Matura rozszerzona historia maj 2020 arkusz + PDF

Krótki opis zadań ze stron arkusza, w kolejności stron.

• Strona 2: Zadanie 1: fragment opracowania historycznego dotyczący żeglarzy na Morzu Śródziemnym i ich wpływu na handel. Zadanie 1.1: rozstrzygnij, czy źródło opisuje kolonizację grecką czy fenicką, odpowiedz i uzasadnij. Zadanie 1.2: wyjaśnij okoliczności zniszczenia miasta opisanego w tekście, odwołując się do faktografii. Zadanie 2: fragment wiersza Kornela Ujejskiego opisujący sytuację w Atenach, interpretacja tekstu.
• Strona 3: Mapa przedstawiająca regiony starożytnej Grecji z zaznaczonymi miejscami oznaczonymi cyframi 1, 2, 3, 4. Zadanie 1: Oceń prawdziwość zdania, że bitwa, do której nawiązuje cytowany fragment wiersza, została stoczona w miejscu oznaczonym cyfrą 2. Zadanie 2: Oceń prawdziwość zdania, że na mapie cyframi 1 i 4 zaznaczono miejsca bitew Greków z tym samym przeciwnikiem. Zadanie 3: Oceń prawdziwość zdania, że jeden z punktów zaznaczonych na mapie cyframi leży na terytorium starożytnej Sparty.
• Strona 4: Zadanie 3: Źródło 1 to fragment z dzieła Sekstusa Aureliusza Wiktora "O cesarzach", opisujący tytułowanie się cesarzy rzymskich. Źródło 2 to fragment źródła z epoki o granicach prowincji rzymskich i tytule Augusta. Polecenie: rozstrzygnij, czy oba teksty dotyczą dominatu, odpowiedz i uzasadnij. Zadanie 4: Fragment opracowania historycznego o zmianach w chrześcijaństwie w VII wieku, odcięciu ziem rejonu Morza Śródziemnego. Wyjaśnij, dlaczego doszło do przemian, odwołując się do faktografii.
• Strona 5: Zadanie 5: fragment tekstu o początkach władców piastowskich, autorzy D. Ostapowicz, S. Suchodolski, D. Szymikowski. Zadanie 5.1: podaj imię i przydomek władcy, którego w źródle błędnie nazwano królem Polski. Zadanie 5.2: podaj nazwy dwóch terytoriów włączonych do państwa władcy nazwanego w źródle Pobożnym. Zadanie 5.3: zaznacz poprawne dokończenie zdania o władcy Polski panującym współcześnie z innymi władcami, opcje: A) Włodzimierzem Wielkim, B) papieżem Grzegorzem VII, C) cesarzem Henrykiem V, D) Janem bez Ziemi.
• Strona 6: Zadanie 6: Źródło 1 przedstawia tablicę genealogiczną jednej z gałęzi Piastów, z postaciami takimi jak Kazimierz Sprawiedliwy, Leszek Biały, Konrad, Bolesław Wstydliwy. Źródło 2 zawiera fragment dokumentu dotyczący założenia miasta w Krakowie. Zadanie 6.1: Na podstawie źródeł i własnej wiedzy oceń prawdziwość zdań: 1. W tablicy genealogicznej uwzględniono syna Bolesława Krzywoustego. 2. Jeden z władców zginął w bitwie pod Legnicą. 3. Dokument z Źródła 2 jest wynikiem Kazimierza Sprawiedliwego. Zaznacz P lub F.
• Strona 7: Zadanie 6.2: Rozstrzygnij, czy źródło 2. opisuje kolonizację na prawie niemieckim. Odpowiedz i uzasadnij. Zadanie 7: Schemat systemów uprawy ziemi w średniowieczu. System A: trzy lata, siew i ugór. System B: trzy lata, jare, ozime, ugór. Podaj nazwy systemów uprawy ziemi (A i B) i wyjaśnij, który z nich był bardziej efektywny.
• Strona 8: Zadanie 8: Drzeworyt z XVII wieku. Wymień dwa osiągnięcia Władysława Jagiełły, które zostały upamiętnione na drzeworycie. Odpowiedz uzasadnij, interpretując odpowiednie elementy graficzne. Zadanie 9: Drzeworyt z połowy XVI wieku.
• Strona 9: Rozstrzygnij, czy rysunek jest wyrazem krytyki papiestwa, uzasadnij interpretując jego elementy graficzne. Zadanie 10: Źródło 1 opisuje genezę wojny o dziedzictwo Gustawa Wazy, zabarwione religijnie. Źródło 2 to plan bitwy z mapą i strzałkami wskazującymi ruchy wojsk. Rozstrzygnij, czy oba źródła dotyczą wojny Rzeczypospolitej z tym samym przeciwnikiem, uzasadnij. Tabela punktacji dla zadań 8-10.
