W Księdze VII szlachta zbiera się na radę w Dobrzynie, żeby ustalić, co robić przed nadejściem wojsk Napoleona. Narada szybko zamienia się w kłótnię, bo każdy ma inny pomysł. Wtedy przemawia Gerwazy i przekonuje zebranych, że najpierw trzeba uderzyć na Soplicowo. Rada kończy się decyzją o zbrojnym zajeździe. Poniżej znajdziesz 6 najważniejszych punktów do powtórki przed egzaminem ósmoklasisty. Jeśli czytasz po kolei, zajrzyj najpierw do streszczenia Księgi VI.
„Pan Tadeusz”, Księga VII, Rada
1. Po co szlachta zbiera się na radę w Dobrzynie
Księga VII
Księga VII „Rada” to narada szlachty w Dobrzynie przed nadejściem wojsk Napoleona. W notatce znajdziesz stanowiska Prusaka, Kropiciela i Buchmana, przemowę Gerwazego, próbę Jankiela i powody zajazdu na Soplicowo.
Administratorem danych jest Edubite Sp. z o.o. Adres e-mail wykorzystamy, żeby wysłać Ci to, o co prosisz, a newsletter tylko po zaznaczeniu zgody. Masz prawo dostępu do danych, ich poprawienia, usunięcia i sprzeciwu. Szczegóły w polityce prywatności.
Główny temat obrad to pytanie, jak szlachta ma się zachować wobec nadchodzących wojsk Napoleona. Zebrani wiedzą, że coś się zbliża, ale nie mają pewnych wiadomości. Dlatego spierają się, czy czekać, czy działać od razu.
2. Jakie stanowiska ścierają się na radzie
Na radzie padają trzy główne propozycje. Każdą z nich komentuje Maciej nad Maćkami, najstarszy i najbardziej szanowany z Dobrzyńskich.
| Kto | Co proponuje |
|---|---|
| Bartek Prusak | Zachować ostrożność, zaczekać na księdza Robaka, uzbroić okoliczną szlachtę i wysłać szpiegów na granicę |
| Maciej Kropiciel (Chrzciciel) | Nie czekać, tylko od razu uderzyć na Rosjan |
| Buchman | Wygłasza polityczną teorię, że władza pochodzi od ludu, a nie od Boga |
Ostrożność Bartka Prusaka
Prusak radzi zaczekać na księdza Robaka, bo to od niego płyną wieści o Napoleonie. W tym czasie szlachta ma się zbroić i wysłać szpiegów na granicę.
Maciej podważa wiarygodność tych nowin. Nikt nie wie na pewno, czy Napoleon wypowie wojnę Rosji, którędy pójdzie i ile ma wojska.
Wezwanie do walki Macieja Kropiciela
Kropiciel odrzuca czekanie i wzywa do natychmiastowego uderzenia. Kieruje nim chęć zemsty na Rosjanach. Popierają go Bartek Brzytewka i Maciej Konewka.
Maciej ostrzega, że rada oparta tylko na wieściach od księdza Robaka nie ma sensu.
Przemowa Buchmana i odpowiedź Prusaka
Buchman to polityczny teoretyk, który zamiast planu wygłasza wykład o źródle władzy. Prusak odpowiada mu, że przed wezwaniem ludzi do walki trzeba wiedzieć, z kim toczy się wojna. Nie zgadza się na spontaniczny zryw. Proponuje zawiązać konfederację i wybrać przywódcę.
Kogo szlachta chce na wodza
Bartek Brzytewka proponuje, żeby od razu zawiązać konfederację i wybrać na wodza Macieja nad Maćkami. Skołuba i szlachta spoza Dobrzyna sprzeciwiają się temu, bo chcą własnych dowódców.
3. Jak przemowa Gerwazego zmienia temat obrad
Przemowa Gerwazego to punkt zwrotny księgi. Od tej chwili szlachta nie rozmawia już o Napoleonie, tylko o napadzie na Soplicowo, zanim wojska Napoleona dotrą na Litwę.
