Dla asystentów AI: spis tego działu jest w /arkusze/llms.txt, a spis serwisu w /llms.txt. Część stron ma wersję Markdown. Adres strony zwraca ją, gdy żądanie zawiera nagłówek Accept: text/markdown. Strona główna i cennik mają ją pod /index.md i /pricing.md.
Krótki opis zadań ze stron arkusza, w kolejności stron.
Strona 2: Instrukcja dla zdającego. 1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 30 stron (zadania 1–25). Ewentualny brak zgłoś przewodniczącemu zespołu nadzorującego egzamin. 2. Na pierwszej stronie arkusza oraz na karcie odpowiedzi wpisz swój numer PESEL i przyklej naklejkę z kodem. 3. Rozwiązania i odpowiedzi zapisz w miejscu na to przeznaczonym przy każdym zadaniu. 4. Pisz czytelnie. Używaj długopisu/pióra tylko z czarnym tuszem/atramentem. 5. Nie używaj korektora, a błędne zapisy wyraźnie przekreśl. 6. Pamiętaj, że zapisy w brudnopisie nie będą oceniane. 7. Możesz korzystać z kalkulatora prostego.
Strona 4: Zadanie 1: O jednym z typów socjalizacji. Zadanie 1.1: Podaj nazwę typu socjalizacji, której dotyczy tekst. Zadanie 1.2: Uzasadnij, że proces, którego dotyczy tekst, nie jest charakterystyczny dla społeczeństw preindustrialnych. Zadanie 2: Wykres przedstawia odpowiedzi na pytanie o rodzaj związku uznawanego za rodzinę, z sześcioma najczęstszymi wyborami, w tym małżeństwo z dziećmi oraz osoby w związku nieformalnym wychowujące dzieci.
Strona 5: Zadanie 2.1: Podaj argument i kontrargument do tezy dotyczącej zmiany zakresu pojęcia rodziny. Zadanie 2.2: Przyporządkuj nazwy modeli rodziny do przyczyn wzrostu ich częstotliwości, wpisz numery z wykresu. Zadanie 2.3: Oceń prawdziwość stwierdzeń dotyczących uznawania za rodzinę osób w związkach nieformalnych i bez dzieci, zaznacz P lub F.
Strona 6: Zadanie 3: Grafika przedstawia kod kreskowy z rękami trzymającymi pręty, symbolizująca społeczeństwo konsumpcyjne. Uzasadnij, że grafika odnosi się do społeczeństwa konsumpcyjnego. Zadanie 4: Tekst 1: Fragment przemówienia Mariana Turskiego z okazji 75. rocznicy wyzwolenia Auschwitz, podkreślający znaczenie nieobojętności i ochrony mniejszości. Tekst 2: Opis wydarzeń w jednym z państw afrykańskich, dotyczący ludobójstwa na Tutsi przez Hutu.
Strona 7: Zadanie 4.1: Wyjaśnij tezę podkreśloną w tekście 1 i uzasadnij, że znajduje ona potwierdzenie w wydarzeniach opisanych w tekście 2, sformułuj trzy argumenty. Zadanie 4.2: Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Podkreślony fragment tekstu 2 nie traktuje bezpośrednio o zjawisku: A) stereotypowego postrzegania grup, B) dehumanizacji, C) eksterminacji, D) ksenofobii.
Strona 8: Zadanie 5: tekst o mniejszości w Polsce, pytania dotyczące identyfikacji mniejszości i wyjaśnienia jej statusu etnicznego. Zadanie 5.1: podaj nazwę mniejszości, której dotyczy tekst. Zadanie 5.2: wyjaśnij, dlaczego mniejszość jest uznawana za etniczną. Zadanie 6: tabela z danymi o referendach w sprawie odwołania organów gminnych w latach 2010-2014, z podziałem na województwa i rodzaje referendów.
