Matura rozszerzona historia listopad 2025 arkusz próbny + PDF

Krótki opis zadań ze stron arkusza, w kolejności stron.

• Strona 2: Zadanie 1: Źródło 1 zawiera fotografie figurek oznaczone jako A, B, C. Źródło 2 to fragment opracowania historycznego dotyczącego życia pozagrobowego i użycia figurek w grobowcach. Zadanie 1.1: Rozstrzygnij, która fotografia – A, B czy C – przedstawia figurkę wykorzystywaną podczas obrzędu opisanego w źródle 2. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do obu źródeł.
• Strona 3: Zadanie 1.2: Wyjaśnij, czy oprócz figurek w grobowcach umieszczano także inne przedmioty. Zadanie 2: Źródło 1 przedstawia fragment opracowania historycznego dotyczącego Peryklesa i sytuacji w Atenach w 461 r. p.n.e. Źródło 2 to fragment tekstu źródłowego o działaniach Aleksandra Wielkiego. Rozstrzygnij, czy wydarzenia z Źródła 1 miały miejsce przed wydarzeniami z Źródła 2. Odpowiedz i uzasadnij, odwołując się do treści obu źródeł.
• Strona 4: Zadanie 3: Współczesna fotografia budowli starożytnej. Zadanie 3.1: Podaj inną niż brama funkcję budowli zaprezentowanej na fotografii, jaką pełniła ta budowla w starożytności. Zadanie 3.2: Rozstrzygnij, czy zaprezentowana budowla jest typowa dla cywilizacji starożytnej Grecji czy Rzymu. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do jednego widocznego na fotografii elementu architektonicznego.
• Strona 5: Zadanie 4: Uzupełnij tabelę – wpisz obok każdego z opisów stosowaną w historiografii nazwę zakonu. 1. Zakon rycerski założony w Jerozolimie, w 1211 r. przeniesiony na pogranicze Siedmiogrodu, a w 1226 r. – do Polski. 2. Najstarszy zakon rycerski, od 1187 r. zakonnicy przebywali we Francji, gdzie stali się potęgą finansową. W 1307 r. zostali uwięzieni przez króla Filipa Pięknego. W 1312 r. nastąpiła kasata zakonu. 3. Rycerze – opiekunowie pielgrzymów zdążających do Jerozolimy. W 1291 r. zostali przeniesieni na Cypr, w 1309 r. – na Rodos, a w 1520 r. – na Maltę. Funkcjonują do dziś i dysponują m.in. suwerenną dyplomacją.
• Strona 6: Zadanie 5: Źródło 1 przedstawia fragment tablicy genealogicznej dynastii Piastów, zaczynając od Bolesława Krzywoustego, z informacjami o jego potomkach, m.in. Władysławie II Wygnańcu, Bolesławie Kędzierzawym, Mieszku III Starym. Źródło 2 zawiera fragmenty tekstów źródłowych, w tym Fragment A opisujący wydarzenia z roku 1295 i 1296, dotyczące koronacji i konfliktów politycznych.
• Strona 7: Zadanie 5.1: Każdemu wydarzeniu opisanym we fragmentach A–B (źródło 2.) przyporządkuj władcę ze źródła 1., który był związany z tym wydarzeniem. Odpowiedzi zapisz poniżej. Zadanie 5.2: Rozstrzygnij, na podstawie fragmentu A ze źródła 2., czy Kościół w Polsce popierał zjednoczenie ziem polskich. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do treści źródła.
• Strona 8: Zadanie 6: Rozstrzygnij, czy zakreskowane na planie obszary miasta zostały zasiedlone przed lokacją na prawie niemieckim czy po lokacji. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do informacji z planu. Plan miasta: Wrocław średniowieczny, rekonstrukcja wg Mincha i Malczyńskiego, podziałka około 1:600. Zadanie 7: Źródło 1. Fragment dokumentu dotyczący obowiązków margrafa Albrechta i jego następców w kontekście lenna i przyrzeczenia uległości.
• Strona 9: Zadanie 7.1: Rozstrzygnij, czy źródła 1. i 2. odnoszą się do tego samego wydarzenia. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do informacji z obu źródeł. Zadanie 7.2: Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Wystawcą dokumentu cytowanego w źródle 1. był A) Kazimierz Jagiellończyk, B) Jan Olbracht, C) Zygmunt Stary, D) Zygmunt August.
