Dla asystentów AI: spis tego działu jest w /arkusze/llms.txt, a spis serwisu w /llms.txt. Część stron ma wersję Markdown. Adres strony zwraca ją, gdy żądanie zawiera nagłówek Accept: text/markdown. Strona główna i cennik mają ją pod /index.md i /pricing.md.
Krótki opis zadań ze stron arkusza, w kolejności stron.
Strona 2: Instrukcja dla zdającego. 1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 38 stron (zadania 1–25). 2. Na pierwszej stronie oraz na karcie odpowiedzi wpisz numer PESEL i przyklej naklejkę z kodem. 3. Odpowiadaj tylko na podstawie źródeł i własnymi słowami. 4. Odpowiedzi zapisuj w przeznaczonym miejscu. 5. Pisz czytelnie czarnym tuszem. 6. Nie używaj korektora, błędne zapisy przekreśl. 7. Nie wpisuj znaków w części dla egzaminatora. 8. Zapisy w brudnopisie nie będą oceniane.
Strona 4: Zadanie 1: Przeczytaj fragment opracowania historycznego dotyczącego zjednoczenia Egiptu i przyjęcia korony przez Narmera. Źródło 2 zawiera fotografie reliefów A i B. Rozstrzygnij, który z reliefów nawiązuje do procesu opisanego w źródle 1. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do treści obu źródeł.
Strona 5: Zadanie 2: Źródło 1 przedstawia fragment mowy starożytnego władcy opisującego podboje i zdobyte tereny, takie jak Jonia, Frygia, Lidia. Źródło 2 to mapa państw starożytnych, ukazująca państwa Ptolemeuszy, Seleukidów, Attalidów i greckie. Polecenie: Rozstrzygnij, czy mapa przedstawia sytuację polityczną w czasie mowy z Źródła 1. Odpowiedz i uzasadnij, odwołując się do obu źródeł.
Strona 6: Zadanie 3: Fragment opracowania historycznego opisuje ustanowienie monarchii z pozorami republiki. Osoba, która zdobyła władzę, decydowała o kwestiach wewnętrznych i zewnętrznych imperium, nie posiadając oficjalnego tytułu. Polecenie: Podaj nazwy dwóch urzędów republikańskich, o których mowa w ostatnim zdaniu tekstu.
Strona 7: Zadanie 4: współczesna fotografia kościoła św. Aleksandra w Warszawie. Sformułuj jeden argument na poparcie tezy, że budowla zaprezentowana na fotografii stanowi przykład inspiracji zarówno greckimi, jak i rzymskimi rozwiązaniami w architekturze.
Strona 8: Zadanie 5: Przeczytaj fragment mowy papieża (Źródło 1) i przeanalizuj mapę przedstawiającą trasy średniowiecznych wypraw (Źródło 2). Rozstrzygnij, czy wezwanie papieża przyczyniło się do rozpoczęcia wypraw, których trasy zaznaczono na mapie. Odpowiedz uzasadniając, odwołując się do obu źródeł. Mapa zawiera kierunki wypraw, szlak „od Waregów do Greków” oraz obszary zamieszkiwania i osiedlania się.
Strona 9: Zadanie 6: Drzeworyt z okresu średniowiecza przedstawia strukturę społeczeństwa. Wyjaśnij tę strukturę, odnosząc się do trzech elementów graficznych drzeworytu. Na ilustracji widoczne są postacie z napisami: "Ty módl się", "Ty ochraniaj", "A ty pracuj".
Strona 10: Zadanie 7: Fragmenty kroniki średniowiecznej. Fragment A: opis przygotowań króla Henryka V do wkroczenia do Polski, żądanie trybutu. Fragment B: opis wygnania króla z Polski, krytyka biskupa. Rozstrzygnij, w którym fragmencie kroniki A czy B opisane wydarzenia są późniejsze. Uzasadnij, odwołując się do informacji z fragmentów. Zadanie 8: Źródło 1. Fragment dokumentu dotyczący praw ogólnych i ustaw publicznych, decyzje sejmowe, postanowienia dotyczące stanowienia prawa.
Strona 11: Zadanie 8.1: Podaj stosowaną w historiografii nazwę dokumentu cytowanego w źródle 1. Zadanie 8.2: Rozstrzygnij, czy ilustracja załączona w źródle 2 odzwierciedla strukturę sejmu przedstawioną w źródle 1. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do informacji z obu źródeł. Na ilustracji oznaczono litery: A - król, B - arcybiskup gnieźnieński, C - arcybiskup lwowski, D - senatorów-biskupów, E - senatorów-wojewodów i kasztelanów, F i G - senatorów-urzędników, H - szlachtę.
Strona 12: Zadanie 9: Alegoria władzy, drzeworyt z dzieła Stanisława Orzechowskiego Quincunx, przedstawia wzór Korony Polskiej na cynku wystawiony. Tekst łaciński na drzeworycie: "Państwo opiera się na barkach papieża i króla; jeśli ruszy się jedną z tych podpór, zostanie zniszczona cała struktura królestwa." Rozstrzygnij, czy Stanisław Orzechowski propagował idee braci polskich (arian). Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do napisu i wybranego elementu graficznego drzeworytu.