Strona 9: Zadanie 6.1: Podaj trzy różnice między referendum, którego dotyczą przytoczone przepisy prawne, a referendum ogólnokrajowym. Zadanie 6.2: Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. 1. W dwóch województwach wszystkie przeprowadzone referenda dotyczyły wyłącznie odwołania organów wykonawczych. 2. Województwo, w którym przeprowadzono najwięcej referendów odwoławczych, graniczy z Niemcami i z Czechami.
Strona 10: Zadanie 7: Tabela 1 przedstawia wyniki wyborów z 2020 r. do Knesetu, z danymi o procentach głosów i liczbie mandatów dla partii takich jak Likud i Niebiesko-Biali. Tabela 2 pokazuje wyniki wyborów z 2021 r. do Knesetu, z podobnymi danymi dla partii jak Likud i Jest przyszłość. Zadanie 7.1: Na podstawie danych z tabel oceń prawdziwość stwierdzeń dotyczących systemu wyborczego Izraela, zaznaczając P lub F.
Strona 11: Zadanie 7.2: Porównaj rozwiązania stosowane w wyborach do Sejmu RP oraz w wyborach do izraelskiego Knesetu i wyjaśnij związek między wskazanymi rozwiązaniami a reprezentatywnością parlamentu. Zadanie 8: Poglądy na temat ludzkiej natury według jednej z ideologii. Dokończ zdanie: Poglądy na temat ludzkiej natury przedstawione w tekście są charakterystyczne dla: A) socjaldemokracji, B) konserwatyzmu, C) komunizmu, D) liberalizmu.
Strona 12: Zadanie 9: Opis systemu politycznego z podziałem władzy między legislaturę a egzekutywę. Zadanie 9.1: Dokończ zdanie, wybierz system polityczny: A) parlamentarno-komitetowy, B) parlamentarno-gabinetowy, C) prezydencki klasyczny, D) superprezydencki. Zadanie 9.2: Podaj przykłady kompetencji głowy państwa i parlamentu w Polsce. Zadanie 10: Wybrane przepisy art. 133 Konstytucji RP dotyczące mianowania przedstawicieli RP i przyjmowania listów uwierzytelniających.
Strona 13: Zadanie 11: Podaj nazwę organu władzy, którego kompetencje przedstawiono w przytoczonych przepisach prawnych. Zadanie 11.1: Rozstrzygnij, czy przytoczony przepis prawny bezpośrednio dotyczy odpowiedzialności politycznej członków Rady Ministrów RP. Odpowiedz uzasadnij. Zadanie 11.2: Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Odpowiedzialność członkowie Rady Ministrów ponoszą przed A) NSA, B) TK, C) TS, D) Sejmem RP. Zadanie 12: Podaj nazwę organu administracji, którego dotyczy przytoczony przepis prawny.
Strona 14: Zadanie 13: Uzupełnij zdania, wpisz nazwy: rodzaju polityki wobec bezrobocia (1), poziomu samorządu terytorialnego (2) oraz instytucji (3). Fragment ustawy określa zadania samorządu w zakresie polityki rynku pracy. Zadanie 14: Tekst o pracach nad jedną z ustaw, opis procesu legislacyjnego w polskim parlamencie, w tym przyspieszonego trybu uchwalania ustawy. Art. 123 Konstytucji RP, dotyczący uznawania projektów ustaw za pilne.
Strona 15: Zadanie 14.1: Rozstrzygnij, czy ustawa opisana w tekście była uchwalana w trybie przewidzianym w art. 123 Konstytucji RP. Odpowiedz uzasadnij, odnosząc się do obu materiałów źródłowych. Zadanie 14.2: Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. 1. Dla ustawy uchwalonej zgodnie z art. 123 Konstytucji RP vacatio legis wynosi 7 dni. 2. Prezydent RP nie ma prawa przekazać Sejmowi RP do ponownego rozpatrzenia ustawy uchwalonej zgodnie z art. 123. Zadanie 15: Rozstrzygnij, czy tekst jest krytyczny wobec idei praw człowieka. Uzasadnij.