• Strona 10: Zadanie 8: Podaj nazwy dwóch stylów architektonicznych, które reprezentuje wieża zegarowa zamku na Wawelu przedstawiona na fotografii. Wymień po jednej widocznej cesze każdego z tych stylów. Zadanie 9: Fragmenty dokumentu dotyczące paktu między Koroną Polską a Królestwem Francuskim, w tym kwestie finansowania wojny moskiewskiej i inne zobowiązania króla francuskiego.
• Strona 11: Zadanie 9.1: Dokończ zdanie, zaznacz właściwą odpowiedź. Dokument uchwalony w okresie elekcji po śmierci A. Zygmunta Augusta, B. Stefana Batorego, C. Augusta II, D. Augusta III. Zadanie 9.2: Podaj nazwę dokumentu zacytowanego w źródle. Zadanie 9.3: Wyjaśnij, jak rozumieć słowa „aby król […] na morzu armatę chował”. Zadanie 10: Rewers medalu upamiętniającego traktat, oceń prawdziwość stwierdzeń o traktacie kończącym wojnę ze Szwecją i podpisanym za panowania Kazimierza Jagiellończyka.
• Strona 12: Zadanie 11: fragmenty dokumentów dotyczące konsulatu i Konwencji Narodowej, przyporządkuj nazwę państwa do każdego fragmentu. Zadanie 11.1: przyporządkuj nazwę państwa do fragmentów 1-3. Zadanie 11.2: rozstrzygnij, który dokument powstał najpóźniej, uzasadnij odpowiedź. Zadanie 12: fragment opracowania o wyborach rektora i dziekanów na rok jeden, opis wyborców i składu rady uniwersytetu w Zamościu.
• Strona 13: Zadanie 12: Rozstrzygnij, czy pieczęć zaprezentowana w źródle 2. jest pieczęcią uczelni, o której mowa w źródle 1. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do informacji zawartych w obu źródłach. Zadanie 13: Wyjaśnij, w jaki sposób sytuacja opisana w tekście wpływała na pozycję kobiety w rodzinie. Fragment opracowania historycznego dotyczy przemysłu w Łodzi i roli kobiet w pracy.
• Strona 14: Zadanie 14: Źródło 1. Mapa ziem polskich w trakcie jednego z powstań. Mapa przedstawia granice państw zaborczych, najważniejsze bitwy oznaczone krzyżykami, najważniejsze wystąpienia powstańcze oznaczone płomieniami, obszary najdłużej toczących się walk powstańczych oraz obszary działania większych oddziałów powstańczych. Mapa zawiera miasta takie jak Warszawa, Kraków, Lublin, Wilno, Grodno.
• Strona 15: Zadanie 14.1: Rozstrzygnij, który z żołnierzy przedstawionych w źródle 2 (A czy B) jest charakterystyczny dla okresu powstania zilustrowanego w źródle 1. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do źródeł i wiedzy własnej. Zadanie 14.2: Oceń prawdziwość stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, lub F, jeśli fałszywe. 1. Działania zbrojne miały charakter walk partyzanckich. 2. Walki toczyły się wyłącznie na terenach Królestwa Kongresowego. 3. Jednym z bohaterów był Romuald Traugutt.
• Strona 16: Zadanie 15: Fragment opracowania historycznego dotyczący zasad polityki międzynarodowej USA. Zadanie 15.1: Oceń prawdziwość stwierdzeń dotyczących zasad polityki zagranicznej, zaznacz P lub F. Zadanie 15.2: Podaj nazwę stosowaną w historiografii dla wymienionych zasad polityki państwowej. Zadanie 16: Fragment programu partii politycznej dotyczący pojęcia ludu i obrony interesów narodowych.
• Strona 17: Zadanie 16.1: Rozstrzygnij, czy czasopismo ukazane w źródle 2. prezentowało treści zbieżne z programem politycznym ze źródła 1. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji z tekstu i strony tytułowej czasopisma. Zadanie 16.2: Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Przedstawicielem ruchu politycznego, którego program jest zawarty w źródle 1., był A) Wojciech Korfanty, B) Józef Piłsudski, C) Roman Dmowski, D) Wincenty Witos.