Strona 13: Zadanie 10: Wykres dochodów z królewszczyzn przedstawia podział dochodów na kwarta, król i dzierżawca, z opisem 1/5 całości dochodu, co równa się 1/4 dochodu skarbu. Dokończ zdanie, zaznaczając właściwą odpowiedź: Podział dochodów wprowadzono na mocy postanowień sejmów: A) egzekucyjnego 1562–1563, B) konwokacyjnego 1573, C) Niemego 1717, D) Wielkiego 1788–1792. Zadanie 11: Źródło 1. Fragmenty opracowania historycznego; Fragment A opisuje rzeź św. Bartłomieja, Fragment B dotyczy kapitulacji hiszpańskiego garnizonu i pokoju w Vervins.
Strona 14: Źródło 2 to tablica genealogiczna władców Francji z datami urodzenia, śmierci i małżeństw. Zadanie 11.1: Przyporządkuj władcę z tablicy do wydarzeń opisanych w źródle 1. Fragment A i B do uzupełnienia. Zadanie 11.2: Wyjaśnij sens sformułowania „Paryż wart mszy” z fragmentu B. Zadanie 12: Fragment opracowania historycznego dotyczący sytuacji po śmierci Ludwiki Marii, gdzie władza przeszła w ręce prymasa.
Strona 15: Zadanie 12.1: Podaj imiona władcy, którego dotyczą oba źródła. Zadanie 12.2: Podaj pojęcie stosowane w historiografii, którym określa się działanie nazwane w tekście lepszym wyjściem. Zadanie 12.3: Rozstrzygnij, czy pomnik nagrobny ukazany w źródle 2. jest przykładem sztuki baroku czy klasycyzmu. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do jednej cechy tego stylu widocznej na fotografii.
Strona 16: Zadanie 13: Rycina z epoki przedstawia wydarzenie z nowożytnych dziejów Anglii, oznaczone datą 30 stycznia 1649. Podaj nazwę wydarzenia i uzasadnij, odwołując się do treści ryciny. Zadanie 14: Źródło 1. Rozkaz dzienny: fragment tekstu historycznego dotyczący działań wojennych, w tym odniesienia do Frydlantu, Tylży i Niemna, z pytaniem o interpretację historyczną.
Strona 17: Zadanie 13: Rozstrzygnij, czy rozkaz cytowany w źródle 1 dotyczy działań wojennych ukazanych na mapie ze źródła 2. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do informacji z obu źródeł. Mapa przedstawia działania wojenne z głównymi ruchami wojsk polskich, austriackich i rosyjskich na terenie Polski. W tabeli podano maksymalną liczbę punktów do zdobycia za zadanie.
Strona 18: Zadanie 15.1: Podaj stosowaną w historiografii nazwę powstania, którego dotyczy źródło. Zadanie 15.2: Rozstrzygnij, która z wersji pieśni cytowanej w źródle 2 – A czy B – ma wymowę zgodną z oceną Chłopickiego wyrażoną w źródle 1. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do źródła 1 i do wybranej wersji pieśni ze źródła 2.
Strona 19: Zadanie 16: Źródło 1 przedstawia karykaturę polityczną z postaciami symbolizującymi Portugalię, Francję, Hiszpanię, Niemcy oraz Wuja Sama z napisem "Zakaz wstępu Ameryka dla Amerykanów". Źródło 2 zawiera fragment orędzia prezydenta USA o polityce nieinterwencji w Europie i pozostawieniu Ameryki dla Amerykanów. Polecenie: Rozstrzygnij, czy karykatura jest komentarzem do polityki z orędzia. Odpowiedz uzasadniając, odwołując się do obu źródeł.
Strona 20: Zadanie 17: Źródło 1 zawiera fragment opracowania historycznego dotyczącego ceremonii opisanej przez Heinricha von Sybela. Źródło 2 to rysunek z epoki przedstawiający kapitulację pod Sedanem. Zadanie 17.1: wyjaśnij związek przyczynowo-skutkowy między wydarzeniem z rysunku a ceremonią opisaną w źródle 1, odwołując się do obu źródeł. Zadanie 17.2: podaj nazwę dynastii, z której pochodził nowy cesarz.
Strona 21: Zadanie 18: Plakat z okresu I wojny światowej. Rozstrzygnij, która strona konfliktu – państwa centralne czy ententa – opublikowała zaprezentowany plakat. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do jego elementów graficznych. Rozstrzygnięcie i uzasadnienie mają być wpisane w wyznaczone miejsca. Plakat przedstawia żołnierzy walczących z potworem w hełmie z symbolem.
Strona 22: Zadanie 19: Znaczki pocztowe A-D przedstawione z napisami w różnych językach. Zadanie 19.1: Oceń prawdziwość stwierdzeń, zaznacz P lub F. 1. Sposób wydarzeń związany z znaczkiem A. 2. Znaczek C nawiązuje do nieodbytego plebiscytu. 3. Wydanie znaczka D związane z plebiscytem i przyłączeniem terenów do Polski. Zadanie 19.2: Podaj nazwisko generała związanego z obszarem znaczka B.
