Matura rozszerzona historia maj 2016 arkusz + PDF

Krótki opis zadań ze stron arkusza, w kolejności stron.

• Strona 2: Zadanie 1: Fragment dzieła Tukidydesa o zerwaniu układu Ateńczyków. Zadanie 1.1: Zaznacz, kiedy wydarzenia się rozegrały: A) przed bitwą pod Maratonem, B) między Termopilami a Salaminą, C) między Platejami a Cheroneą, D) po bitwie pod Issos. Zadanie 1.2: Rozstrzygnij, czy wydarzenia dotyczą wojen grecko-perskich, uzasadnij odpowiedź. Zadanie 2: Fragment listu Pliniusza Młodszego opisujący dzień Rzymianina, w tym spacer 3000 kroków i pisanie wierszy.
• Strona 3: Zadanie 3: Na podstawie tekstu podaj dwa argumenty, które potwierdzają tezę rzymskiego poety Horacego: "zdobyta Grecja podbiła dzikiego zdobywcę". Źródło 1: Fragment opracowania historycznego o klęskach Kartaginy w bitwach morskich z Rzymianami. Źródło 2: Plan bitwy z zaznaczonymi obozami rzymskimi i Hannibala, kierunkiem marszu Rzymian, miejscem bitwy pod Kannami. Rozstrzygnij, czy do bitwy doszło w trakcie wojny opisanej w tekście, uzasadnij, odwołując się do obu źródeł.
• Strona 4: Zadanie 4: Mapa przedstawia podział państwa Franków. Na podstawie mapy oceń prawdziwość zdań. 1: Na terytorium oznaczonym cyfrą 2 znajdowała się miejscowość, w której dokonano podziału państwa Franków. 2: W wyniku podziału państwa Franków Lotar otrzymał, wraz z terytorium oznaczonym cyfrą 3, tytuł cesarski. 3: Władzę nad obszarem oznaczonym cyfrą 1 objęła w roku podziału państwa Franków dynastia Kapetyngów. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, lub F, jeśli fałszywe.
• Strona 5: Zadanie 5: Fotografia przedstawia Katedrę w Chartres. Polecenie: Przedstawiona budowla zawiera elementy charakterystyczne dla dwóch stylów architektonicznych dominujących w średniowieczu. Podaj nazwy tych stylów oraz wskaż po jednej cesze każdego z nich. Na dole strony znajduje się tabela do wypełnienia przez egzaminatora z maksymalną liczbą punktów dla zadania 5 wynoszącą 2.
• Strona 6: Zadanie 6: Na podstawie dwóch źródeł dotyczących pożyczek i odsetek, opisz dwa skutki społeczno-ekonomiczne stosowania zasad sformułowanych w źródle 1. Zadanie 7: Na podstawie fragmentu źródła z epoki, podaj nazwę dynastii, której przedstawicielem był jego wystawca, oraz wyjaśnij cel wystawienia tego pisma.
• Strona 7: Zadanie 8: Źródło 1 przedstawia schemat kartograficzny tras wypraw geograficznych w XV-XVI wieku z oznaczeniami liczbowymi. Źródło 2 to fragment relacji z wyprawy Alvaro Velho, opisujący okolice Kalikatu, skąd pochodzą przyprawy korzenne i kamienie szlachetne. Polecenie: Wpisz cyfrę oznaczającą trasę podróży autora relacji ze źródła 2 na mapie.
• Strona 8: Zadanie 9: Źródło 1 przedstawia fragment drzewa genealogicznego dynastii Rurykowiczów, obejmujący Wasyla II Ślepego, Iwana III Srogiego i Wasyla III, z zaznaczeniem ich małżeństw. Źródło 2 zawiera fragment listu mnicha Filoteusza do wielkiego księcia moskiewskiego, w którym podkreśla jedność królestw prawosławnych i wyjątkowość władcy. Objaśnienia dotyczą terminów genealogicznych.
• Strona 9: Zadanie 9: Rozstrzygnij, który związek małżeński miał służyć budowaniu pozycji księstwa moskiewskiego opisanej w źródle 2. Odpowiedz uzasadnij. Zadanie 10: Fragment opracowania historycznego dotyczący klęski pod Mątwami i kapitulacji Jana Kazimierza. Zadanie 10.1: Podaj stosowaną w historiografii nazwę wydarzenia, do którego odnosi się źródło. Zadanie 10.2: Wyjaśnij pojęcie elekcji vivente rege. Na dole strony tabela z numerami zadań i punktacją.