• Strona 18: Zadanie 17: Karykatura "Niebezpieczna Wizyta" z "Dziennika Chicagowskiego" z 1913 roku. Podpis: "Nie boi się Wuj Sam Japońców i Meksyku, ale ma respekt przed... panią Pankhurst." Zadanie 17.1: Podaj nazwę ruchu społeczno-politycznego, do którego osiągnięć odnosi się źródło. Zadanie 17.2: Podaj rok, w którym w Polsce wprowadzono prawo postulowane przez ruch, do którego odnosi się źródło.
• Strona 19: Zadanie 18: Niemiecka karykatura z 1917 r. Wyjaśnij wymowę rysunku, interpretując jego dwa elementy graficzne, uwzględnij kontekst historyczny z roku powstania rysunku. Zadanie 19: Ustawa Przechodnia z 18 maja 1921 roku do Ustawy Konstytucyjnej z 17 marca 1921 r. Wymień imiona i nazwiska Naczelnika Państwa oraz prezydenta, który objął urząd zgodnie z ustawą.
• Strona 20: Zadanie 20: Karykatura z 1941 r. przedstawia postać z przydomkiem "Lew Judy", odnoszącą się do cesarza Hajle Selasje I. Polecenie: wyjaśnij, do jakiego wydarzenia historycznego odwołuje się karykatura. Zadanie 21: Źródło 1. Fragment tekstu informacyjnego dotyczący przejęcia kontroli nad Zakładami Azotowymi przez polską Radę Ministrów w 1922 roku oraz decyzji o budowie fabryki związków azotowych w 1929 roku.
• Strona 21: Zadanie 21.1: Podaj imię i nazwisko polskiego chemika związanego z zakładami, o których mowa w tekście źródłowym 1. Zadanie 21.2: Rozstrzygnij, czy Fabryka Związków Azotowych w Tarnowie-Mościcach była inwestycją rozpoczętą w ramach budowy COP-u. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do faktografii. Na stronie znajduje się czarno-biała fotografia przedstawiająca otwarcie Państwowej Fabryki Związków Azotowych w Mościcach z udziałem Prezydenta RP.
• Strona 22: Zadanie 22: Źródło 1 to fragment opracowania historycznego dotyczącego działań wojskowych płk. Stanisława Maczka. Źródło 2 przedstawia odznakę I Dywizji Pancernej. Polecenie: Rozstrzygnij, czy źródło 2 przedstawia odznakę używaną przez jednostkę wojskową opisaną w źródle 1. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do obu źródeł.
• Strona 23: Zadanie 23: Podaj nazwę stylu w sztuce reprezentowanego przez przedstawiony obraz Salvadora Dalí, "Trwałość pamięci". Odpowiedz uzasadnij, charakteryzując jedną widoczną cechę tego stylu. Nazwa: [miejsce na odpowiedź]. Uzasadnienie: [miejsce na uzasadnienie]. Obraz przedstawia surrealistyczne elementy, takie jak zegary o nieregularnych kształtach.
• Strona 24: Zadanie 24: Źródło 1 to fragment opracowania historycznego dotyczącego decyzji władz Polski podziemnej o wywołaniu powstania w sierpniu 1944 r. Źródło 2 to fragment wspomnień uczestnika powstania warszawskiego, Jana Ciechanowskiego. Zadanie 24.1: porównaj oceny powstania warszawskiego zaprezentowane w źródłach 1 i 2, przedstaw jedno podobieństwo i jedną różnicę między tymi ocenami.
• Strona 25: Zadanie 24.2: Podaj imię i nazwisko osoby, która pełniła funkcję komendanta głównego AK w trakcie walk powstania warszawskiego. Zadanie 25: Wybierz jeden z trzech tematów do opracowania, minimum 300 słów. 1. Kazimierz Wielki jako wybitny władca Polski z dynastii Piastów, aspekty militarne, ustrojowe i społeczno-gospodarcze. 2. Kongres wiedeński a niestabilność Starego Kontynentu, aspekty polityczne, militarne i społeczno-gospodarcze. 3. Autorytaryzm europejski lat 20. i 30. XX w., krytyka parlamentaryzmu i systemu wielopartyjnego.