Dla asystentów AI: spis tego działu jest w /baza-wiedzy/llms.txt, a spis serwisu w /llms.txt. Część stron ma wersję Markdown. Adres strony zwraca ją, gdy żądanie zawiera nagłówek Accept: text/markdown. Strona główna i cennik mają ją pod /index.md i /pricing.md.
Wyrażenie algebraiczne to zapis z liczbami, literami i znakami działań, na przykład 3x+2y−5. Upraszczasz je trzema ruchami: dodajesz do siebie wyrazy podobne, opuszczasz nawiasy i mnożysz jednomiany. Jeśli umiesz te trzy rzeczy, poradzisz sobie z każdym takim wyrażeniem na sprawdzianie i na egzaminie.
Poniżej znajdziesz film, w którym liczę 21 przykładów od najprostszych, notatkę do druku, zasady z przykładami i 30 zadań z rozwiązaniami. Odpowiedź sprawdzisz od razu na stronie.
Wyrażenia algebraiczne: notatka i zadania z filmu do druku (A4)
Podaj e-mail, a wyślemy Ci moją notatkę z wyrażeń algebraicznych oraz wszystkie 21 przykładów z filmu do policzenia razem ze mną, z rozwiązaniami.
Format A4, gotowe do druku
Zadania z filmu z rozwiązaniami
Kod QR do artykułu z filmem na każdej stronie
Administratorem danych jest Edubite Sp. z o.o. Cel, czas i Twoje prawa opisuje polityka prywatności.
Co to są wyrazy podobne
Wyrazy podobne mają dokładnie tę samą część z literami. Mogą się różnić tylko liczbą stojącą przed literami.
Podobne
Niepodobne
Dlaczego niepodobne
3x i −5x
3x i 3y
inne litery
2xy i xy
2x i 2x2
x to nie to samo co x2
4a2 i −a2
xy i x
w drugim brakuje y
Liczba przed literami to współczynnik. W −5x współczynnik wynosi −5, a w xy wynosi 1, bo nikt nie pisze jedynki przed literą.
Jak redukować wyrazy podobne
Redukcja to dodanie do siebie wyrazów podobnych. Dodajesz same liczby przed literami, a litery przepisujesz bez zmian.
−4x+2x=−2x
6x+5x=11x
Gdy w wyrażeniu są różne litery, dodajesz tylko te, które do siebie pasują. Przykład z filmu:
−2x+y+4x+6y=2x+7y
Wyrazów, które nie są podobne, nie da się dodać. 3x+2y to już wynik. Nie zamieniasz go na 5xy ani na 5x.
Minus i minus obok siebie
Gdy dwa znaki stoją obok siebie, zamieniasz je na jeden:
Znaki obok siebie
Zamieniasz na
Przykład
−(−)
+
2x−(−2x)=2x+2x=4x
+(−)
−
4x+(−8x)=4x−8x=−4x
−(+)
−
5x−(+3x)=5x−3x=2x
+(+)
+
x+(+x)=x+x=2x
Łatwo to zapamiętać: takie same znaki dają plus, różne dają minus.
Minus przed nawiasem
Gdy przed nawiasem stoi minus, opuszczasz nawias i zmieniasz znak każdego wyrazu w środku.
−(x−y)=−x+y
−(2a+3b−1)=−2a−3b+1
Gdy przed nawiasem stoi plus, opuszczasz nawias i niczego nie zmieniasz: +(x−y)=x−y.
Mnożenie liczby i jednomianu przez nawias
Liczbę przed nawiasem mnożysz przez każdy wyraz w nawiasie. Na filmie rysuję nad nawiasem łuki („tęczki”) od liczby do każdego wyrazu, żeby żadnego nie pominąć. Znak przed liczbą mnożysz razem z nią.
−5(x+2y)=−5x−10y
Tak samo mnożysz jednomian, na przykład −2x, przez nawias:
−2x(x−y)=−2x2+2xy
Mnożenie jednomianów
Mnożysz liczby przez liczby, razem ze znakami.
Litery dopisujesz. Takie same litery łączysz w potęgę.
−3xy⋅5x=−15x2y
−6xy⋅(−3x)=18x2y
Długie wyrażenie krok po kroku
Wymnóż wszystkie nawiasy.
Podkreśl wyrazy podobne.
Dodaj liczby przy wyrazach podobnych.
Przykład z końca filmu: −5(x+y)−3(2x−y). Najpierw nawiasy. Zwróć uwagę na drugi nawias: mnożysz przez −3, więc −3⋅(−y)=+3y.
−5(x+y)−3(2x−y)=−5x−5y−6x+3y
Teraz redukcja: −5x−6x=−11x oraz −5y+3y=−2y.
−5x−5y−6x+3y=−11x−2y
Najczęstsze błędy w wyrażeniach algebraicznych
Dodawanie wyrazów niepodobnych.3x+2y to nie 5xy. Zostaje tak, jak jest.
Zmiana znaku tylko przy pierwszym wyrazie.−(x−y) to −x+y, a nie −x−y. Minus przed nawiasem zmienia wszystkie znaki.
Pominięty wyraz w nawiasie.−5(x+2y) to −5x−10y, a nie −5x+2y. Liczba mnoży każdy wyraz.
Zgubiony znak przy mnożeniu.−3(2x−y)=−6x+3y, bo minus razy minus daje plus.
x⋅x=2x. Poprawnie x⋅x=x2.