Strona 23: Zadanie 20: Źródło 1: Relacja Wiktora Krawczenko o przymusowej kolektywizacji i represjach wobec kułaków. Źródło 2: Fragment pamiętnika gubernatora Kronsztadu o rynkach i zniesieniu nacjonalizacji małych warsztatów. Zadanie 20.1: Rozstrzygnij, w którym źródle opisano przejawy Nowej Ekonomicznej Polityki, uzasadnij odpowiedź. Zadanie 20.2: Oceń prawdziwość stwierdzeń dotyczących Wielkiego Głodu, kolektywizacji i polityki gospodarczej Stalina, zaznacz P lub F.
Strona 24: Zadanie 21: Kadr z filmu "Triumf woli" w reżyserii Leni Riefenstahl, dokumentującego zjazd NSDAP. Na podstawie przedstawionego kadru sformułuj jeden argument potwierdzający tezę, że film służył celom propagandowym. Zadanie 22: Źródło 1. Fragmenty opracowania historycznego dotyczące wpływu powstania na stosunki międzynarodowe, w tym opóźnienie marszu Armii Czerwonej oraz wpływ na decyzje Stalina i emocje społeczne w Polsce.
Strona 25: Zadanie 22.1: Podaj datę dzienną wydarzenia określonego w źródle 1. jako godzina „W”. Zadanie 22.2: Porównaj przedstawione w źródłach 1. i 2. opinie na temat skutków powstania warszawskiego – podaj dwa podobieństwa między tymi opiniami: jedno odnoszące się do skutków międzynarodowych powstania (A), drugie – do jego skutków dla wewnętrznych losów Polski (B). Tabela z miejscem na wpisanie punktów przez egzaminatora.
Strona 26: Zadanie 23: Źródło 1 to fotografia plakatu z napisem "Czy jesteś za zniesieniem Senatu?" oraz ilustracją przedstawiającą postać hamującą wóz z napisem "Postęp". Źródło 2 to tabela z wynikami referendum, pokazująca procent głosów "tak" dla trzech pytań: Pytanie 1 - 68% oficjalnie, 27% rzeczywiście; Pytanie 2 - 77% oficjalnie, 42% rzeczywiście; Pytanie 3 - 91% oficjalnie, 67% rzeczywiście. Zadanie 23.1: Wymień dwie metody z źródeł stosowane przez komunistów do przejęcia władzy w Polsce. Zadanie 23.2: Rozstrzygnij, które pytanie uzyskało najwięcej pozytywnych odpowiedzi w rzeczywistych wynikach, nawiązując do plakatu z Źródła 1, uzasadnij.
Strona 27: Zadanie 24: Na mapie przedstawiono rozmieszczenie wojsk w Czechosłowacji, z oznaczeniem obszarów zajętych przez oddziały polskie, sowieckie, węgierskie i bułgarskie. Źródło 2 zawiera fragment opracowania historycznego dotyczącego reakcji ZSRR na wydarzenia w Czechosłowacji. Polecenie: Rozstrzygnij, czy źródła 1 i 2 odnoszą się do tego samego kryzysu międzynarodowego z okresu zimnej wojny. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji z obu źródeł.
Strona 28: Zadanie 25: Wybierz jeden z pięciu tematów do opracowania: 1. Scharakteryzuj przyczyny kryzysu i upadku republiki rzymskiej. 2. Przedstaw uwarunkowania związków Polski z Litwą w XIV–XV wieku, wykorzystaj materiały źródłowe. 3. Opisz przemiany w kulturze europejskiej w XVII wieku. 4. Porównaj cele i metody polityki zaborców wobec Polaków. 5. Scharakteryzuj przemiany społeczno-gospodarcze w Polsce 1944–1970. Materiały źródłowe do tematu 2: Fragment dokumentu i tablica genealogiczna Jagiellonów z datami panowania i życia.
Strona 29: Zadanie 25: Na podstawie fragmentu opracowania historycznego dotyczącego unii polsko-litewskiej oraz mapy Polski i Litwy w XV wieku, określ wpływ unii na stosunki polityczne i wojskowe między Polską a Litwą. W zadaniu uwzględnij zmiany terytorialne i polityczne przedstawione na mapie. Mapa ilustruje granice Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego oraz ziemie sporne i objęte unią. Maksymalna liczba punktów: 12.
Strona 39: Zadanie 12: Przeanalizuj źródło tekstowe dotyczące reformacji w Europie i odpowiedz na pytania: a) Jakie były główne przyczyny reformacji? b) Wymień kluczowe postacie związane z tym ruchem. Zadanie 13: Na mapie przedstawiono podział Europy w XVI wieku, określ wpływ reformacji na politykę państw europejskich. Zadanie 14: Fragment zadania 15: Opisz skutki reformacji dla Kościoła katolickiego.
