Matura z biznesu i zarządzania: czy warto ją wybrać

Matura z biznesu i zarządzania to dobry wybór, gdy myślisz o studiach z ekonomii, finansów albo zarządzania, a uczelnia, którą wybierasz, punktuje ten przedmiot. Pamiętaj tylko, że w 2027 roku egzamin odbędzie się pierwszy raz, więc nie ma jeszcze arkuszy z poprzednich lat. Jeśli lubisz ten przedmiot i masz plan nauki, to ryzyko da się ograniczyć.

W artykule znajdziesz najważniejsze informacje o egzaminie, listę pytań, które pomogą Ci podjąć decyzję, i plan nauki do maja.

Jak wygląda matura z biznesu i zarządzania

Biznes i zarządzanie zastąpił w szkołach podstawy przedsiębiorczości od września 2023 roku. Na maturze ten przedmiot zdajesz tylko na poziomie rozszerzonym, jako przedmiot dodatkowy. Poziomu podstawowego nie ma.

Wszystkie zasady egzaminu opisuje informator CKE o maturze z biznesu i zarządzania. To jedyny oficjalny dokument z przykładowymi zadaniami i zasadami oceniania.

Czy matura z biznesu i zarządzania przyda się na studiach

To zależy od uczelni i kierunku. Zanim wpiszesz przedmiot do deklaracji, otwórz zasady rekrutacji na rok akademicki 2027/2028 na kierunkach, które Cię interesują.

Przykład: Wydział Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego na ekonomię oraz finanse i rachunkowość pozwala wybrać biznes i zarządzanie zamiast WOS-u, historii albo geografii. Szczegóły są w zasadach rekrutacji WNE UW na rok 2027/2028.

Gdy uczelnia daje wybór między kilkoma przedmiotami, zadaj sobie jedno pytanie: z którego z nich zdobędę więcej punktów? Na rekrutacji liczy się wynik, a nie nazwa przedmiotu.

Dla kogo ta matura jest dobrym wyborem

Kiedy warto wybrać biznes i zarządzanie

• Planujesz studia z ekonomii, finansów, zarządzania albo marketingu i uczelnia punktuje ten przedmiot.
• Masz biznes i zarządzanie w szkole w zakresie rozszerzonym.
• Lubisz tematy z życia: pieniądze, firmy, umowy, rynek pracy.
• Dobrze radzisz sobie z czytaniem tekstów, tabel i danych oraz z wyciąganiem z nich wniosków.

Kiedy lepiej się zastanowić

• Masz ten przedmiot tylko w zakresie podstawowym i nie masz czasu na naukę samodzielną.
• Twoja uczelnia nie bierze go pod uwagę przy rekrutacji.
• Z WOS-u, geografii albo historii masz już mocne podstawy, a uczelnia przyjmuje każdy z tych przedmiotów.
• Bardzo stresuje Cię egzamin, do którego nie ma arkuszy z poprzednich lat.

Brak arkuszy z poprzednich lat: na czym polega ryzyko

W 2027 roku nikt jeszcze nie zdawał tej matury. Do ćwiczeń masz tylko przykładowe zadania z informatora CKE. Sama CKE zaznacza, że nie pokazują one wszystkich typów zadań ani wszystkich wymagań z podstawy programowej.

W praktyce znaczy to tyle, że nie nauczysz się „pod arkusz”. Musisz znać wymagania z podstawy programowej i ćwiczyć umiejętności, a nie tylko schematy zadań.

Jakie zadania będą na maturze z biznesu i zarządzania

W arkuszu będą pojedyncze zadania i wiązki zadań, czyli kilka pytań do jednego materiału. Są zadania zamknięte, na przykład wybór odpowiedzi albo prawda i fałsz, oraz zadania otwarte, w których piszesz własną odpowiedź i uzasadnienie.

Dużo zadań opiera się na materiałach źródłowych: fragmencie przepisu, opisie sytuacji w firmie albo danych w tabeli. Przykład z informatora: dostajesz fragment Kodeksu cywilnego i opis sytuacji, a potem oceniasz, czy dana osoba mogła sama zawrzeć umowę.

Jak przygotować się do matury z biznesu i zarządzania

Krok 1: Przeczytaj informator CKE

Zacznij od opisu egzaminu i zasad oceniania. Potem rozwiąż wszystkie przykładowe zadania i porównaj swoje odpowiedzi z odpowiedziami CKE. Zobaczysz, za co egzaminator daje punkt, a za co nie.

Krok 2: Porównaj wymagania z tym, co masz w szkole

Wypisz działy z podstawy programowej i zaznacz te, których nie było na lekcjach. To Twoja lista do nauki samodzielnej.

Krok 3: Ćwicz pracę z tekstem i danymi

Czytaj krótkie artykuły o gospodarce i sprawdzaj, czy umiesz w 2–3 zdaniach napisać, o co w nich chodzi. Ćwicz odczytywanie tabel i wykresów.

Krok 4: Łącz teorię z życiem

Pojęcia zapamiętasz szybciej na własnych przykładach. Umowa o pracę dorywczą w wakacje, budżet z kieszonkowego, cena biletu na koncert: każdy z tych tematów pasuje do lekcji z biznesu i zarządzania.

Krok 5: Rozłóż naukę na miesiące

Najczęstsze błędy na maturze z biznesu i zarządzania

Uczenie się definicji zamiast ich zastosowania

Egzamin nie sprawdza, czy znasz pojęcie na pamięć. Sprawdza, czy umiesz je trafnie dopasować do sytuacji z zadania. Najczęstszy problem to brak umiejętności przełożenia teorii, na przykład analizy SWOT, marketingu mix 4P albo cyklu życia produktu, na konkretny przypadek firmy opisany w zadaniu.

Ćwicz to tak: po nauczeniu się pojęcia znajdź przykład z prawdziwej firmy, którą znasz, i opisz go w 2–3 zdaniach.

Odpowiadanie potocznym językiem i ogólnikami

Uczniowie często piszą „na chłopski rozum”, na przykład „zrobić lepszą reklamę” albo „obniżyć ceny”. Takie odpowiedzi nie dostają punktów. Egzaminator oczekuje słownictwa z biznesu i działań, które da się zmierzyć i które pasują do sytuacji firmy.

Mylenie podstawowych pojęć finansowych

To błędy, które od razu przekreślają odpowiedź. Najczęściej uczniowie mylą przychód z zyskiem albo dochodem, marżę z narzutem oraz procent z punktem procentowym. Bez tych pojęć nie odczytasz poprawnie tabel ani wykresów z danymi finansowymi.

Podsumowanie

• Pierwsza matura z biznesu i zarządzania odbędzie się 21 maja 2027 roku, tylko na poziomie rozszerzonym.
• Egzamin trwa 180 minut, a zdobyć możesz 50 punktów.
• Wybierz ten przedmiot, gdy punktuje go Twoja uczelnia i gdy z niego zdobędziesz więcej punktów niż z innego.
• Do ćwiczeń masz tylko informator CKE, więc ucz się z podstawy programowej, a nie pod arkusz.
• Uważaj na 3 najczęstsze błędy: uczenie się definicji bez ich zastosowania, ogólniki zamiast słownictwa z biznesu i mylenie pojęć finansowych, takich jak przychód i zysk.
• Zacznij naukę już teraz i rozłóż ją na miesiące.

Inne przedmioty maturalne, w tym geografię, biologię i chemię na poziomie rozszerzonym, znajdziesz na stronie z kursami Nauki Gryzie. Więcej poradników przed maturą jest w bazie wiedzy.