Matura rozszerzona historia maj 2013 arkusz + PDF

Krótki opis zadań ze stron arkusza, w kolejności stron.

• Strona 2: Zadanie 1: Rozpoznaj polityków ateńskich, których dotyczą zacytowane teksty. Wybierz spośród: Klejstenes, Perykles, Solon. Fragmenty tekstów źródłowych dotyczą podziału ludności i reform politycznych. Zadanie 2: Uporządkuj chronologicznie wydarzenia z historii starożytnej: śmierć Gajusza Juliusza Cezara, początek panowania faraona Cheopsa, zwycięstwo Aleksandra Wielkiego pod Gaugamelą, klęska Leonidasa w termopilskim wąwozie, koniec panowania króla Salomona.
• Strona 3: Zadanie 3: Na podstawie ilustracji przedstawiającej rzymską płaskorzeźbę wykonaj polecenie. Podaj dwa argumenty świadczące o tym, że na płaskorzeźbie przedstawiono scenę tryumfu. Poniżej znajduje się miejsce na odpowiedzi oraz tabela do wypełnienia przez egzaminatora z numerem zadania i maksymalną liczbą punktów.
• Strona 4: Zadanie 4: Na podstawie źródeł wykonaj polecenie. Źródło 1: Fragment Roczników kwedlinburskich opisuje Bolesława, księcia polskiego, który dowiedziawszy się o śmierci cesarza Henryka, przywłaszczył sobie koronę królewską, co miało sprowadzić na niego karę Bożą. Źródło 2: Fragment obrazu Jana Matejki z cyklu Dzieje cywilizacji w Polsce przedstawia Bolesława Chrobrego klęczącego, obok stoją Radzim-Gaudenty, Reinbern i Otton III. Polecenie: Czy Jan Matejko stworzył wizję koronacji Bolesława Chrobrego zgodną z informacjami zawartymi w Rocznikach kwedlinburskich? Odpowiedz i uzasadnij.
• Strona 5: Zadanie 5: Na podstawie tekstu o czwartej krucjacie wyjaśnij, dlaczego wśród warunków postawionych Aleksemu znalazło się uznanie przez Bizantyńczyków władzy papieża nad Kościołem. Podaj rezultat wyprawy krzyżowej. Zadanie 6: Na podstawie danych statystycznych wyciągnij wniosek dotyczący zmian w strukturze własności na Węgrzech. Tabela: Podział własności na Węgrzech ok. 1382 i 1437 roku, z kategoriami: królewska, kościelna, szlachecka, możnowładcza.
• Strona 6: Zadanie 7: Na podstawie treści mapy zaproponuj dla niej tytuł. Uwaga: tytuł powinien zawierać określenie tematu i wskazanie czasu wydarzeń, których mapa dotyczy. Mapa przedstawia zasięg okupacji szwedzkiej, główne kierunki działań Polaków i Szwedów, twierdze zajęte przez Szwedów oraz twierdze oblegane przez Polaków i Szwedów. Zaznaczone są również ważniejsze bitwy i inne miejscowości.
• Strona 7: Zadanie 8: Na podstawie tekstu źródłowego i własnej wiedzy wykonaj polecenia. A. Podkreśl poprawne zakończenie zdania dotyczące mądrego ustroju: 1. monarchia absolutna, 2. monarchia parlamentarna, 3. monarchia patrymonialna, 4. monarchia stanowa. B. Podkreśl poprawne zakończenie zdania dotyczące wprowadzenia mądrego ustroju: 1. skazania Karola I Stuarta na śmierć, 2. dyktatury Oliviera Cromwella, 3. restauracji Stuartów, 4. „sławetnej rewolucji”. Zadanie 9: Wyjaśnij znaczenie teatru w okresie wspomnianym w tekście sejmowym.
• Strona 8: Zadanie 10: Na podstawie źródeł i własnej wiedzy wykonaj polecenia. Źródło 1: Fragment tablicy genealogicznej dynastii Romanowów, przedstawia cesarzy Rosji od Piotra III do Aleksandra III, z datami panowania i śmierci. Źródło 2: Fragment reskryptu cara Aleksandra II do brata, wielkiego księcia Konstantego Mikołajewicza, dotyczący oczekiwań wobec Królestwa Polskiego i reakcji na mianowanie namiestnika.
• Strona 9: Zadanie 10.A: Podkreśl poprawne zakończenie zdania dotyczącego powstania: 1. kościuszkowskim, 2. krakowskim, 3. listopadowym, 4. styczniowym. Zadanie 10.B: Na podstawie źródeł 1 i 2 oraz własnej wiedzy rozstrzygnij, które zdanie w tabeli jest fałszywe: 1. Wystawca reskryptu był bratankiem cara uczestniczącego w kongresie wiedeńskim. 2. Cesarzowa Rosji wymieniona w genealogii była babką władcy Królestwa Polskiego zdetronizowanego w czasie powstania listopadowego. 3. Adresat reskryptu był naczelnym wodzem Armii Królestwa Polskiego. Zadanie 11: Na podstawie ilustracji na następnej stronie opisz przemiany kulturowe w Japonii, uzasadnij odpowiedź.
• Strona 10: Zadanie 12: Na podstawie tekstu źródłowego i własnej wiedzy wykonaj polecenia. Proklamowanie strajku generalnego przez PPS. Warszawski Okręgowy Komitet Robotniczy PPS uchwalił wezwanie do strajku w dniu 14 maja. Strajk jako protest przeciwko rządowi Chjeno-Piasta i Wojciechowskiego, manifestacja na rzecz Józefa Piłsudskiego. A. Podaj nazwę wydarzenia, w związku z którym PPS podjęła decyzję. Ilustracja: Muzykujące Japonki, II połowa XIX w.