• Strona 10: Zadanie 11: Mapa przedstawia Rzeczpospolitą w latach 1619–1699 z zaznaczonymi granicami i obszarami zajętymi przez Turcję w latach 1672–1699. W legendzie opisano granice i kierunki najazdów w różnych latach. Zadanie 11.1: Napisz, gdzie podpisano porozumienie, w efekcie którego Turcja zajęła obszar zaznaczony na mapie. Podaj nazwę miasta.
• Strona 11: Zadanie 11.2: Zaznacz poprawne dokończenie zdania na podstawie mapy. Opcje: A) Ukraina częścią Wielkiego Księstwa Litewskiego w XVII w., B) Rzeczpospolita powiększyła terytorium 1634–1699, C) Rzeczpospolita utraciła Podole po traktacie w Karłowicach, D) Prusy zmieniły status polityczny w czasie potopu szwedzkiego. Zadanie 12: Odwołując się do dwóch fragmentów źródeł z epoki, wyjaśnij różnicę w poglądach autorów na temat istoty władzy w państwie.
• Strona 12: Zadanie 13: Monety francuskie (awersy i rewersy), XVIII/XIX w. Ilustracje przedstawiają trzy monety. Moneta 1: awers z Ludwikiem XVI, rewers z napisem "Naród, Prawo, Król, trzeci rok wolności". Moneta 2: awers z Republiką Francuską, rewers z napisem "jedna decyma, rok 7". Moneta 3: awers z Bonapartem, rewers z napisem "Republika Francuska, 5 franków, rok 12".
• Strona 13: Zadanie 13: Oceń prawdziwość zdań dotyczących monet i ich symboliki oraz okresu wybicia we Francji, zaznacz P lub F. Zadanie 14: Na podstawie utworu o Berku Joselewiczu zaznacz wydarzenie, w którym uczestniczył, wybierz spośród: konfederacja barska, konfederacja targowicka, wojna w obronie Konstytucji 3 maja, wojna Księstwa Warszawskiego z Austrią.
• Strona 14: Zadanie 15: Fotografia przedstawia Belweder. Zadanie 15.1: Zaznacz poprawne dokończenie zdania. Budynek przedstawiony na fotografii jest reprezentatywny dla A. baroku, B. manieryzmu, C. klasycyzmu, D. secesji. Zadanie 15.2: Wyjaśnij, jakie wydarzenia tzw. nocy listopadowej rozegrały się w budynku przedstawionym na fotografii.
• Strona 15: Zadanie 16: Rodzina Hauke – fragment genealogii. Diagram przedstawia drzewo genealogiczne rodziny Hauke, w tym Fryderyka Karola Hauke, Maurycego Hauke, Ludwika Augusta Hauke, Józefa Henryka Hauke, Władysława Leopolda Hauke, Aleksandra Hauke, Józefa Ludwika Hauke-Bosaka. Polecenie: Rozpoznaj przedstawicieli rodziny Hauków, o których informacje podano w tabeli. Wpisz ich imiona do odpowiednich rubryk. Tabela zawiera cztery informacje do przyporządkowania.
• Strona 16: Zadanie 17: Źródło 1 przedstawia awers monety z napisem "KRÓLESTWO POLSKIE" i herbem z koroną. Źródło 2 to pieczęć z napisem "RZĄD NARODOWY RÓWNOŚĆ WOLNOŚĆ NIEPODLEGŁOŚĆ" z herbem i koroną. Rozstrzygnij, które źródło przedstawia godło ustanowione podczas powstania styczniowego i wyjaśnij jego symbolikę.
• Strona 17: Zadanie 18: fragment wypowiedzi programowej z epoki dotyczący tworzenia narodu polskiego. Polecenie: podaj nazwę nurtu polskiej myśli politycznej ukształtowanego na przełomie XIX i XX w. i reprezentowanego przez tekst. Uzasadnij odpowiedź, przywołując dwa argumenty. Na dole strony tabela oceny zadań 17 i 18 z maksymalną liczbą punktów: 1 i 2.
• Strona 18: Zadanie 19: Rysunek zamieszczony we francuskim czasopiśmie „Le Petit Journal”, 1911 r. przedstawia alegoryczną postać kobiety symbolizującą Francję, rozsypującą monety w kierunku afrykańskich postaci. Wyjaśnij, odwołując się do elementów graficznych źródła, w jaki sposób rysunek propaguje francuską politykę kolonialną.
• Strona 19: Zadanie 20: Materiał propagandowy z okresu międzywojennego. Ilustracja przedstawia orła w koronie z napisem "Wola ludu dokona cudu" oraz symbole regionów: Warmia, Mazury, Śląsk Cieszyński, Śląsk Górny, Spisz i Orawa. Polecenie: Interpretując treść źródła, wyjaśnij okoliczności i cel jego powstania. Tabela do wypełnienia przez egzaminatora z maksymalną liczbą punktów dla zadań 19 i 20.
