Matura rozszerzona wiedza o społeczeństwie styczeń 2018 arkusz próbny + PDF

Krótki opis zadań ze stron arkusza, w kolejności stron.

• Strona 1: Strona tytułowa arkusza egzaminacyjnego. Zawiera instrukcje dla zdającego, takie jak sprawdzenie liczby stron (29 stron, zadania 1-29), oraz zalecenia dotyczące wypełniania arkusza. Informacje o czasie pracy (180 minut) i maksymalnej liczbie punktów do uzyskania (60). Miejsce na wpisanie kodu i imienia oraz nazwiska zdającego.
• Strona 2: Zadanie 1: O jednej ze społeczności zamieszkującej Polskę. Fragment tekstu opisuje słowiańską ludność autochtoniczną Pomorza. Mapa gminy z dwujęzycznymi tablicami z nazwami miejscowości. Zadanie 1.1: Podaj nazwę przedstawionej społeczności. Zadanie 1.2: Wyjaśnij, jaki status prawny posiada w Polsce przedstawiona społeczność.
• Strona 3: Zadanie 2: O przemianach społeczno-ekonomicznych w Polsce. Fragment tekstu omawiający zmiany w zawodach górników i stoczniowców oraz ich pozycję społeczną. Zadanie 2.1: Porównaj pozycję społeczną górników i stoczniowców w Polsce przed transformacją ustrojową i po niej. Odwołaj się do zamieszczonego tekstu. Zadanie 2.2: Uzasadnij, że stwierdzenie rewolucja pożera swoje własne dzieci odnosi się do opisanej sytuacji stoczniowców i górników. Tabela z punktacją dla zadań.
• Strona 4: Zadanie 3: Wykres przedstawia sytuację na rynku pracy w Polsce, pokazując brak pracy po ukończeniu szkoły i stopę bezrobocia w latach 2000-2015. Ocenianie prawdziwości informacji dotyczących danych z wykresu. Zadanie 4: Opinia dr Dominika Owczarka z Instytutu Spraw Publicznych na temat ruchliwości społecznej, z poleceniem podania rodzaju ruchliwości społecznej przedstawionej w tekście.
• Strona 5: Zadanie 5: Przemiany społeczeństw nowoczesnych a rozwój ruchów społecznych. Tekst opisuje różnice między "starymi" a "nowymi" ruchami społecznymi, ich podłoże ekonomiczno-polityczne i kulturowe. Polecenie: Rozstrzygnij, czy sytuacja na zdjęciu przedstawia działalność "starego" czy "nowego" ruchu społecznego. Uzasadnij odpowiedź, budując dwa argumenty. Zdjęcie przedstawia protest z transparentem "Godna praca, dość umów śmieciowych". Tabela wyników zadań 3, 4, 5.
• Strona 6: Zadanie 6: Zaznacz prawidłowe dokończenie zdania. Zjawisko, którego rolę w rozwoju współczesnych społeczeństw podkreślał Robert Putnam, to A. socjalizacja, B. biurokratyzacja, C. kapitał społeczny, D. ruchliwość społeczna. Zadanie 7: Zaznacz prawidłowe dokończenie zdania. Poglądy przedstawione w tekście są charakterystyczne dla A. chrześcijańskich demokratów, B. konserwatystów, C. socjalistów, D. liberałów.
• Strona 7: Zadanie 8: Fragment konstytucji jednego z państw europejskich, artykuł 75 i 114 dotyczący referendum ludowego i podziału administracyjnego. Mapa polityczna współczesnej Europy z oznaczeniami numerów państw. 8.1: Określ, do którego państwa odnosi się fragment konstytucji, podaj nazwę państwa i numer na mapie. 8.2: Podaj potoczną nazwę formy demokracji bezpośredniej z art. 75.
• Strona 8: Zadanie 9: Na podstawie artykułów 266-268 ustawy, rozstrzygnij, których wyborów dotyczą przepisy: do Sejmu RP czy Senatu RP, i uzasadnij. Podaj nazwę kodeksu, z którego pochodzą przepisy. Zadanie 10: Uzupełnij przepisy Konstytucji RP, podając nazwy stanów nadzwyczajnych: A. zagrożenie ustroju państwa, B. katastrofy naturalne, C. zagrożenie zewnętrzne państwa.