• Strona 10: Zadanie 11: Rozstrzygnij, która fotografia ze źródła 2 przedstawia kolumnę charakterystyczną dla stylu opisanego w źródle 1, i podaj nazwę tego stylu. Źródło 1 opisuje styl w sztuce z końca XVIII wieku. Źródło 2 zawiera fotografie kolumn oznaczone literami A, B, C. Zadanie 12: Fragmenty dokumentów z XVII wieku. Dokument 1: opisuje władzę prawną w Anglii. Dokument 2: omawia bezprawie związane z królewskimi prerogatywami. Dokument 3: ogłasza Anglię republiką.
• Strona 11: Zadanie 12.1: Rozstrzygnij, z ustanowieniem którego dokumentu związane jest zakończenie przemian ustrojowych w Anglii w XVII wieku. Odpowiedz uzasadnij. Zadanie 12.2: Podaj nazwisko polityka, który objął władzę na mocy dokumentu 1. Zadanie 13: Tabela przedstawia ludność według wyznania w państwie pruskim w latach 1740–1800. Wyznania: luteranie, katolicy, kalwini, inne wyznania. Wyjaśnij polityczną przyczynę zmian w strukturze wyznaniowej państwa pruskiego.
• Strona 12: Zadanie 14: Fragment źródła z epoki dotyczący wydarzeń związanych z Ponińskim i Rejtanem. Rozstrzygnij, czy wydarzenia miały miejsce przed uchwaleniem Konstytucji 3 maja, uzasadnij odpowiedź. Zadanie 15: Awers i rewers orderu Virtuti Militari. Wyjaśnij okoliczności ustanowienia orderu, odwołując się do faktografii.
• Strona 13: Zadanie 16: Mapa Europy przedstawiająca sytuację polityczną. Wybierz poprawne dokończenie zdania: A) przed tzw. bitwą trzech cesarzy, B) między ogłoszeniem blokady kontynentalnej a podpisaniem traktatu w Tylży, C) między bitwą pod Raszynem a tzw. bitwą narodów pod Lipskiem, D) po bitwie pod Waterloo. Uzasadnij swój wybór. Miejsce na uzasadnienie. Tabela do wypełnienia przez egzaminatora z numerami zadań 14, 15, 16 i punktacją.
• Strona 14: Zadanie 17: Fragment manifestu powstańczego. Zadanie 17.1: Zaznacz poprawne dokończenie zdania i uzasadnij swój wybór. Ten dokument powstał w roku A) 1806, B) 1830, C) 1846, D) 1864. Uzasadnienie: miejsce na odpowiedź. Zadanie 17.2: Oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. 1. W cytowanym fragmencie manifestu znalazły się hasła związane z egalitaryzmem. 2. Dokument zapowiadał wprowadzenie ładu społecznego opartego o zasadę solidaryzmu. 3. Opisana w źródle koncepcja reform agrarnych jest określana mianem kolektywizacji.
• Strona 15: Zadanie 18: na podstawie tekstów i własnej wiedzy uzupełnij tabelę, wpisz obok biogramów nazwiska postaci, których one dotyczą. Biogram A: zwolennik ugody z Rosją, dyrektor Komisji Rządowej Wyznań Religijnych, przeciwnik ideologii powstańczej. Biogram B: oficer armii rosyjskiej, związany z „białymi”, realizował program „czerwonych”, stracony w Warszawie. Biogram C: generał, uczestnik wojen napoleońskich, związany z Hotelem Lambert. Biogram D: wychowany w tradycji „Familii”, współtwórca konstytucji Królestwa Polskiego.
• Strona 16: Zadanie 19: Karykatura francuska "Przeklęty rok" przedstawia szkielet z kosą na pojeździe z napisem "1871". Wyjaśnij polityczne okoliczności powstania karykatury, odwołując się do faktografii. Zadanie 20: Źródło 1. Fragment odezwy partii politycznej dotyczący zasad demokratycznych, takich jak tajne głosowanie, równouprawnienie narodowości, równość obywateli i wolność słowa.
• Strona 17: Zadanie 19: Na stronie przedstawiono fragmenty stron tytułowych czasopism z przełomu XIX i XX wieku. Zadanie polega na zaznaczeniu poprawnego dokończenia zdania i uzasadnieniu wyboru. Pytanie: W odezwie przedstawiono założenia programowe partii, której organem prasowym była gazeta oznaczona numerem. Opcje odpowiedzi: A) 1, B) 2, C) 3, D) 4. Uzasadnienie odpowiedzi ma być wpisane poniżej.
• Strona 18: Zadanie 21: fragment mowy inauguracyjnej prezydenta Stanów Zjednoczonych dotyczący zatrudnienia bezrobotnych i reform ekonomiczno-społecznych. Polecenie: podaj nazwę programu reform i nazwisko prezydenta. Zadanie 22: plakat z 1939 roku przedstawiający żołnierza z bagnetem i dwie postacie, w tle symboliczne elementy.
• Strona 19: Zadanie 23: Źródło 1: Fragment wiersza Władysława Broniewskiego opisujący wspomnienia z Rosji, m.in. rzeki Uchtę i Sośwę oraz trudne warunki życia. Źródło 2: Medal z 1984 roku przedstawiający Monte Cassino. Polecenie: Wyjaśnij związek między wydarzeniami, do których nawiązują źródła 1 i 2.