• Strona 11: Zadanie 12.B: Wyjaśnij, dlaczego decyzja podjęta przez Polską Partię Socjalistyczną uniemożliwiła przybycie wojska z Wielkopolski na pomoc rządowi i prezydentowi. Zadanie 13: Na podstawie rysunku opublikowanego w polskim czasopiśmie satyrycznym w 1934 r. podaj stosowaną w historiografii nazwę polskiej polityki, do której satyrycznym komentarzem jest przedstawiony rysunek. Wyjaśnij, na czym polegała koncepcja tej polityki. Rysunek przedstawia postacie z podpisami: Hitler, Beck, Litwinow.
• Strona 12: Zadanie 14: Na podstawie wykresu i własnej wiedzy wykonaj polecenie. Wykres przedstawia liczbę repatriantów z ZSRR osiedlonych na terenie wymienionych województw w latach 1955–1959 (w tysiącach). Województwa: białostockie, bydgoskie, gdańskie, katowickie, kieleckie, koszalińskie, krakowskie, lubelskie, łódzkie, olsztyńskie, opolskie, poznańskie, rzeszowskie, zielonogórskie, szczecińskie, warszawskie, wrocławskie. Podaj nazwy trzech województw, do których władze PRL skierowały największą liczbę repatriantów, i wyjaśnij przyczynę tej decyzji.
• Strona 13: Zadanie 15: Na podstawie źródeł i własnej wiedzy rozstrzygnij, które spośród zdań podanych w tabeli są fałszywe. Wpisz obok tych zdań słowo fałsz. Źródło 1: Niemiecki plakat wydany przez Hakate w 1890 r. Źródło 2: Polski plakat z 1982 r. Zdania do oceny: 1. Na plakacie z XIX w. umieszczono wypowiedź kanclerza II Rzeszy, a na plakacie z XX w. – wizerunek kanclerza RFN. 2. W źródle 1. krzyżak jest symbolem obrońcy niemieckiego stanu posiadania na Wschodzie, a w źródle 2. jest symbolem agresora. 3. Zarówno plakat pierwszy, jak i drugi zostały wydane przez organizacje antyrządowe. 4. Symbolika krzyżacka na obu plakatach służy przypomnieniu cywilizacyjnej roli zakonu na ziemiach polskich.
• Strona 14: Źródło A: Malowidło na wazie korynckiej z VII w. p.n.e. Źródło B: Fragment Żywotów sławnych mężów Plutarcha, opisujący mobilizację armii Dariusza i przeprawę przez rzekę Granik. Zadanie 16: Podaj nazwę szyku bojowego greckich hoplitów przedstawionego na ilustracji oraz nazwę państwa, którego armia przejęła od Greków ten sposób walki.
• Strona 15: Zadanie 17: Wyjaśnij wpływ przemian w dziedzinie wojskowości na ewolucję polityczną greckiej polis. Zadanie 18: Wymień trzy czynniki, które miały wpływ na rezultat oblężenia. Zadanie 19: Czy Hannibal i Aleksander Wielki stosowali podobny sposób dowodzenia armią? Odpowiedz uzasadnij. Strona zawiera fragmenty źródeł C i D oraz tabelę z maksymalną liczbą punktów dla zadań 16-19.
• Strona 17: Zadanie 20: Na podstawie źródeł E i F rozpoznaj postaci wymienione w tytule dzieła "Carolomachia, to jest dwu Karolów bitwa". Zadanie 21: Na podstawie źródła G podaj formacje, w których przeciwnik armii polskiej miał przewagę. Zadanie 22: Na podstawie źródeł E i G oraz własnej wiedzy podaj nazwę formacji zbrojnej, której uderzenie zdecydowało o wyniku bitew, i wyjaśnij skuteczność jej ataku.
• Strona 18: Zadanie 23: Czy źródło G zawiera informacje potwierdzające opinię wyrażoną przez autora źródła H? Odpowiedz i uzasadnij. Zadanie 24: Podaj dwie różnice w charakterze działań zbrojnych będących tematem map i wyjaśnij ich główną przyczynę. Źródło H: Fragment traktatu politycznego z XVI w. Źródło I: Mapy działań zbrojnych w czasie powstania listopadowego i styczniowego.
• Strona 19: Zadanie 23: mapa przedstawiająca granice Królestwa Polskiego i działania zbrojne w 1831 roku, zaznaczone miejsca bitew i ofensywy armii polskiej. Zadanie 24: mapa z zaznaczonymi granicami państw i ruchami wojsk w okresie powstania styczniowego 1863-1864, oznaczone miejsca ważniejszych bitew. Tabela z miejscem na wpisanie punktów za zadania 23 i 24.
• Strona 20: Zadanie 25: Czy spostrzeżenia zawarte w pracy współczesnego historyka są potwierdzeniem informacji o generale Józefie Sowińskim podanych w źródle literackim? Odpowiedz i uzasadnij. Strona zawiera fragment wiersza "Sowiński w okopach Woli" oraz fragment pracy współczesnego historyka dotyczący walki przy kościele i kapitulacji Polaków.
• Strona 21: Zadanie 26: Wybierz jeden z dwóch tematów do opracowania. Temat I: Scharakteryzuj i oceń działalność zakonu krzyżackiego nad Bałtykiem od XIII do początku XVI w. Temat II: Scharakteryzuj udział żołnierzy polskich w walkach poza krajem w czasie II wojny światowej i oceń wpływ ich czynu zbrojnego na kształt niepodległej Polski. Wybierz temat i napisz wypracowanie. Tabela na dole strony do wypełnienia przez egzaminatora z maksymalną liczbą punktów.