Matura rozszerzona historia maj 2019 arkusz + PDF

Krótki opis zadań ze stron arkusza, w kolejności stron.

• Strona 2: Zadanie 1: Źródło 1. Fragment opracowania historycznego opisuje rozwój pisma od piktogramów do bardziej schematycznych form. Źródło 2. Mapa przedstawia regiony oznaczone numerami 1-4. Polecenie: Zaznacz poprawne dokończenie zdania dotyczącego cywilizacji związanej z powstaniem pisma opisanego w źródle 1. Zadanie 2: Źródło 1. Fragment dzieła Tukidydesa opisuje postać Alkibiadesa i jego wpływ na społeczeństwo oraz politykę.
• Strona 3: Zadanie 2.1: Rozstrzygnij, czy w źródłach 1 i 2 opisano tę samą polis grecką. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do treści obu źródeł. Zadanie 2.2: Wyjaśnij, odwołując się do własnej wiedzy, na czym polega różnica między współczesnym znaczeniem słowa tyrania a znaczeniem pierwotnym z czasów starożytnej Grecji. Na dole strony tabela do wypełnienia przez egzaminatora z numerami zadań i maksymalną liczbą punktów.
• Strona 4: Zadanie 3: Fotografia budynku parlamentu w Wiedniu, XIX w. Wybierz poprawne dokończenie zdania: Motyw architektoniczny na fotografii nawiązuje do starożytnego A) Panteonu, B) Partenonu, C) Erechtejonu, D) Teatru Dionizosa. Uzasadnij odpowiedź. Zadanie 4: Źródło 1. Fragmenty kronik. Fragment A: Opis założenia miasta przez syna Rei Sylwii. Fragment B: Opis założenia grodu Jarosławia. Fragment C: Opis zdobycia miasta przez sułtana Mehmeta.
• Strona 5: Zadanie 4.1: Uzupełnij tabelę, wpisz nazwy miast opisanych w fragmentach kronik A-C oraz numery, którymi zaznaczono te miasta na mapie. Zadanie 4.2: Oceń prawdziwość zdań, zaznacz P jeśli prawdziwe, F jeśli fałszywe. 1. Rachuba czasu z kroniki A była w starożytnej Grecji. 2. W kronikach B i C zastosowano chrześcijańską datację. 3. Fragmenty A, B i C ułożone chronologicznie. Mapa przedstawia regiony z numerami 1-4.
• Strona 6: Zadanie 5: Źródło 1 to fragment kroniki średniowiecznej dotyczący misji Rościsława i Świętopełka do cesarza Michała. Źródło 2 przedstawia awers współczesnej monety euro z wizerunkiem Cyryla i Metodego. Zadanie 5.1: Zaznacz poprawne dokończenie zdania dotyczącego państwa słowiańskiego z okresu średniowiecza, do którego nawiązuje źródło 1. Zadanie 5.2: Na podstawie źródeł 1 i 2 oraz własnej wiedzy wyjaśnij kulturowe znaczenie podróży obu braci.
• Strona 7: Zadanie 6: mapa przedstawia ziemie polskie w średniowieczu z zaznaczeniem państw Henryka Brodatego, ziem we władaniu Henryka Brodatego z tytułu opieki, nabytków Henryka Pobożnego, granic państw ościennych, granic dzielnic i ziem, granic zewnętrznych Polski w dobie rozdrobnienia dzielnicowego oraz miejsca bitwy. Ocenianie prawdziwości zdań: 1. zmiany terytorialne dzielnicy Bolesława Kędzierzawego, 2. sytuacja na ziemiach polskich pod koniec XII wieku, 3. miejsce bitwy, w której poległ Henryk Pobożny.
• Strona 8: Zadanie 7: na podstawie fotografii zabytków architektury polskiej (A, B, C) oraz mapy zasięgu średniowiecznych stylów architektonicznych, uzupełnij tabelę, wpisując nazwy stylów architektonicznych i literę oznaczającą zabytek. Źródło 1: fotografie zabytków. Źródło 2: mapa zasięgu stylów architektonicznych z legendą. Tabela do uzupełnienia zawiera kolumny: zaznaczenie na mapie, nazwa stylu, litera zabytku.
• Strona 9: Zadanie 8: Fragment traktatu pokojowego. Zaznacz poprawne dokończenie zdania i uzasadnij swoją odpowiedź. Zacytowany tekst jest fragmentem układu pokojowego z roku: A) 1343, B) 1411, C) 1466, D) 1525. Uzasadnienie: (miejsce na odpowiedź). Zadanie 9: Fragment dokumentu z epoki. Zaznacz poprawne dokończenie zdania. Nazwa cytowanego dokumentu używana w historiografii to: A) pacta conventa, B) artykuły henrykowskie, C) konfederacja warszawska, D) prawa kardynalne.
