Matura rozszerzona historia maj 2014 arkusz + PDF

Krótki opis zadań ze stron arkusza, w kolejności stron.

• Strona 2: Zadanie 1: Na podstawie planu oraz własnej wiedzy wykonaj polecenie. Plan przedstawia miasto z oznaczeniami: 1 - pałac letni Nabuchodonozora, 2 - świątynia Nowego Roku, 3 - twierdza północna, 4 - brama Isztar, 5 - twierdza, 6 - wiszące ogrody, 7 - świątynia Isztar, 8 - świątynia Emah (bogini Ninmah), 9 - pałac, 10 - świątynia Marduka. Podaj nazwę miasta przedstawionego na planie i uzasadnij odpowiedź.
• Strona 3: Zadanie 2: Na podstawie fragmentu artykułu współczesnego historyka podaj dwie cechy arystokracji greckiej okresu archaicznego, które są cechami magnaterii polskiej w XVI-XVIII w. Zadanie 3: Na podstawie tekstu źródłowego wyjaśnij, o czym świadczyła reakcja ludu rzymskiego na zachowanie Cezara opisane w tekście.
• Strona 4: Zadanie 4: Na podstawie mozaiki z kościoła Hagia Sophia w Konstantynopolu z X wieku, wyjaśnij, jak przedstawiono zasługi cesarzy Konstantyna I Wielkiego i Justyniana I Wielkiego dla Konstantynopola. Zadanie 5: Uzupełnij tabelę, podaj władców Polski, za panowania których doszło do wydarzeń: 1) Ogłoszenie Dictatus papae przez papieża Grzegorza VII, 2) Wystąpienie Pawła Włodkowica na soborze w Konstancji. Wybierz spośród: Bolesław Chrobry, Bolesław Śmiały, Władysław Łokietek, Władysław Jagiełło.
• Strona 5: Zadanie 6: Na podstawie źródeł 1 i 2 wykonaj polecenie. Źródło 1: Fragment z "Kroniki polskiej" Galla Anonima opisujący trudności Polski pod rządami sąsiednich władców. Źródło 2: Obraz Wojciecha Gersona "Kazimierz Odnowiciel powracający do Polski" z 1887 roku. Polecenie: Które następstwo kryzysu monarchii wczesnopiastowskiej, wymienione w kronice, zostało wyeksponowane na obrazie? Przedstaw argumentację.
• Strona 6: Zadanie 7: Na podstawie treści mapy zaproponuj dla niej tytuł. Mapa przedstawia obszar wokół Morza Śródziemnego, z zaznaczonymi granicami z 1683 roku, obszarami utraconymi przez Imperium Osmańskie w latach 1699-1792 oraz obszarami zdobytymi przez Imperium Rosyjskie w latach 1774-1792. Na mapie widoczne są Morze Czarne, Morze Kaspijskie i Morze Czerwone oraz regiony takie jak Egipt, Syria, Arabia i inne.
• Strona 7: Zadanie 8: Na podstawie wywodu genealogicznego władców Francji z dynastii Burbonów, panujących w latach 1715–1830, wykonaj polecenie. Diagram przedstawia drzewa genealogiczne z postaciami: Ludwik Burbón, Maria Adelajda Sabaudzka, Ludwik XV, Maria Leszczyńska, August II Mocny, Józef I Habsburg i inni. Uzupełnij tabelę, rozpoznając postaci, o których informacje podano w rubrykach 1 i 2. Informacja 1: Była córką władcy Polski i żoną króla Francji. Informacja 2: Była córką władcy Polski i Saksonii.
• Strona 8: Zadanie 9: Na podstawie wiersza Kornela Ujejskiego "Sąd matek" i własnej wiedzy wykonaj polecenie. Jak autor wiersza ocenia stosunek Napoleona do sprawy polskiej? Uzasadnij. Zadanie 10: Na podstawie tekstu źródłowego i własnej wiedzy wykonaj polecenie. Idea króla jest jasna i miła ludowi polskiemu; idea republiki przypomina mu dawny ucisk i niewolę. Określ, jakie znaczenie miała idea króla dla Polaków w kontekście rozwoju handlu, przemysłu i rolnictwa.
• Strona 9: Zadanie 11: Na podstawie wykresu i własnej wiedzy wykonaj polecenia. Wykres przedstawia import surowej bawełny do Anglii w latach 1818-1873. A. Sformułuj wniosek dotyczący udziału bawełny amerykańskiej w imporcie tego surowca do Anglii w pierwszej połowie XIX w. B. Podaj nazwę wydarzenia politycznego, które spowodowało gwałtowny spadek importu bawełny amerykańskiej do Anglii w drugiej połowie XIX w.
