Najważniejsze: dostosowanie nie jest „ułatwieniem” ani dodatkowym przywilejem. Jego celem jest wyrównanie szans, aby uczeń mógł pokazać swoją wiedzę i umiejętności w warunkach odpowiednich do swoich potrzeb...
Kogo mogą dotyczyć dostosowania? 👩🎓👨🎓
Z dostosowań mogą korzystać m.in. uczniowie:
z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego,
z opinią poradni psychologiczno-pedagogicznej dotyczącą dysleksji, dysgrafii, dysortografii lub dyskalkulii,
chorzy albo czasowo niesprawni,
z zaburzeniami komunikacji językowej,
z afazją,
z niepełnosprawnością ruchową, wzrokową lub słuchową,
w sytuacji kryzysowej albo traumatycznej,
z trudnościami adaptacyjnymi po wcześniejszej nauce za granicą,
cudzoziemcy, którym ograniczona znajomość języka polskiego utrudnia rozumienie czytanych tekstów.
Przykładowe dostosowania to:
dodatkowy czas na pracę z arkuszem ⏰
arkusz w dostosowanej formie, np. większą czcionką lub w alfabecie Braille’a 🔎
zaznaczanie odpowiedzi w zeszycie zadań, bez przenoszenia ich na kartę odpowiedzi ✍️
pisanie odpowiedzi na komputerze 💻
dostosowanie miejsca pracy, oświetlenia albo wykorzystanie specjalistycznego sprzętu 🪑
oddzielna sala egzaminacyjna 🚪
pomoc nauczyciela wspomagającego w czytaniu i/lub pisaniu 👩🏫
obecność specjalisty, np. tyflopedagoga, surdopedagoga, psychologa, pedagoga lub logopedy 🤝
dostosowane nagranie MP3 z wydłużonymi przerwami podczas egzaminu z języka obcego 🎧
możliwość skorzystania ze słownika dwujęzycznego w określonych sytuacjach 📚
kalkulator prosty na matematyce dla ucznia z dyskalkulią - jeśli jest to wyraźnie wskazane w opinii i stosowane wcześniej w szkole 🧮
Dodatkowy czas - ile można zyskać? ⏱️
Jeśli uczeń korzysta z arkusza standardowego i ma przyznane przedłużenie czasu, maksymalny dodatkowy czas wynosi:
| Przedmiot | Maksymalne przedłużenie |
|---|---|
| Język polski | do 45 minut |
| Matematyka | do 40 minut |
| Język obcy nowożytny | do 35 minut |
Ważne dla uczniów z dysleksją 📖
Uczniowie ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się - np. z dysleksją, dysgrafią, dysortografią lub dyskalkulią - mogą otrzymać konkretne dostosowania, ale muszą one być uzasadnione i powiązane z opinią poradni.
Przykładowo:
uczeń może zaznaczać odpowiedzi w zeszycie zadań zamiast na karcie odpowiedzi,
czas egzaminu może zostać wydłużony, jeśli taka forma wsparcia była stosowana podczas nauki i jest udokumentowana,
w zadaniach otwartych mogą zostać zastosowane szczegółowe zasady oceniania,
przy głębokiej dysleksji nauczyciel może jednorazowo odczytać dłuższe teksty z języka polskiego - pod warunkiem że trudności są opisane w opinii,
w przypadku dyskalkulii możliwy jest kalkulator prosty na matematyce, jeśli opinia bezpośrednio to wskazuje. 🧮
Terminy, których trzeba pilnować 📅
Co zrobić krok po kroku? ✅
Sprawdź dokumenty - upewnij się, czy masz aktualną opinię, orzeczenie lub zaświadczenie lekarskie.
Porozmawiaj ze szkołą - najlepiej z wychowawcą, pedagogiem, psychologiem szkolnym albo dyrektorem.
Dostarcz dokumenty w terminie - standardowo do 15 października 2026 r. 📌
Zapoznaj się z propozycją szkoły - rada pedagogiczna wskazuje konkretne dostosowania dla ucznia.
Złóż oświadczenie - rodzic lub pełnoletni uczeń potwierdza, czy będzie z nich korzystać, do 25 listopada 2026 r. ✍️
Najważniejsze na koniec 💬
Dostosowanie egzaminu ma pomóc uczniowi pracować w warunkach adekwatnych do jego rzeczywistych potrzeb - nie zmienia celu egzaminu, ale może zmienić sposób jego przeprowadzania. Jeśli masz wątpliwości, nie odkładaj rozmowy ze szkołą na później. Im wcześniej zgłosisz sprawę i dostarczysz dokumenty, tym łatwiej będzie właściwie przygotować egzamin. 💚
