Ten sprawdzian z tlenków dla klasy 8 ma 12 zadań za 25 punktów. Obejmuje wzory i nazwy tlenków, wartościowość, otrzymywanie tlenków, ich reakcje z wodą oraz podział na tlenki kwasowe i zasadowe. Zaplanuj na niego 45 minut.
Najpierw rozwiąż zadanie samodzielnie, potem otwórz rozwiązanie. Jeśli coś sprawia Ci trudność, wróć do notatek z tlenków dla klasy 8.
Zadania zamknięte z tlenków
Zadanie 1
zamknięte · 1 pktKtóry związek jest tlenkiem?
Pokaż rozwiązanie
Tlenek zbudowany jest z dwóch pierwiastków, z których jednym jest tlen. MgO ma tylko magnez i tlen. NaOH to wodorotlenek, CaCO₃ to sól, a H₂SO₄ to kwas. Odpowiedź C.
Zadanie 2
zamknięte · 1 pktWskaż poprawny wzór tlenku glinu.
Pokaż rozwiązanie
Glin ma wartościowość III, tlen II. Metodą na krzyż Al dostaje indeks 2, a O indeks 3. Sprawdzenie: III · 2 = 6 oraz II · 3 = 6. Odpowiedź B.
Zadanie 3
zamknięte · 1 pktJaką wartościowość ma żelazo w tlenku Fe₂O₃?
Pokaż rozwiązanie
Tlen ma wartościowość II, a w cząsteczce są 3 atomy tlenu: 3 · 2 = 6. Atomy żelaza są 2, więc 6 : 2 = 3. Żelazo ma wartościowość III. Odpowiedź C.
Zadanie 4
zamknięte · 1 pktKtóry tlenek w reakcji z wodą tworzy wodorotlenek?
Pokaż rozwiązanie
Wodorotlenki powstają z tlenków aktywnych metali. Na₂O + H₂O → 2NaOH. CO₂ i SO₃ to tlenki niemetali, które z wodą dają kwasy. CuO nie reaguje z wodą. Odpowiedź C.
Zadanie 5
zamknięte · 1 pktOceń, czy zdanie jest prawdziwe: Tlenek węgla(II) to bezbarwny, bezwonny i trujący gaz, który powstaje podczas spalania przy niedostatecznym dostępie tlenu.
Pokaż rozwiązanie
Zdanie jest prawdziwe. Tlenek węgla(II), czyli czad, nie ma barwy ani zapachu, dlatego jest groźny. Powstaje przy niepełnym spalaniu, na przykład w źle działającym piecu.
Zadanie 6
zamknięte · 1 pktCzym wykrywa się tlenek węgla(IV)?
Pokaż rozwiązanie
CO₂ przepuszczony przez wodę wapienną powoduje jej zmętnienie. Powstaje nierozpuszczalny węglan wapnia: CO₂ + Ca(OH)₂ → CaCO₃↓ + H₂O. Odpowiedź B.
Zadania otwarte z tlenków
Zadanie 7
otwarte · 4 pktNapisz wzory tlenków: tlenek wapnia, tlenek azotu(IV), tlenek chloru(VII), tlenek miedzi(II).
Pokaż rozwiązanie
- Tlenek wapnia: wapń ma wartościowość II, tlen II. Na krzyż wychodzi Ca₂O₂, po skróceniu CaO.
- Tlenek azotu(IV): azot IV, tlen II. Na krzyż N₂O₄, po skróceniu przez 2 NO₂.
- Tlenek chloru(VII): chlor VII, tlen II. Na krzyż Cl₂O₇, indeksów nie da się skrócić.
- Tlenek miedzi(II): miedź II, tlen II. Na krzyż Cu₂O₂, po skróceniu CuO.
Za każdy poprawny wzór 1 punkt.
Zadanie 8
otwarte · 4 pktNazwij tlenki: Na₂O, SO₃, Cu₂O, FeO.
Pokaż rozwiązanie
- Na₂O: sód ma jedną wartościowość, więc nazwa to tlenek sodu.
