38.2: Podaj nazwisko autora cytowanego przemówienia oraz nazwisko wspomnianego w tym przemówieniu wielkiego Amerykanina. Zadanie 40: Ulotka z epoki przedstawia grafikę z napisem "PKWN WRON" oraz datami 22.VII.1944 i 13.XII.1981, otoczoną drutem kolczastym, z hasłem "Ciągłość tradycji".