Dla asystentów AI: spis tego działu jest w /arkusze/llms.txt, a spis serwisu w /llms.txt. Część stron ma wersję Markdown. Adres strony zwraca ją, gdy żądanie zawiera nagłówek Accept: text/markdown. Strona główna i cennik mają ją pod /index.md i /pricing.md.
Krótki opis zadań ze stron arkusza, w kolejności stron.
Strona 2: Instrukcja dla zdającego zawiera 7 punktów. Punkt 1: sprawdź, czy arkusz zawiera 29 stron (zadania 1–22). Punkt 2: wpisz numer PESEL na pierwszej stronie arkusza i karcie odpowiedzi, przyklej naklejkę z kodem. Punkt 3: zapisuj rozwiązania przy każdym zadaniu. Punkt 4: używaj czarnego tuszu. Punkt 5: nie używaj korektora, błędy przekreślaj. Punkt 6: brudnopis nie jest oceniany. Punkt 7: można używać kalkulatora prostego.
Strona 4: Zadanie 1: O jednym z typów socjalizacji. Zadanie 1.1: Podaj nazwę typu socjalizacji, której dotyczy tekst. Zadanie 1.2: Uzasadnij, że proces, którego dotyczy tekst, nie jest charakterystyczny dla społeczeństw preindustrialnych. Zadanie 2: Wykres przedstawia odpowiedzi na pytanie: Jaki rodzaj związku między ludźmi uznał(a)by Pan(i) za rodzinę? (odpowiedzi twierdzące w %; 6 najczęstszych wyborów).
Strona 5: Zadanie 2.1: Podaj argument i kontrargument do tezy dotyczącej zakresu pojęcia rodziny wyrażonej w tekście. Zadanie 2.2: Przyporządkuj nazwy modeli rodziny do przyczyn wzrostu ich częstotliwości, wpisz numery z wykresu. Zadanie 2.3: Oceń prawdziwość stwierdzeń dotyczących zmian w postrzeganiu rodziny w latach 2006-2013 i 2019, zaznacz P lub F.
Strona 6: Zadanie 3: Grafika przedstawia kod kreskowy z rękami trzymającymi pręt, odnosząca się do jednego z typów społeczeństwa. Tekst opisuje cechy społeczeństwa z różnorodną ofertą dóbr, symbolicznym znaczeniem produktów, indywidualizacją stylu życia i zmianami w systemach wartości. Zadanie 3.1: Podaj nazwę typu społeczeństwa, którego dotyczy tekst. Zadanie 3.2: Rozstrzygnij, czy tekst i grafika dotyczą tego samego typu społeczeństwa, uzasadnij.
Strona 7: Zadanie 4: Tekst 1 dotyczy "kultury wysokiej" elit amerykańskich, a tekst 2 omawia praktyki kulturowe Polaków. Zadanie 4.1: Odnosząc się do obu tekstów, uzasadnij trafność myśli: Z kulturą jest jak z pogodą – nawet „brak kultury” jest kulturą. Zadanie 4.2: Porównaj postawy wobec kultury popularnej i jej odbiorców wyrażane przez elity z tekstu 1 oraz opisane w tekście 2, wskazując podobieństwa i różnice.
Strona 8: Zadanie 5: Tekst 1 zawiera fragmenty przemówienia Mariana Turskiego z okazji 75. rocznicy wyzwolenia Auschwitz, podkreślając znaczenie nieobojętności wobec dyskryminacji. Tekst 2 opisuje wydarzenia w Rwandzie w 1994 roku, gdzie Hutu zabili Tutsi, podkreślając propagandę i segregację. Zadanie 5.1: Wyjaśnij tezę podkreśloną w tekście 1 i uzasadnij jej potwierdzenie w tekście 2, formułując trzy argumenty.
Strona 9: Zadanie 5.2: Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Podkreślony fragment tekstu 2. nie traktuje bezpośrednio o zjawisku: A) stereotypowego postrzegania grup, B) dehumanizacji, C) eksterminacji, D) ksenofobii. Zadanie 6: O jednej z mniejszości w Polsce, fragment tekstu o kastach i pochodzeniu z Indii. Zadanie 6.1: Podaj nazwę mniejszości, której dotyczy tekst. Zadanie 6.2: Wyjaśnij, co powoduje, że mniejszość jest uznawana za etniczną, a nie narodową.
Strona 10: Zadanie 7: O jednej z form zatrudniania. Oba zdjęcia pochodzą z książki "Tu się pracuje". Pierwsze zdjęcie przedstawia telepracę, drugie codzienny znój home office'u. Zadanie 7.1: Sformułuj dwie zalety i dwie wady przedstawionej formy pracy dla społecznego funkcjonowania pracownika.
