Matura rozszerzona historia styczeń 2026 arkusz próbny + PDF

Krótki opis zadań ze stron arkusza, w kolejności stron.

• Strona 2: Instrukcja dla zdającego. Sprawdź, czy arkusz zawiera 34 strony (zadania 1–27). Wpisz numer PESEL na pierwszej stronie arkusza i karcie odpowiedzi. Symbol przy zadaniu zamkniętym oznacza, że odpowiedzi przenieś na kartę odpowiedzi. Zamaluj pola przeznaczone na odpowiedzi. Używaj czarnego tuszu. Nie używaj korektora. Nie wpisuj znaków w tabelkach dla egzaminatora. Zapisy w brudnopisie nie będą oceniane.
• Strona 4: Zadanie 1: Źródło 1 przedstawia fragment starożytnego tekstu dotyczącego praw Solona i Drakona. Źródło 2 zawiera ilustracje A, B, C z pismami cywilizacji. Polecenie: Rozstrzygnij, na której ilustracji przedstawiono pismo cywilizacji z tekstu, uzasadnij odwołując się do obu źródeł. Zadanie 2: Źródło 1 opisuje działania wojenne Persów i Ateńczyków, w tym zdobycie Eretrii i bitwę z polemarcha Kallimachem.
• Strona 5: Zadanie 2.1: Rozstrzygnij, jakim kolorem – niebieskim czy czerwonym – na mapie ze źródła 2 przedstawiono trasę wyprawy, podczas której stoczono bitwę opisaną w źródle 1. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do informacji z obu źródeł. Zadanie 2.2: Wydarzenia opisane w źródle 1. rozegrały się w okresie obowiązywania w Atenach A) monarchii, B) oligarchii, C) demokracji, D) tyranii. Mapa działań wojennych przedstawia wyprawy Kserksesa i Datysa z Artafernesem.
• Strona 6: Zadanie 3: Na podstawie źródła 1, opisu budowli, rozstrzygnij, która ilustracja (A czy B) przedstawia budowlę opisaną w źródle. Odpowiedz i uzasadnij, odwołując się do tekstu i ilustracji. Zadanie 4: Fragment źródła z epoki opisuje działania cesarza i ofiary błagalne w obliczu pożaru, podkreślając wiarę w boską interwencję i surowe kary dla winowajców.
• Strona 7: Zadanie 4: dokończ zdanie, zaznacz właściwą odpowiedź. Wydarzenia opisane w źródle rozegrały się A) przed podbojem Galii przez Cezara, B) między śmiercią Cezara a bitwą pod Akcjum, C) między bitwą pod Akcjum a śmiercią Oktawiana Augusta, D) po śmierci cesarza Oktawiana Augusta. Zadanie 5: Miniatura średniowieczna. Zadanie 5.1: podaj stosowaną w historiografii nazwę ceremonii przedstawionej w źródle. Zadanie 5.2: podaj nazwy uczestników ceremonii oznaczonych literami A i B, wymień przykłady ich wzajemnych powinności wynikających z ceremonii.
• Strona 8: Zadanie 6: Źródło 1 zawiera opis stylu architektonicznego, wskazując na wpływy południowej Francji i północnej Hiszpanii oraz elementy bizantyjskie i arabskie. Kościół masywny, wielokolumnowy, kamienny lub ceglany, z małymi okienkami. Źródło 2 przedstawia fotografie kościołów A i B. Polecenie: Rozstrzygnij, na której fotografii przedstawiono kościół charakterystyczny dla opisanego stylu. Odpowiedz i uzasadnij, odwołując się do widocznej cechy stylu.
• Strona 9: Zadanie 7: Źródło 1 przedstawia fragment drzewa genealogicznego polskich władców, w tym Mieszka I, Bolesława I Chrobrego, Kazimierza I Odnowiciela. Źródło 2 zawiera fragmenty opracowania historycznego, dotyczące kulis upadku władcy, oceny pokoju przez Thietmara oraz najazdu armii na Polskę. Zadanie 7.1: przyporządkuj władcę Polski do fragmentów tekstu ze źródła 2. Zadanie 7.2: wymień trzech władców z Źródła 1, którzy byli królami.
• Strona 10: Zadanie 8: Plan Poznania, uzasadnij, podając jeden argument, że układ przestrzenny miasta przedstawionego w planie jest charakterystyczny dla miast lokowanych na prawie magdeburskim. Zadanie 9: Źródło 1. Reprodukcje fresków, przedstawia fresk z postaciami ludzkimi w dynamicznej kompozycji.