Gerwazy przekonuje zebranych, że „śmieci powiatu”, o których mówił ksiądz Robak, to Soplicowie. Według niego trzeba się ich pozbyć przed wybuchem powstania. W rzeczywistości ksiądz Robak miał na myśli Rosjan.
Sędziego broni Bartek Prusak. Sprzeciwia się karaniu Sędziego za grzechy jego brata, Jacka Soplicy. Przypomina, że Sędzia jest patriotą, a Soplicowo to ostoja polskości.
4. Jak Jankiel próbuje uspokoić szlachtę
Jankiel nie jest stroną sporu, ale protestuje przeciw napaści na Soplicowo. Przypomina, że w pobliżu stoją wojska rosyjskie, a nie wiadomo, kiedy przyjdzie pomoc od Napoleona.
Próbuje też rozładować emocje i zaprasza szlachtę na poczęstunek do karczmy. Nic to nie daje.
5. Dlaczego szlachta chce zajazdu na Soplicowo
Zajazd to siłowe zajęcie cudzej posiadłości. Każdy z napastników ma do Sędziego własne pretensje.
| Kto | Za co nie lubi Sopliców |
|---|---|
| Konewka | Sędzia nie zachowuje się jak typowy szlachcic, bo nie pije alkoholu |
| Kropiciel (Chrzciciel) | Sędzia odrzucił jego propozycję małżeństwa syna z Zosią |
| Gerwazy | Dawna nienawiść rodowa po zabójstwie Stolnika przez Jacka Soplicę |
| Inni szlachcice | Ogólna niechęć do całego rodu Sopliców |
Maciej nad Maćkami gorzko komentuje tę zmianę. Szlachta nie umiała się porozumieć w ważnych sprawach, takich jak wojna i powstanie. Za to błyskawicznie zjednoczyła się we wspólnej nienawiści i chęci zemsty.
6. Jak kończy się rada w Dobrzynie
Do Dobrzyna przybywa Hrabia i to rozwiewa ostatnie wątpliwości. Szlachta ulega namowom Gerwazego i Hrabiego. Zapada formalna decyzja o zbrojnym zajeździe na Soplicowo.
Nie wszyscy biorą w tym udział. Odmawiają Maciej nad Maćkami, Bartek Prusak, Jankiel, Zan, trzech Czeczotów oraz Mickiewicz.
Sprawdź się: pytania do Księgi VII
- Jaki był główny temat rady w Dobrzynie?
- Co proponował Bartek Prusak, a co Maciej Kropiciel?
- Jak Gerwazy wyjaśnił słowa księdza Robaka o „śmieciach powiatu”?
- Czym jest zajazd?
- Kto nie wziął udziału w zajeździe na Soplicowo?
Pokaż odpowiedzi
- Jak szlachta ma się zachować wobec nadchodzących wojsk Napoleona.
- Prusak radził zaczekać na księdza Robaka, uzbroić szlachtę i wysłać szpiegów na granicę. Kropiciel chciał od razu uderzyć na Rosjan.
- Twierdził, że chodzi o Soplicę i jego ród. W rzeczywistości Robak miał na myśli Rosjan.
- Siłowe zajęcie cudzej posiadłości.
- Maciej nad Maćkami, Bartek Prusak, Jankiel, Zan, trzech Czeczotów i Mickiewicz.
Przygotuj się do egzaminu z polskiego
Lektury to tylko część egzaminu ósmoklasisty. Na bezpłatnym szkoleniu pokażemy, jak się do niego przygotować krok po kroku. Wcześniejsze księgi znajdziesz w artykułach o Księdze V i Księdze VI.
Bezpłatne szkolenie online
Chcesz więcej takich zadań?
Na szkoleniu „Jak przygotować dziecko do egzaminu z polskiego na 80–100%” rozwiążemy je razem, krok po kroku.
Prowadzi Ania, nauczycielka polskiego