Strona 11: Zadanie 7.2: Podaj nazwę ustawy, która regulowała zasady zatrudniania pracownika w formie przedstawionej w materiałach źródłowych. Zadanie 8: O jednym z badań CBOS dotyczących problemów w życiu publicznym. Zadanie 8.1: Podaj nazwę patologii życia publicznego, na którą zwrócili uwagę ankietowani. Zadanie 8.2: Przedstaw dwa negatywne skutki patologii życia publicznego, na którą zwrócili uwagę ankietowani.
Strona 12: Zadanie 9: Tabela przedstawia referenda w sprawie odwołania organów gminnego samorządu terytorialnego w kadencji 2010–2014, z podziałem na województwa. Fragment aktu prawnego dotyczącego ważności referendum. Zadanie 9.1: Podaj trzy różnice między referendum lokalnym a ogólnokrajowym, na podstawie przytoczonych przepisów prawnych.
Strona 13: Zadanie 9.2: Oceń prawdziwość stwierdzeń, zaznacz P, jeśli prawdziwe, F, jeśli fałszywe. 1. W dwóch województwach referenda dotyczyły wyłącznie odwołania organów wykonawczych. 2. Województwo z największą liczbą referendów graniczy z Niemcami i Czechami. Zadanie 10: Fragment mapy politycznej Europy. Zadanie 10.1: Rozstrzygnij, co nie jest cechą wspólną państw na mapie: federacyjna forma ustroju czy republikańska forma rządu. Zadanie 10.2: Rozstrzygnij, co nie jest cechą wspólną państw na mapie: przynależność do strefy Schengen czy Euro.
Strona 14: Zadanie 11: Tabela 1 przedstawia wyniki wyborów do Knesetu z 2020 r., w tym partie, procent głosów i liczbę mandatów, np. Likud 29,46% i 36 mandatów. Tabela 2 pokazuje wyniki z 2021 r., np. Likud 24,19% i 30 mandatów. Zadanie 11.1: Oceń prawdziwość stwierdzeń na podstawie tabel, zaznacz P lub F, np. "System wyborczy do izraelskiego parlamentu opiera się na ordynacji proporcjonalnej."
Strona 15: Zadanie 11.2: Porównaj rozwiązania stosowane w wyborach do Sejmu RP oraz w wyborach do izraelskiego Knesetu i wyjaśnij związek między wskazanymi rozwiązaniami a reprezentatywnością parlamentu. Zadanie 11.3: Rozstrzygnij, czy w Izraelu ukształtował się system wielopartyjny z partią dominującą. Uzasadnij odpowiedź, odwołując się do danych z tabel.
Strona 16: Zadanie 12: O jednym z systemów politycznych, opisuje zasadę podziału władzy i współpracy legislatury z egzekutywą. Zadanie 12.1: Dokończ zdanie, wybierz system opisany w tekście: A) parlamentarno-komitetowy, B) parlamentarno-gabinetowy, C) prezydencki klasyczny, D) superprezydencki. Zadanie 12.2: Podaj przykłady kompetencji głowy państwa wobec parlamentu i parlamentu wobec głowy państwa. Zadanie 13: Tekst o pracach nad ustawą, opisuje szybki proces legislacyjny.
Strona 17: Zadanie 13.1: Rozstrzygnij, czy ustawa opisana w tekście była uchwalana w trybie przewidzianym w art. 123 Konstytucji RP. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do obu materiałów źródłowych. Zadanie 13.2: Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. 1. Dla ustawy uchwalonej zgodnie z art. 123 Konstytucji RP vacatio legis wynosi 7 dni. 2. Prezydent RP nie ma prawa przekazać Sejmowi RP do ponownego rozpatrzenia ustawy uchwalonej zgodnie z art. 123 Konstytucji RP.
Strona 18: Zadanie 14: Art. 156 ust 1. Konstytucji RP - rozstrzygnij, czy przepis prawny dotyczy odpowiedzialności politycznej członków Rady Ministrów RP. Uzasadnij. Zadanie 14.2: Dokończ zdanie, zaznacz właściwą odpowiedź: odpowiedzialność członków Rady Ministrów ponoszą przed A. Naczelnym Sądem Administracyjnym, B. Trybunałem Konstytucyjnym, C. Trybunałem Stanu, D. Sejmem RP. Zadanie 15: Koncepcja wolności w różnych ideologiach, analiza tekstu dotyczącego wolności człowieka w społeczeństwie.