• Strona 11: Zadanie 9.1: Podaj nazwę stylu w malarstwie, który reprezentują oba freski, oraz po jednej widocznej na obu reprodukcjach cesze tego stylu. Zadanie 9.2: Rozstrzygnij, którego fresku ze źródła 1 – A czy B – dotyczyła zaliczka wspomniana w źródle 2. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do źródła 2 i do wybranego fresku ze źródła 1.
• Strona 12: Zadanie 10: Fragment wiersza okolicznościowego z okresu rokoszu Zebrzydowskiego. Zadanie 10.1: Rozstrzygnij, czy tekst powstał w kręgu zwolenników czy przeciwników rokoszu Zebrzydowskiego. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do treści źródła. Zadanie 10.2: Wyjaśnij, czym było wymienione w tekście łanowe. Zadanie 10.3: Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Wiersz powstał A) przed bitwą pod Kircholmem, B) przed zajęciem Moskwy przez Polaków, C) po podpisaniu pokoju w Polanowie, D) po podpisaniu traktatów welawsko-bydgoskich.
• Strona 13: Zadanie 11: Portret z epoki. Uzasadnij, podając dwa argumenty, że portret został namalowany zgodnie z założeniami sarmatyzmu. Na stronie znajduje się ilustracja przedstawiająca mężczyznę w stroju szlacheckim, charakterystycznym dla sarmatyzmu, z ręką opartą na stole.
• Strona 14: Zadanie 12: Rysunek z epoki przedstawiający Olivera Cromwella. Sformułuj dwa argumenty na potwierdzenie tezy, że rysunek jest wyrazem krytyki polityki Olivera Cromwella.
• Strona 15: Zadanie 13: Źródło 1 przedstawia awers monety z herbem. Źródło 2 zawiera dwie mapy przedstawiające terytoria dwóch państw oznaczone jako A i B. Polecenie: Rozstrzygnij, na której mapie ze źródła 2 – A czy B – przedstawiono państwo posługujące się herbem widocznym na monecie ze źródła 1. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do obu źródeł. Rozstrzygnięcie i uzasadnienie należy wpisać w wyznaczone miejsca.
• Strona 16: Zadanie 14: Fragment uchwały dotyczący niepodległości Polski. Zadanie 14.1: Podaj nazwę zasady politycznej, na którą powołują się autorzy uchwały. Zadanie 14.2: Dokończ zdanie, zaznacz właściwą odpowiedź: panującym wspomnianym w uchwale był A) Aleksander I, B) Mikołaj I, C) Aleksander II, D) Mikołaj II. Zadanie 14.3: Wyjaśnij polityczny skutek przyjęcia uchwały dla Królestwa Polskiego.
• Strona 17: Zadanie 15: Ilustracje maszyn A-D. Wybierz wynalazek, który powstał najwcześniej, oraz ten, który powstał najpóźniej. Ilustracja A przedstawia trójkołowy pojazd, B - lokomotywę parową, C - maszynę z kołem, D - samolot dwupłatowy. Wynalazek powstały najwcześniej: ..., wynalazek powstały najpóźniej: ....
• Strona 18: Zadanie 16: Rysunek z listopada 1916 roku. Wyjaśnij przesłanie rysunku, interpretując jego dwa elementy graficzne. W odpowiedzi uwzględnij kontekst historyczny z roku powstania tego rysunku. Rysunek przedstawia postacie i płomienie, z podpisem "Niepodległość Polski, czyli kasztany w ogniu. Polak-Wilku - Paryż! Wiadomo! Dlatego też wywalam po te kasztany twoje ręce."
• Strona 19: Zadanie 17: Mapa przedstawia regiony z oznaczeniami A, B, C. Polecenie: Oceń prawdziwość stwierdzeń, zaznacz P, jeśli prawdziwe, F, jeśli fałszywe. 1. Linia A wyznacza granicę terytorium plebiscytowego. 2. Linia C wyznacza granicę II Rzeczypospolitej w roku 1922.
• Strona 20: Zadanie 18: Fragment gazety z epoki opisujący wycofanie się buntowników z miasta i walki wokół mostu Kierbedzia. Zadanie 18.1: Podaj stosowaną w historiografii nazwę wydarzenia, do którego odnosi się źródło. Zadanie 18.2: Rozstrzygnij, czy artykuł prasowy wyraża punkt widzenia zwolenników Józefa Piłsudskiego. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do jego treści.
• Strona 21: Zadanie 19: Wykres przedstawia strukturę własności ziemi w Związku Sowieckim w latach 1928 i 1937. W 1928 roku Sowchozy stanowiły 1,5%, Kołchozy 1,3%, a Gospodarstwa prywatne 97,2%. W 1937 roku Sowchozy 8,2%, Kołchozy 87,6%, Gospodarstwa prywatne 4,2%. Podaj nazwę procesu społeczno-gospodarczego, którego skutki przedstawia wykres. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do danych z wykresu.