Strona 16: Zadanie 16: Fragment wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczący zgodności rozporządzenia z Konstytucją RP. Zadanie 16.1: Oceń prawdziwość stwierdzeń, zaznacz P jeśli prawdziwe, F jeśli fałszywe: 1. Trybunał orzekł niezgodność z Konstytucją RP, 2. Od wyroku przysługuje odwołanie. Zadanie 16.2: Uzasadnij, że wniosek dotyczący fragmentu wyroku nie był skargą konstytucyjną.
Strona 17: Zadanie 17: O jednej z form zatrudniania. Dwa zdjęcia ilustrujące telepracę. Zadanie 17.1: Sformułuj zaletę i wadę przedstawionej formy pracy dla społecznego funkcjonowania pracownika. Zadanie 17.2: Podaj nazwę ustawy, która regulowała zasady zatrudniania pracownika w formie przedstawionej w materiałach źródłowych.
Strona 18: Zadanie 18: opis sytuacji fikcyjnej dotyczącej płatnika podatku VAT. Damian Kowalski prowadzi firmę, otrzymał decyzję odmowną dotyczącą podatku VAT, odwołał się do dyrektora Izby Skarbowej. Zadanie polega na uzupełnieniu fragmentu pisma, wpisując odpowiednie nazwy sądu, organu i pisma. Zadanie 19: przepisy z kodeksów obowiązujących w Polsce, dotyczące kary aresztu i tymczasowego aresztowania, z podaniem podstawy prawnej.
Strona 19: Zadanie 19.1: Wyjaśnij różnicę w zakresie okoliczności stosowania między instytucjami prawnymi unormowanymi w przytoczonych przepisach prawnych. Zadanie 19.2: Do każdego przepisu prawnego dopisz nazwę kodeksu, wybierz spośród: Kodeks karny, Kodeks postępowania karnego, Kodeks wykroczeń. Zadanie 20: O politykach – laureatach Pokojowej Nagrody Nobla, dopisz nazwisko do każdej fotografii i informacji o polityku.
Strona 20: Zadanie 21: Opis konfliktu w jednym z państw afrykańskich, dotyczący wprowadzenia prawa szariatu i zmiany granic, prowadzący do wojny domowej; uzupełnij tabelę o nazwę państwa i różnice w strukturze ludności. Zadanie 22: List Tadeusza Mazowieckiego o walce z pogwałceniem praw człowieka; rozstrzygnij, czy list dotyczy wydarzeń w Kosowie i uzasadnij.
Strona 21: Zadanie 22.2: Wyjaśnij sformułowanie, które zostało podkreślone w liście. Zadanie 23: Fragmenty traktatów w zakresie integracji europejskiej. Zadanie 23.1: Do każdego fragmentu traktatu przyporządkuj jego zwyczajową nazwę, wybierz spośród: traktat amsterdamski, nicejski, lizboński, paryski. Zadanie 23.2: Odwołując się do treści obu fragmentów traktatów, uzasadnij, że każdy z nich został przyjęty po traktacie z Maastricht.
Strona 22: Zadanie 24: Państwa europejskie w stosunkach międzynarodowych. Opis A: Państwo neutralne od 1955 roku, członek UE i strefy Schengen. Opis B: Państwo rozpoczęło integrację europejską w 1951 roku, członek NATO, nie współpracuje z Polską w Trójkącie Weimarskim. Opis C: Państwo w EOG i strefie Schengen, dwukrotnie odrzucono przystąpienie do WE/UE, członek NATO. Fragment mapy politycznej Europy z numerami państw. Dopisz nazwę państwa i numer na mapie.
Strona 23: Zadanie 25 (0–12): Wybierz jeden z podanych tematów i napisz wypracowanie. Temat 1: Porównaj rozwiązania ustrojowe we współczesnej Rzeczypospolitej Polskiej z rozwiązaniami z przytoczonych fragmentów Konstytucji 3 Maja 1791 roku. Weź pod uwagę kwestie, których dotyczą przedstawione przepisy prawne. Fragmenty dotyczą suwerenności narodu, reprezentacji, formy rządu i systemu politycznego.