• Strona 10: Zadanie 10: fotografia rzeźby przedstawiającej błogosławioną Ludwikę Albertoni. Podaj nazwę stylu w sztuce, który reprezentuje rzeźba, uzasadnij, charakteryzując jedną widoczną cechę tego stylu. Zadanie 11: Źródło 1. Fragment opracowania historycznego opisujący jedną z najgłośniejszych bitew w dziejach, z udziałem dwóch tysięcy Węgrów i czterech tysięcy Polaków, pod dowództwem hetmanów Żółkiewskiego i Chodkiewicza.
• Strona 11: Zadanie 11.1: Rozstrzygnij, na którym z planów ukazanych w źródle 2 (A czy B) przedstawiono przebieg bitwy opisanej w źródle 1. Odpowiedz uzasadnij. Zadanie 11.2: Uzupełnij zdanie. Bitwa, której przebieg opisano w tekście, rozegrała się w okresie oznaczonym na taśmie chronologicznej numerem. Na stronie znajdują się dwa plany bitewne oraz oś czasu z elekcjami polskich królów.
• Strona 12: Zadanie 12: Fragment aktu założenia konfederacji z pytaniem o nazwę konfederacji i uzasadnienie. Zadanie 12.1: Podaj nazwę konfederacji i uzasadnij odpowiedź. Zadanie 12.2: Zaznacz poprawne dokończenie zdania dotyczące momentu powstania dokumentu. Opcje: A) przed elekcją Stanisława Augusta Poniatowskiego, B) przed pierwszym rozbiorem Rzeczypospolitej, C) po powstaniu Komisji Edukacji Narodowej, D) po wybuchu powstania kościuszkowskiego. Zadanie 13: Źródło 1. Fragment patentu cesarza Ferdynanda dotyczący sytuacji Krakowa.
• Strona 13: Zadanie 13.1: Uzupełnij tabelę, wpisz nazwy państw, w których granicach znajdował się Kraków w latach 1808, 1816, 1848. Zadanie 13.2: Podaj stosowaną w historiografii nazwę wydarzenia, o którym mowa w podkreślonym fragmencie tekstu. Na stronie znajduje się mapa ziem polskich w I połowie XIX wieku, przedstawiająca obszary Księstwa Warszawskiego, Królestwa Polskiego i Rzeczypospolitej Krakowskiej.
• Strona 14: Zadanie 14: Źródło 1: Fragment konstytucji z artykułami dotyczącymi korony książęcej i rządu. Źródło 2: Ilustracje godła państwowego A i B. Rozstrzygnij, która ilustracja przedstawia godło państwa opartego na zasadach opisanych w źródle 1. Odpowiedź uzasadnij.
• Strona 15: Zadanie 15: Źródło 1 to fragment opracowania historycznego dotyczący skutków uwłaszczenia, w tym rozdrabniania gruntów chłopskich i koncentracji ziemi. Źródło 2 przedstawia wykresy stanu posiadania gruntów uprawnych przed i po uwłaszczeniu w zaborze pruskim i Królestwie Polskim. Zadanie polega na rozstrzygnięciu, czy tekst dotyczy uwłaszczenia w zaborze pruskim czy w Królestwie Polskim, z uzasadnieniem opartym na obu źródłach.
• Strona 16: Zadanie 16: Obraz Johna Gasta z 1872 roku. Wyjaśnij, jaką wizję amerykańskiej ekspansji na Dziki Zachód propaguje ten obraz. W odpowiedzi odwołaj się do jego elementów graficznych. Obraz przedstawia alegoryczną postać kobiety unoszącej się nad krajobrazem z osadnikami, pociągiem, wozami i Indianami. Napis na książce: SCHOOL BOOK – podręcznik.
• Strona 17: Zadanie 17: Karykatura z I połowy XX wieku przedstawia kobietę z napisem "ROSJA" oraz mężczyznę z napisem "BOLSZEWIK" na czapce, trzymającego torbę z napisem "NIEMIECKIE ZŁOTO". Polecenie: Wyjaśnij, jak autor karykatury przedstawiał genezę rewolucji bolszewickiej. W odpowiedzi odwołaj się do jednego elementu graficznego rysunku.