• Strona 9: Zadanie 11: Rozporządzenie Prezydenta RP z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie nadania orderów. Rozstrzygnij, czy wydanie aktu urzędowego należało do prerogatyw prezydenta RP. Odpowiedź uzasadnij. Zadanie 12: 30. posiedzenie Senatu RP – drugi dzień, 16 listopada 2016 r. Podaj nazwę funkcji Senatu RP, której przykładem jest przedstawione działanie. Tabela z maksymalną i uzyskaną liczbą punktów dla zadań 9.1, 9.2, 10, 11, 12.
• Strona 10: Zadanie 13: Podaj pełną nazwę konstytucyjnego organu państwa, którego kompetencje przedstawiono: określanie warunków działalności dostawców usług medialnych, rozstrzyganie w sprawach koncesji, współpraca w ochronie praw autorskich. Zadanie 14: Schemat struktury polskiej administracji publicznej. 14.1: Dopasuj numer (1-4) do urzędów: Urząd Marszałkowski, Starostwo Powiatowe, Urząd Wojewódzki. 14.2: Określ poziom działania: Dyrektor izby administracji skarbowej, Naczelnik urzędu skarbowego.
• Strona 11: Zadanie 15: Odczytaj fragment decyzji ramowej Rady z 13 czerwca 2002 r. dotyczącej europejskiego nakazu aresztowania. 15.1: Oceń prawdziwość stwierdzeń, zaznacz P lub F: 1) Dokument jako prawo pierwotne UE. 2) Decyzja wiążąca dla państw członkowskich. 3) Akt prawny przygotowany przez Komisję Europejską. 15.2: Wybierz prawidłowe dokończenie zdania dotyczącego nowelizacji Konstytucji RP: A) udzielania azylu, B) ekstradycji, C) deportacji, D) nadawania obywatelstwa.
• Strona 12: Zadanie 16: Opis sprawy dotyczącej Aksu przeciwko Turcji, z zarzutem odzwierciedlenia nastrojów antyromskich. Podstawa prawna: Europejska Konwencja Praw Człowieka, Art. 14. Zaznacz prawidłowe dokończenie zdania dotyczącego organu orzekającego: A) Międzynarodowy Trybunał Karny, B) Europejski Trybunał Praw Człowieka, C) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, D) Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości. Zadanie 17: Źródło powszechnie obowiązującego prawa w Polsce, Art. 229. 17.1: Podaj nazwę czynu zagrożonego odpowiedzialnością karną. 17.2: Zaznacz prawidłowe dokończenie zdania dotyczącego kodeksu: A) karnego, B) wykroczeń, C) postępowania karnego, D) karnego wykonawczego. 17.3: Określ źródło prawa, do którego odnosi się kodeks.
• Strona 13: Zadanie 18: Schemat przedstawia strukturę sądu w Warszawie z podziałem na wydziały, m.in. cywilne, karne, ubezpieczeń społecznych. 18.1. Zaznacz prawidłowe dokończenie zdania, wybierając spośród: Sąd Najwyższy, Sąd Apelacyjny, Sąd Okręgowy, Sąd Rejonowy. 18.2. Rozstrzygnij, czy schemat przedstawia strukturę sądu drugiej instancji, uzasadniając odpowiedź.
• Strona 14: Zadanie 19: Sprawa dla Rzecznika Praw Obywatelskich, uzupełnij tekst wpisując numer generacji praw człowieka (A) i nazwę organu władzy (B). Zadanie 20: O dwóch rodzajach kar, Opis 1: kara polega na nieodpłatnej pracy na cele społeczne, w wymiarze 20-40 godzin miesięcznie, potrącaniu 10-25% wynagrodzenia. Opis 2: kara polega na uszczupleniu majątku sprawcy. 20.1: Podaj nazwę kary z opisów. 20.2: Wyjaśnij rolę kary z opisu 1 w resocjalizacji.
• Strona 15: Zadanie 21: Wykres przedstawia zmiany cen towarów i usług konsumpcyjnych w Polsce w latach 1987-1999. Wartości procentowe dla wybranych lat: 1988 - 60%, 1989 - 251%, 1990 - 586%. 21.1: Podaj nazwę zjawiska ekonomicznego, do którego odnoszą się dane przedstawione na wykresie. 21.2: Wyjaśnij przyczyny zmian skali przedstawionego zjawiska w latach 1989-1991, odwołaj się do przemian, które w tym czasie nastąpiły w Polsce.
