Black Weeks −30% na wszystkie kursy
Dopasuj kurs −30% →

Artysta: motywy literackie

Motywy

Artysta i sztuka
Kogut chce zostać artystą, ale sztukę myli ze sławą i pieniędzmi. O występie myśli tylko jako o drodze do kariery. Tytuł jest ironiczny: Kogut chce być artystą i tak nazywa go Lis, ale nim nie zostaje. (Strona PDF 1)
Ambicja i pycha
Ambicja Koguta nie ma oparcia w umiejętnościach. Bohater chce być od razu królem zwierząt. Kiedy dyrektor ocenia go uczciwie, Kogut się obraża. Lis na końcu nazywa to ambicją, ale czytelnik widzi pychę. (Strona PDF 1)
Marzenia o sławie
Zanim Kogut dojdzie do cyrku, ma już gotowy plan: sława, pieniądze, wyjazdy i kontrakt z wytwórnią filmową. Marzenia rosną szybciej niż jego możliwości. (Strona PDF 1)
Udawanie i bycie sobą
Kogut udaje lwa, a nie chce grać koguta. Za poniżające uważa granie tego, kim naprawdę jest. Opowiadanie pokazuje, że udawanie kogoś innego zamyka mu drogę do sukcesu. (Strona PDF 1)
Ocena własnych możliwości
Dyrektor mówi wprost: ryk jest niezły, ale są lepsze lwy. Kogut nie przyjmuje tej oceny. Brak samokrytyki sprawia, że odrzuca realną szansę. (Strona PDF 1)
Praca i rozmowa o posadę
Spotkanie z dyrektorem przypomina rozmowę kwalifikacyjną: pytanie o godność, próba umiejętności, propozycja. Kogut traci pracę na własne życzenie. (Strona PDF 1)
Przyjaciele i ich rola
Lis i narrator idą z Kogutem i widzą jego porażkę. Lis komentuje z ironią, ale nie odradza udawania. Narrator pyta wprost o powód. Każdy z nich inaczej reaguje na błąd przyjaciela. (Strona PDF 1)
Ironia i przewrotna puenta
Opowiadanie kończy się pytaniem Lisa zamiast odpowiedzi Koguta. Słowo ambicja brzmi jak usprawiedliwienie, a w rzeczywistości ośmiesza bohatera. (Strona PDF 1)
Droga do cyrku i powrót
Akcja to wędrówka do cyrku i powrót. W drodze tam Kogut snuje plany, w drodze powrotnej milczy. Uwaga Lisa o powrocie z zagranicy zapowiada, jak skończy się wyprawa. (Strona PDF 1)

Konteksty

Sławomir Mrożek
Sławomir Mrożek urodził się w 1930 roku w Borzęcinie, a zmarł w 2013 roku w Nicei. Był pisarzem i rysownikiem, autorem satyrycznych opowiadań i dramatów. W 1963 roku wyjechał z Polski i wrócił w 1996 roku.
Satyra i teatr absurdu
Mrożka zalicza się do teatru absurdu, a jego opowiadania są satyryczne. W „Artyście” śmieszy zwykła sytuacja doprowadzona do absurdu: kogut przekonuje, że jest lwem.
Tradycja bajki zwierzęcej
Bajka zwierzęca to krótki utwór z pouczeniem, w którym zwierzęta zastępują ludzi. Tak pisali Ezop, La Fontaine i Ignacy Krasicki. Mrożek korzysta z tej tradycji, ale morału nie podaje wprost.
Lew i lis w bajkach
W bajkach lew oznacza siłę i odwagę, a lis przebiegłość. Kogut chce być lwem, czyli kimś silnym i ważnym. Lis u Mrożka mówi mało, ale jego uwagi są sprytne i złośliwe.
Metro-Goldwyn-Mayer
Metro-Goldwyn-Mayer to amerykańska wytwórnia filmowa założona w 1924 roku. Przed jej filmami pojawia się logo z ryczącym lwem. Mrożek zapisuje jej nazwę jako Metro Goldwyn Meyer; to błąd w zapisie, bo wytwórnia nazywa się Mayer. Kogut marzy o kontrakcie z tą wytwórnią, a sam też chce być ryczącym lwem.
Lektura obowiązkowa na egzaminie
„Artysta” jest na liście lektur obowiązkowych egzaminu ósmoklasisty.