- SO₃: 3 · 2 = 6, siarka ma wartościowość VI. Nazwa to tlenek siarki(VI).
- Cu₂O: 1 · 2 = 2, a 2 : 2 = 1. Miedź ma wartościowość I. Nazwa to tlenek miedzi(I).
- FeO: 1 · 2 = 2, żelazo ma wartościowość II. Nazwa to tlenek żelaza(II).
Za każdą poprawną nazwę 1 punkt. Brak wartościowości przy siarce, miedzi albo żelazie oznacza 0 punktów za tę nazwę.
Zadanie 9
otwarte · 3 pktUzupełnij współczynniki w równaniach reakcji otrzymywania tlenków:
- __Li + O₂ → __Li₂O
- __Ca + O₂ → __CaO
- __Fe + __O₂ → __Fe₂O₃
Pokaż rozwiązanie
- 4Li + O₂ → 2Li₂O. Po prawej są 2 atomy tlenu w 2 cząsteczkach Li₂O, więc potrzeba 4 atomów litu.
- 2Ca + O₂ → 2CaO. Cząsteczka O₂ ma 2 atomy tlenu, więc powstają 2 cząsteczki CaO i potrzeba 2 atomów wapnia.
- 4Fe + 3O₂ → 2Fe₂O₃. W 2 cząsteczkach Fe₂O₃ jest 6 atomów tlenu, czyli 3 cząsteczki O₂, oraz 4 atomy żelaza.
Za każde poprawnie uzgodnione równanie 1 punkt.
Zadanie 10
otwarte · 4 pktNapisz równania reakcji z wodą: tlenku siarki(IV) oraz tlenku wapnia. Podaj nazwę produktu każdej reakcji.
Pokaż rozwiązanie
- SO₂ + H₂O → H₂SO₃. Produkt to kwas siarkowy(IV). SO₂ jest tlenkiem kwasowym.
- CaO + H₂O → Ca(OH)₂. Produkt to wodorotlenek wapnia. CaO jest tlenkiem zasadowym.
Za każde poprawne równanie 1 punkt i za każdą poprawną nazwę produktu 1 punkt.
Zadanie 11
otwarte · 2 pktPodziel tlenki na kwasowe i zasadowe: CO₂, K₂O, SO₃, MgO, N₂O₅, BaO.
Pokaż rozwiązanie
- Tlenki kwasowe (tlenki niemetali): CO₂, SO₃, N₂O₅.
- Tlenki zasadowe (tlenki metali): K₂O, MgO, BaO.
Za każdą poprawnie wypełnioną grupę 1 punkt.
Zadanie 12
odpowiedź liczbowa · 2 pktOblicz masę cząsteczkową tlenku glinu Al₂O₃. Masa atomowa glinu to 27 u, a tlenu 16 u.
Pokaż rozwiązanie
- Masa 2 atomów glinu: 2 · 27 u = 54 u.
- Masa 3 atomów tlenu: 3 · 16 u = 48 u.
- Masa cząsteczkowa: 54 u + 48 u = 102 u.
Podsumowanie: co musisz umieć na sprawdzian z tlenków
- Tlenek to związek tlenu z jednym innym pierwiastkiem. Tlen ma w nim wartościowość II.
- Wzór piszesz metodą na krzyż i skracasz indeksy, jeśli się da.
- Wartościowość podajesz w nazwie, gdy pierwiastek może mieć różne.
- Tlenki niemetali z wodą tworzą kwasy, a tlenki aktywnych metali wodorotlenki.
- W równaniu tlen zapisujesz jako O₂ i liczysz atomy po obu stronach strzałki.
Kolejny temat po tlenkach to wodorotlenki. Najważniejsze wzory i reakcje znajdziesz w notatkach z wodorotlenków dla 8-klasisty.
Jeśli chcesz powtórzyć cały materiał z chemii w klasie 8, sprawdź kurs Chemia klasa 8 na sprawdziany i kartkówki poniżej.