• Strona 16: Zadanie 22: Ocenianie prawdziwości informacji dotyczących banknotu 20 złotych z Narodowego Banku Polskiego. Pytania dotyczą awersu banknotu kolekcjonerskiego, prawa emisji znaków pieniężnych przez NBP oraz prawnego środka płatniczego. Zadanie 23: Analiza przyczyn kryzysu w jednym z państw europejskich w 2010 roku, związanych z przygotowaniem do integracji walutowej i wpływem na gospodarkę oraz politykę monetarną.
• Strona 17: Zadanie 23.1: Podaj nazwę państwa przedstawionego w tekście i numer, którym zostało oznaczone na mapie. Zadanie 23.2: Wymień trzy, wskazane w tekście, przyczyny przedstawionego kryzysu gospodarczego. Zadanie 23.3: Podaj nazwy czterech państw Unii Europejskiej, które pozostają obecnie poza strefą euro. Mapa przedstawia państwa strefy euro w 2017 roku z numerami 1-4.
• Strona 18: Zadanie 24: Rysunek satyryczny przedstawia dwa problemy, które należy wyjaśnić, odnosząc się do elementów graficznych. Zadanie 25: Tabela z wynikami wyborów w 2014 r. zawiera grupy polityczne, procent głosów i liczbę mandatów, m.in. Grupa Europejskiej Partii Ludowej (29,43%, 221 mandatów), Grupa Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów (25,43%, 191 mandatów), Europejscy Konserwatyści i Reformatorzy (9,32%, 70 mandatów).
• Strona 19: Zadanie 26: Fragment wywiadu z prof. dr hab. Ryszardem Ziębą. Tekst dotyczy organizacji międzynarodowych i ich działań w Polsce. Polecenie: Zaznacz prawidłowe dokończenie zdania. Organizacja przedstawiona w tekście to: A) Rada Europy, B) Unia Europejska, C) Organizacja Narodów Zjednoczonych, D) Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie.
• Strona 20: Zadanie 27: Raport Amnesty International 2015/2016 [fragmenty]. Opis 1: Sytuacja w regionie Synaju, działania armii i służb bezpieczeństwa, ataki na Libię, porwanie członków Kościoła koptyjskiego. Opis 2: Negocjacje z krajami członkowskimi Rady Bezpieczeństwa ONZ, dyskryminacja mniejszości religijnych. Mapa Bliski Wschód: Uzupełnij tabelę, dopisz nazwę państwa i numer z mapy do opisów.
• Strona 21: Zadanie 28: O narodach zamieszkujących kilka państw. Tekst opisuje sytuację Kurdów żyjących w Turcji, Iraku, Iranie i Syrii oraz porównuje ją do sytuacji Polaków przed I wojną światową. Polecenie: Uzasadnij, że zjawiska opisane w tekście występują w przypadku Kurdów. Podaj dwa argumenty dotyczące ich sytuacji w dwóch wybranych państwach na Bliskim Wschodzie. Tabela na dole strony zawiera rubryki do wypełnienia przez sprawdzającego z maksymalną liczbą punktów 2 dla zadań 27 i 28.
• Strona 22: Zadanie 29: Wybierz jeden z podanych tematów i napisz wypracowanie. Temat 1: Scharakteryzuj działalność europejskiego systemu ochrony praw człowieka. Temat 2: Społeczeństwo obywatelskie i jego instytucje. Temat 3: Omów rolę Organizacji Paktu Północnoatlantyckiego w rozwiązywaniu problemów współczesnego świata. Materiały źródłowe: Tekst 1. Komisja NATO-Gruzja, Tekst 2. Misja Resolute Support w Afganistanie.
• Strona 28: Strona zawiera miejsce na odpowiedzi do zadania 29. Na dole strony znajduje się tabela do wypełnienia przez sprawdzającego z kolumnami: Nr zadania 29, Maks. liczba pkt 12, Uzyskana liczba pkt. Strona nie zawiera treści zadania ani elementów graficznych.