• Strona 22: Zadanie 20: Źródło 1: fragment reportażu z epoki dotyczący przyszłej wojny europejskiej, wspomina o Niemcach, Włochach, Polakach, Żydach, Francuzach oraz międzynarodówce antyfaszystowskiej i komunistycznej. Źródło 2: obraz "Guernica" Pabla Picassa. Polecenie: rozstrzygnij, czy obraz ze źródła 2 odnosi się do wydarzeń związanych z konfliktem opisanym w źródle 1. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do obu źródeł.
• Strona 23: Zadanie 21: Uzupełnij tabelę – wpisz obok biogramów nazwiska postaci, których one dotyczą. Biogram A: dostarczanie pożywienia i leków do getta warszawskiego, ratowanie dzieci z getta, tytuł Sprawiedliwej Wśród Narodów Świata. Biogram B: mianowanie dowódcą Armii Polskiej w ZSRR, udział w kampanii włoskiej. Biogram C: prowokacja aresztowania, ucieczka z Auschwitz, działalność w AK, skazanie na śmierć.
• Strona 24: Zadanie 22: Fotografie. Rozstrzygnij, czy obie fotografie zostały wykonane podczas tej samej konferencji Wielkiej Trójki. Odpowiedz uzasadnij, odwołując się do każdej z fotografii. Rozstrzygnięcie: [miejsce na odpowiedź]. Uzasadnienie: [miejsce na uzasadnienie].
• Strona 25: Zadanie 23: Porównaj zaprezentowane w źródłach 1. i 2. wizje dotyczące powojennych granic Polski. Wskaż jedno podobieństwo i jedną różnicę między tymi wizjami. Źródło 1: Fragment deklaracji programowej Rady Jedności Narodowej dotyczący włączenia Prus Wschodnich i Śląska Opolskiego do Polski. Źródło 2: Fragment Manifestu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego o granicach polsko-radzieckich i zasadzie ziemie polskie – Polsce.
• Strona 26: Zadanie 24: Mapa przedstawia podział Niemiec po II wojnie światowej. Polecenie: Rozstrzygnij, czy mapa odnosi się do I czy II kryzysu berlińskiego. Odpowiedz i uzasadnij, odwołując się do treści mapy. Rozstrzygnięcie i uzasadnienie należy wpisać w wyznaczone miejsca.
• Strona 27: Zadanie 25: Źródło 1 to fragment przemówienia premiera Józefa Cyrankiewicza z czerwca 1956 r., dotyczący reakcji na krwawe zajścia i wzywający do obrony władzy ludowej. Źródło 2 to fragment przemówienia Władysława Gomułki z października 1956 r., opisujący protesty robotnicze przeciwko socjalizmowi. Zadanie 25.1: Podaj nazwę miasta, w którym miały miejsce protesty robotnicze wspomniane w przemówieniach. Zadanie 25.2: Uzasadnij, że przemówienia potwierdzają zmianę w polityce PRL. Zadanie 25.3: Podaj nazwę przemian politycznych w Polsce zapoczątkowanych opisanymi wydarzeniami.
• Strona 28: Zadanie 26: Rozstrzygnij, który z napisów został wykonany w czasie stanu wojennego. Źródło 1: Napis na murze przy Stoczni Gdańskiej "Żądamy rejestracji NSZZ Solidarność bez zmian statutu". Źródło 2: Napis na ścianie w VIII Liceum Ogólnokształcącym w Poznaniu "WRON na wschód". Odpowiedz i uzasadnij, odwołując się do treści obu źródeł.
• Strona 29: Zadanie 27: Wybierz jeden z trzech tematów do opracowania w minimum 300 słowach. Temat 1: Rządy dynastii Wazów a wzmocnienie Rzeczypospolitej w XVII wieku, uwzględnij aspekty ustrojowe, międzynarodowe i społeczno-gospodarcze. Temat 2: Pozytywna rola Napoleona w dziejach Polaków, uwzględnij aspekty militarne, polityczne i społeczne. Temat 3: Powstanie systemów totalitarnych w Europie międzywojennej jako konsekwencja I wojny światowej, uwzględnij dzieje trzech państw europejskich.
• Strona 35: Zadanie 12: Na podstawie mapy przedstawiającej granice państw w Europie w 1914 roku, określ zmiany terytorialne po I wojnie światowej. Zadanie 13: Przeanalizuj fragment tekstu źródłowego dotyczącego traktatu wersalskiego i wyjaśnij jego wpływ na sytuację polityczną w Europie. Zadanie 14: Na wykresie przedstawiono wzrost gospodarczy wybranych państw w latach 1920-1930, porównaj dane i wyciągnij wnioski.