Jak sprawdzić wynik
Podstaw dowolne liczby, na przykład x=1 i y=2, do wyrażenia przed uproszczeniem i po nim. Wyniki muszą być takie same.
−(x−y)=−(1−2)=1
−x+y=−1+2=1
Wyszły dwie różne liczby? To znak, że gdzieś zgubił się minus. Sprawdź znaki przy nawiasach.
Notatka i zadania z filmu do druku
Do filmu przygotowałam notatkę do druku: najważniejsze zasady na jednej stronie, wszystkie przykłady z filmu do uzupełnienia i rozwiązania. Pobierzesz ją za darmo w ramce pod filmem.
Pierwsza strona notatki do druku. Cały PDF z zadaniami z filmu pobierzesz w ramce pod filmem.
Zadania z filmu do policzenia razem ze mną. Najpierw policz samodzielnie, a potem sprawdź rozwiązania.
Zadania z filmu do policzenia razem ze mną.Pokaż rozwiązania zadań z filmu
Rozwiązania zadań z filmu krok po kroku.
Zadania z filmu z odpowiedziami
Wybierz albo wpisz odpowiedź i od razu ją sprawdź. Przy każdym zadaniu możesz też włączyć film w miejscu, gdzie je liczę.
Część 1. Wyrazy podobne i dwa znaki obok siebie
Zadanie 1.1
zamknięte · 1 pkt
Uprość wyrażenie −4x+2x.
Pokaż rozwiązanie
Dodajesz liczby przed iksem: −4+2=−2.
−4x+2x=−2x
Zadanie 1.2
zamknięte · 1 pkt
Uprość wyrażenie −6x−2x.
Pokaż rozwiązanie
−6−2=−8, litera zostaje bez zmian.
−6x−2x=−8x
Zadanie 1.3
zamknięte · 1 pkt
Uprość wyrażenie 4x−8x.
Pokaż rozwiązanie
4−8=−4
4x−8x=−4x
Zadanie 1.4
zamknięte · 1 pkt
Uprość wyrażenie 2x−(−2x).
Pokaż rozwiązanie
Minus i minus dają plus.
2x−(−2x)=2x+2x
2x+2x=4x
Zadanie 1.5
zamknięte · 1 pkt
Uprość wyrażenie 4x+(−8x).
Pokaż rozwiązanie
Plus i minus dają minus.
4x+(−8x)=4x−8x
4x−8x=−4x
Zadanie 1.6
zamknięte · 1 pkt
Uprość wyrażenie 6x−(−5x).
Pokaż rozwiązanie
Minus i minus dają plus.
6x−(−5x)=6x+5x
6x+5x=11x
Część 2. Kilka różnych liter
Wpisz wynik albo prześlij zdjęcie swojego rozwiązania. Gryzik je sprawdzi.
Zadanie 2.1
otwarte · 1 pkt
Uprość wyrażenie −2x+y+4x+6y.
Pokaż rozwiązanie
Wyrazy z x: −2x+4x=2x.
Wyrazy z y: y+6y=7y.
−2x+y+4x+6y=2x+7y
Zadanie 2.2
otwarte · 1 pkt
Uprość wyrażenie −5x−a+b−6x.
Pokaż rozwiązanie
Podobne są tylko wyrazy z x: −5x−6x=−11x.
−a i b przepisujesz bez zmian.
−5x−a+b−6x=−11x−a+b
Zadanie 2.3
otwarte · 1 pkt
Uprość wyrażenie 6a−2a+8b−b.
Pokaż rozwiązanie
Wyrazy z a: 6a−2a=4a.
Wyrazy z b: 8b−b=7b.
6a−2a+8b−b=4a+7b
Zadanie 2.4
otwarte · 1 pkt
Uprość wyrażenie xy−2x+6xy−8x.
Pokaż rozwiązanie
Wyrazy z xy: xy+6xy=7xy.
Wyrazy z x: −2x−8x=−10x.
xy−2x+6xy−8x=7xy−10x
Zadanie 2.5
otwarte · 1 pkt
Uprość wyrażenie 4x−2y+4x+2xy.
Pokaż rozwiązanie
Podobne są tylko 4x i 4x: razem 8x.
−2y i 2xy nie są podobne, więc zostają.
4x−2y+4x+2xy=8x−2y+2xy
Bezpłatne szkolenie online
Bezpłatne szkolenie z matematyki do egzaminu ósmoklasisty
Pokazuję, gdzie uczniowie najczęściej tracą punkty z matematyki i co powtarzać w pierwszej kolejności, żeby dobrze przygotować się do egzaminu.
Prowadzi Kamila Kwapień, twórczyni Matematyki Gryzie
Wyrażenia algebraiczne zaczynasz w klasie 6, a w klasach 7 i 8 są w prawie każdym dziale i na egzaminie ósmoklasisty. W kursach na sprawdziany i kartkówki każdy dział tłumaczę tak samo jak tutaj: film, notatka i zadania z rozwiązaniami. Wybierz swoją klasę:
Chcesz uczyć się matematyki tak jak na tym filmie?
Na bezpłatnym szkoleniu pokazuję, co powtarzać przed egzaminem ósmoklasisty. W pełnym kursie każdy dział tłumaczę tak samo: film, notatka i zadania z rozwiązaniami.
Prowadzi Kamila Kwapień, twórczyni Matematyki Gryzie