• Strona 20: Zadanie 24: fragment listu Komisarza Spraw Zagranicznych ZSRR do ambasadora USA w Moskwie, dotyczący sprzeciwu rządu radzieckiego wobec lądowania samolotów w rejonie Warszawy. Podaj rok wysłania listu i wyjaśnij, dlaczego rząd radziecki nie miał zamiaru uczestniczyć w wydarzeniach warszawskich. Zadanie 25: fotografia okładki książki "Wolne wybory 1947". Zadanie 25.1: wyjaśnij, dlaczego książka mogła ukazać się jedynie w drugim obiegu wydawniczym w okresie PRL.
• Strona 21: Zadanie 25.2: Podaj nazwisko przywódcy PSL z okresu wyborów, do których nawiązuje źródło. Zadanie 26: Rozstrzygnij, czy plakat propaguje nową myśl przedstawioną w tekście (źródło 1). Źródło 1: Fragment opracowania historycznego dotyczący ataku na środowisko naukowe na II Plenum KC w 1949 roku. Źródło 2: Plakat z epoki z hasłem "Budujemy nową kulturę dla szczęścia ojczyzny, dla utrwalenia pokoju świata".
• Strona 22: Zadanie 27: Fragment opracowania historycznego dotyczący powstania państwa, pytanie o nazwę państwa i uzasadnienie. Zadanie 27.1: Podaj nazwę państwa, którego okoliczności powstania opisano w źródle, uzasadnij. Zadanie 27.2: Zaznacz poprawne dokończenie zdania dotyczącego wydarzeń opisanych w tekście, wybierz spośród opcji A-D. Zadanie 28: Źródło 1, fragment Dzienników Stefana Kisielewskiego, opis dwudniowych walk i zmian politycznych.
• Strona 23: Zadanie 28.1: Zaznacz poprawne dokończenie zdania i uzasadnij swój wybór. Wydarzenia, o których pisze autor „Dzienników”, miały miejsce w A) marcu 1968 roku, B) grudniu 1970 roku, C) czerwcu 1976 roku, D) sierpniu 1980 roku. Zadanie 28.2: Rozstrzygnij, który z polityków przedstawionych na fotografiach A–C został I sekretarzem KC PZPR wskutek wydarzeń opisanych w tekście, i podaj jego nazwisko.
• Strona 24: Zadanie 29: Wybierz jeden z pięciu tematów do opracowania. 1. Scharakteryzuj zmiany w sytuacji chrześcijan w imperium rzymskim I–IV wieku. 2. Odnieś się do tezy o roli miast w średniowiecznej Europie. 3. Wyjaśnij przyczyny kryzysów wewnętrznych Rzeczypospolitej w XVII wieku. 4. Porównaj procesy zjednoczeniowe Włoch i Niemiec w XIX wieku. 5. Scharakteryzuj problemy społeczne II Rzeczypospolitej. Mapa: Proces zjednoczenia Włoch.
• Strona 27: Zadanie 1: Tabela z Rocznika Statystycznego przedstawia analfabetyzm wśród ludności w wieku 10 lat i więcej w 1921 i 1931 roku, z podziałem na województwa, miasta i wieś, w procentach. Zadanie 2: Tabela przedstawia strukturę posiadania ziemi w Polsce w 1921 roku, z podziałem na gospodarstwa według wielkości w hektarach, liczba gospodarstw i ich powierzchnia w tysiącach oraz procentowy udział w ogóle.
• Strona 37: Zadanie 14: Przeanalizuj fragment tekstu źródłowego dotyczącego polityki zagranicznej Polski w latach 30. XX wieku i odpowiedz na pytania. Zadanie 15: Na podstawie mapy przedstawiającej zmiany terytorialne w Europie po I wojnie światowej, określ, które państwa zyskały lub straciły terytoria. Zadanie 16: Ciąg dalszy zadania 15, wymień skutki zmian terytorialnych dla polityki międzynarodowej w latach 20. XX wieku.
• Strona 38: Zadanie 12: Przeanalizuj źródło historyczne dotyczące wydarzeń z okresu międzywojennego. Określ, jakie były główne przyczyny konfliktu opisanego w tekście. Zadanie 13: Na podstawie mapy przedstawiającej granice państw w Europie w 1939 roku, wskaż zmiany terytorialne w porównaniu do roku 1918.
• Strona 40: Zadanie 12: Przeanalizuj tekst źródłowy dotyczący polityki zagranicznej Polski w latach 20. XX wieku i odpowiedz na pytania. Zadanie 13: Na podstawie mapy przedstawiającej granice Polski w 1921 roku, określ zmiany terytorialne w porównaniu do 1918 roku. Zadanie 14: Wykorzystując dane z tabeli, porównaj rozwój przemysłu w Polsce i Niemczech w latach 1920-1930.