• Strona 10: Zadanie 12: Na podstawie fragmentu rozkazu do żołnierzy wydanego przez marszałka Józefa Piłsudskiego oraz własnej wiedzy wykonaj polecenie. Podaj nazwę wydarzenia, którego konsekwencją było wydanie zacytowanego rozkazu. Określ stosunek Józefa Piłsudskiego do żołnierzy walczących po stronie jego politycznych przeciwników. Zadanie 13: Na podstawie źródeł 1. i 2. oraz własnej wiedzy wykonaj polecenie. Źródło 1: Fragment wspomnień generała Władysława Andersa. Źródło 2: Marsz Drugiego Korpusu [fragment].
• Strona 11: Zadanie 14: Na podstawie treści plakatu wydanego we Włoszech w czasie II wojny światowej oraz własnej wiedzy wykonaj polecenie. Ilustracja przedstawia samuraja z uniesionym mieczem na tle flagi. Podaj, jakie zadanie otrzymali żołnierze polscy. Wyjaśnij, dlaczego wykonanie tego zadania przeczyło oszczerstwom, o których mowa w obu źródłach. Tabela z miejscem na wpisanie punktów za zadania 12 i 13.
• Strona 12: Zadanie 14: Podkreśl właściwe zakończenie zdania i uzasadnij wybór, interpretując elementy plakatu. Plakat mógł najwcześniej ukazać się w roku: 1. 1939, 2. 1940, 3. 1941, 4. 1942. Zadanie 15: Na podstawie kartki pocztowej wykonaj polecenie. Uzasadnij, że przedstawiona kartka pocztowa pochodzi z okresu stalinizmu. Podaj dwa argumenty, jeden dotyczący strony formalnej kartki, a drugi odnoszący się do nadawcy.
• Strona 13: Zadanie 16: Wyjaśnij, dlaczego żona Hazdrubala, oceniając postawę męża, wspomniała o rzymskim obyczaju uhonorowania zwycięskiego wodza. Strona zawiera fragmenty źródeł historycznych: Źródło A - fragment dzieła greckiego historyka Appiana z Aleksandrii, II w. n.e., oraz Źródło B - fragment Pochwały Rzymu greckiego retora Eliusza Arystydesa, II w. n.e. Na dole strony znajduje się tabela do wypełnienia przez egzaminatora z numerami zadań i punktacją.
• Strona 14: Zadanie 17: Wyjaśnij, dlaczego według autora tekstu w prowincjach imperium rzymskiego niepotrzebne były załogi rzymskie strzegące porządku i posłuszeństwa mieszkańców. Zadanie 18: A. Wymień dwie formy oporu przeciwko "zakonowi pruskiemu", które stosowała prześladowana ludność Pomorza i ziemi chełmińskiej. B. Przedstaw decyzję króla Kazimierza Jagiellończyka będącą odpowiedzią na prośbę złożoną przez Jana Bażyńskiego oraz wyjaśnij konsekwencje polityczne tej decyzji.
• Strona 16: Zadanie 19: Czy po wkroczeniu wojsk szwedzkich spełniły się nadzieje polskiej szlachty na pozytywne zmiany w relacjach z nowym władcą oraz w polityce zagranicznej? Odpowiedz uzasadnij, podając dwa argumenty. Źródło G: Obraz Januarego Suchodolskiego z 1845 r. przedstawiający oblężenie twierdzy od 18 listopada do 27 grudnia 1655 r.
• Strona 17: Źródło H: Fragment aktu konfederacji tyszowieckiej, 29 grudnia 1655 r. Król szwedzki pustoszy ziemie polskie, co prowadzi do deklaracji oporu. Zadanie 20: (1 pkt) Czy wydarzenie, którego dziewiętnastowieczną wizję ukazał na obrazie January Suchodolski, mogło wpłynąć na decyzję zawartą w źródle H? Odpowiedz uzasadnij. Tabela: Wypełnia egzaminator, Nr zadania 19, 20, Maks. liczba pkt 2, 1.
• Strona 19: Zadanie 21: wyjaśnij, które elementy obrazu mogą służyć ocenie postawy marszałka Adama Ponińskiego na sejmie w 1773 r. Zadanie 22: wyjaśnij, dlaczego wydarzenia w Warszawie, na które w liście zwrócił uwagę Tadeusz Kościuszko, spotkały się z jego uznaniem. Źródło J: fragment listu Tadeusza Kościuszki, kwiecień 1794 r. Tabela z miejscem na wpisanie punktów dla zadań 21 i 22.
• Strona 20: Zadanie 23: Wybierz jeden z dwóch tematów do opracowania. Temat I: "Bić się czy nie bić? Scharakteryzuj i oceń postawy Polaków wobec zaborców w XIX wieku." Temat II: "Przystosowanie czy opór? Scharakteryzuj i oceń postawy Polaków wobec władzy komunistycznej w latach 1945–1956." Wybierz temat i napisz wypracowanie. Na dole strony znajduje się tabela do wypełnienia przez egzaminatora z numerem zadania i punktacją.