• Strona 20: Zadanie 21: Źródło z epoki, fragment wypowiedzi dotyczącej zrzeczenia się urzędu Prezydenta RP. Polecenie: podaj imię i nazwisko Prezydenta RP oraz nazwę i rok wydarzenia. Zadanie 22: Fragment opracowania historycznego, ocena prawdziwości zdań na podstawie źródła. Polecenie: zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, lub F, jeśli fałszywe. Zdania dotyczą polityki appeasementu, traktatu o zajęciu Sudetów i wydarzeń przed Anschluss Austrii.
• Strona 21: Zadanie 23: Oficjalna radziecka karykatura propagandowa z okresu II wojny światowej. Przeanalizuj rysunek i zaznacz poprawne dokończenie zdania. Karykatura mogła powstać najwcześniej w roku: A) 1939, B) 1940, C) 1942, D) 1944. Uzasadnij swój wybór, odwołując się do własnej wiedzy.
• Strona 22: Zadanie 24: Tabela przedstawia pomoc USA dla Europy w latach 1948–1954 w mln dolarów. Kraje: Austria 726,1 (5%), Belgia-Luksemburg 556,5 (3,8%), Dania 278,9 (1,9%), Francja 3103,8 (21%), RFN 1472,6 (10%), Grecja 773,9 (5,2%), Islandia 34,6 (0,2%), Irlandia 146,2 (1%), Włochy 1577,8 (10,7%), Holandia 980,1 (6,6%), Norwegia 274,7 (1,9%), Portugalia 49,8 (0,3%), Szwecja 106,8 (0,7%), Turcja 277,5 (1,9%), Wielka Brytania 3585,6 (24,3%). Polecenie: Podaj nazwę przedsięwzięcia i wyjaśnij, dlaczego pomoc USA nie objęła Polski. Zadanie 25: Fragment artykułu prasowego z okresu zimnej wojny dotyczący propagandy i prowokacji.
• Strona 23: Zadanie 25.1: Na podstawie informacji z tekstu i własnej wiedzy zaznacz poprawne dokończenie zdań. 1. W artykule odniesiono się do zimnowojennego konfliktu, który miał miejsce: A) przed ogłoszeniem doktryny Trumana, B) między rozpoczęciem blokady Berlina a powstaniem Układu Warszawskiego, C) między XX Zjazdem KPZR a przejęciem władzy na Kubie przez Fidela Castro, D) po kryzysie kubańskim. 2. W czasie wydarzeń opisanych w źródle na czele PZPR stał: A) Bolesław Bierut, B) Władysław Gomułka, C) Edward Gierek, D) Wojciech Jaruzelski. Zadanie 25.2: Uzasadnij, że tekst ma charakter propagandowy. Zadanie 26: Fragment opracowania historycznego, zaznacz nazwę wydarzeń, do których doprowadziła podwyżka cen: A) Październik ’56, B) Marzec ’68, C) Grudzień ’70, D) Sierpień ’80. Tabela z maksymalną i uzyskaną liczbą punktów dla zadań 24, 25.1, 25.2, 26.
• Strona 24: Zadanie 27: Wybierz jeden z pięciu tematów do opracowania. 1. Przedstaw etapy ekspansji starożytnego Rzymu i oceń jej skutki, wykorzystując materiały źródłowe. 2. Scharakteryzuj polityczne i kulturowe konsekwencje włączenia Polski Piastów do wspólnoty państw chrześcijańskich (X–XIV w.). 3. Scharakteryzuj rolę Gdańska w gospodarce Królestwa Polskiego i Rzeczypospolitej Obojga Narodów (XV–XVII w.), wykorzystując materiały źródłowe. 4. Wykazać zmiany w polityce mocarstw wobec Polski w czasie I wojny światowej. 5. Scharakteryzuj przemiany gospodarcze i społeczne w Polsce w latach 1971–1980.
• Strona 26: Zadanie 1: Tabela przedstawia towary importowane z prowincji w czasach Oktawiana Augusta, wymieniając nazwy prowincji i odpowiadające im towary, takie jak zboże, wino, drewno, srebro, złoto, żelazo, wełna, bydło, marmury, ceramika. Zadanie 2: Mapa ilustruje rozwój terytorialny państwa rzymskiego w III-I w. p.n.e., pokazując obszary zdobyte w różnych okresach oraz daty ustanowienia prowincji.