Strona 19: Zadanie 15.1: Rozstrzygnij, w którym z zaprezentowanych tekstów (w tekście 1. czy w tekście 2.) przedstawiono koncepcję umowy społecznej jako teorię genezy państwa. Odpowiedz i uzasadnij, odwołując się do odpowiedniego fragmentu właściwego tekstu. Zadanie 15.2: Rozstrzygnij, do której z zaprezentowanych idei wolności (w tekście 1. czy w tekście 2.) odnosi się definicja wolności z artykułu 31 Konstytucji RP. Odpowiedz i uzasadnij, odwołując się do odpowiedniego fragmentu właściwego tekstu.
Strona 20: Zadanie 16: Fragment ustawy dotyczącej zadań samorządu w zakresie polityki rynku pracy, m.in. udzielanie pomocy bezrobotnym. Zadanie 16.1: Uzupełnij zdania wpisując nazwy: rodzaju polityki wobec bezrobocia, poziomu samorządu terytorialnego oraz instytucji. Zadanie 16.2: Sformułuj dwa argumenty uzasadniające tezę, że działania opisane w art. 9.1.3 są korzystne z punktu widzenia finansów państwa.
Strona 21: Zadanie 17: Fragment wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczący zgodności rozporządzenia z Konstytucją RP. Zadanie 17.1: Oceń prawdziwość stwierdzeń, zaznacz P lub F. 1. Trybunał orzekł niezgodność z Konstytucją RP. 2. Stronom przysługuje odwołanie. Zadanie 17.2: Uzasadnij, że wniosek nie był skargą konstytucyjną.
Strona 22: Zadanie 18: Przepisy z kodeksów obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej, Przepis 1 dotyczy kary aresztu, Przepis 2 tymczasowego aresztowania. Zadanie 18.1: Wyjaśnij różnicę w okolicznościach stosowania między instytucjami prawnymi. Zadanie 18.2: Dopisz nazwę kodeksu do przepisów prawnych. Zadanie 19: Fragmenty traktatów o integracji europejskiej, Fragment 1 i 2. Zadanie 19.1: Przyporządkuj fragment traktatu do jego zwyczajowej nazwy.
Strona 23: Zadanie 19.2: Odwołując się do treści obu fragmentów traktatów, uzasadnij, że każdy z nich został przyjęty po traktacie z Maastricht. Zadanie 20: List Tadeusza Mazowieckiego dotyczący walki państwa członkowskiego ONZ o wieloetniczny charakter i prawa człowieka. Zadanie 20.1: Rozstrzygnij, czy list dotyczy wydarzeń w Kosowie. Odpowiedz uzasadnij. Zadanie 20.2: Wyjaśnij sformułowanie, które zostało podkreślone w liście.
Strona 24: Zadanie 21 (0–5): Fragment Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczący wspólności majątkowej małżonków oraz możliwości żądania rozdzielności majątkowej. Fragment Kodeksu postępowania cywilnego dotyczący właściwości sądów rejonowych i okręgowych. Uzasadnienie pisma procesowego opisujące sytuację rodziny Abaccy, w tym problemy finansowe i hazardowe pozwanego oraz wpływ na wspólność majątkową.
Strona 26: Zadanie 22: Artykuł 5 traktatu waszyngtońskiego omawia zbiorową obronę NATO, gdzie atak na jedno państwo członkowskie jest traktowany jako atak na wszystkie. Tekst 1 opisuje sytuację NATO po 1989 r., podkreślając wyzwania związane z nową sytuacją geopolityczną. Tekst 2 omawia operacje NATO w Afganistanie, wskazując na cele stabilizacji i poprawy bezpieczeństwa. Polecenie: Przedstaw cele i działania NATO w różnych typach ładu międzynarodowego, uwzględniając art. 5 traktatu waszyngtońskiego.
Strona 30: Zadanie 12: Na podstawie podanego tekstu źródłowego określ, jakie są trzy główne cele polityki zagranicznej Polski. Zadanie 13: W tabeli przedstawiono dane dotyczące liczby obywateli korzystających z różnych form pomocy społecznej w latach 2010-2020. Porównaj dane i wskaż, w którym roku nastąpił największy wzrost liczby beneficjentów.
Strona 31: Zadanie 12: Na podstawie przedstawionego diagramu określ, które z podanych stwierdzeń jest prawdziwe. Diagram przedstawia strukturę wydatków budżetowych w procentach. Zadanie 13: Uzasadnij, dlaczego przedstawiona polityka społeczna może prowadzić do wzrostu zadłużenia państwa. Zadanie 14: Na podstawie tabeli z danymi demograficznymi określ, jakie zmiany zaszły w strukturze wiekowej społeczeństwa w ostatnich 10 latach.