• Strona 18: Zadanie 18: Źródło 1 przedstawia fragment opracowania historycznego o wpływie wojny na finanse publiczne i inflację. Źródło 2 to karykatura ilustrująca zmiany w ubiorze w latach 1919-1923, wskazująca na rosnące trudności ekonomiczne. Zadanie 18.1: Rozstrzygnij, czy oba źródła dotyczą tego samego okresu w historii Polski. Odpowiedz i uzasadnij. Zadanie 18.2: Podaj nazwisko premiera, który przeprowadził konieczną reformę.
• Strona 19: Zadanie 19: Źródło 1 przedstawia fragment opracowania historycznego dotyczącego tajnych negocjacji radziecko-niemieckich w Rapallo. Źródło 2 to karykatura z epoki, przedstawiająca postacie symbolizujące nazistowskie Niemcy i sowiecką Rosję w łóżku, z Polską jako zaskoczonym obserwatorem. Polecenie: Rozstrzygnij, czy źródło 2 jest komentarzem do traktatu opisanego w źródle 1. Odpowiedz uzasadnij.
• Strona 20: Zadanie 20: Utwór Jana Lechonia z okresu II wojny światowej, fragment wiersza dotyczący żołnierzy i powrotu do kraju. Zadanie 20.1: Podaj, do jakiego wydarzenia z końca XVIII w. nawiązano w pierwszej zwrotce wiersza. Zadanie 20.2: Zaznacz poprawne dokończenia zdań 1 i 2. 1. Dowódcą formacji zbrojnej, której poświęcono utwór, był generał: A) Stanisław Maczek, B) Władysław Anders, C) Zygmunt Berling, D) Stanisław Sosabowski. 2. Formacja zbrojna uczestniczyła w bitwie: A) o Narvik, B) o Arnhem, C) pod Falaise, D) pod Monte Cassino.
• Strona 21: Zadanie 21: Mapa przedstawia Europę w okresie II wojny światowej z liniami frontów i trasami zaopatrzenia. Polecenie: Zaznacz poprawne dokończenie zdania i uzasadnij swoją odpowiedź. Opcje: A) przed bitwą na łuku kurskim, B) po konferencji Wielkiej Trójki w Jałcie, C) po lądowaniu aliantów w Normandii, D) przed konferencją Wielkiej Trójki w Teheranie. Uzasadnienie: miejsce na odpowiedź.
• Strona 22: Zadanie 22: Plakat propagandowy z napisem "Nie damy węgla Niemcom" i "Trzecie pytanie Tak". Zadanie 22.1: Podaj nazwę wydarzenia, w związku z którym powstał plakat. Odpowiedz i uzasadnij. Zadanie 22.2: Zaznacz poprawne dokończenie zdania. Do wydarzenia, którego dotyczy plakat, doszło w roku: A. utworzenia PKWN, B. konferencji w Poczdamie, C. pogromu kieleckiego, D. powstania PZPR.
• Strona 23: Zadanie 23: Źródło 1 to fragment opracowania historycznego dotyczącego agresji północnokoreańskiej i reakcji Białego Domu. Źródło 2 to rysunek satyryczny przedstawiający Ho Chi Minha jako ośmiornicę z mackami oznaczonymi jako "AIR STRIKES". Polecenie: Rozstrzygnij, czy oba źródła dotyczą tego samego konfliktu. Odpowiedź uzasadnij.
• Strona 24: Zadanie 24: Materiały z okresu PRL. Rozstrzygnij, czy oba źródła powstały w tym samym roku. Odpowiedz i uzasadnij. Zadanie 25: Wyniki wyborów parlamentarnych w Polsce w 1989 roku. Diagram A: Wybory do Sejmu, 460 mandatów, m.in. Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (173), Komitet Obywatelski „Solidarność” (161). Diagram B: Wybory do Senatu, 100 mandatów, m.in. Komitet Obywatelski „Solidarność” (99), Senator niezrzeszony (1).
• Strona 25: Zadanie 26: Wybierz jeden z pięciu tematów do opracowania. 1. Porównaj sytuację niewolników w społeczeństwach starożytnego Bliskiego Wschodu, Grecji i Rzymu. 2. Ustosunkuj się do tezy o Karolu Wielkim jako prekursorze zjednoczonej Europy, uwzględniając aspekty polityczne, gospodarcze i kulturowe. 3. Przedstaw wpływ idei oświeceniowych na zmiany ustrojowe w XVIII-wiecznej Rzeczypospolitej. 4. Scharakteryzuj przyczyny upadku powstania listopadowego, oceniając ich wpływ na klęskę. 5. Scharakteryzuj postawę Polski wobec agresji sąsiadów w 1939 roku, uwzględniając armię, władze i społeczeństwo. Na dole strony tabela oceny zadań 24-26.