Zero, first i second conditional: różnice i przykłady

Okresy warunkowe różnią się tym, jak prawdopodobna jest sytuacja. Zero conditional opisuje coś, co dzieje się zawsze. First conditional opisuje realną sytuację w przyszłości. Second conditional opisuje sytuację wymyśloną albo mało prawdopodobną.

Poniżej znajdziesz tabelę z budową każdego typu, przykłady, najczęstsze błędy i ćwiczenia z odpowiedziami.

Okresy warunkowe w jednej tabeli

Część z if może stać na początku albo na końcu zdania. Gdy stoi na początku, po niej stawiasz przecinek: If it rains, we will stay at home. Gdy stoi na końcu, przecinka nie ma: We will stay at home if it rains.

Zero conditional: kiedy coś dzieje się zawsze

Zero conditional opisuje prawa przyrody, nawyki i rzeczy, które zawsze mają ten sam skutek. W obu częściach zdania jest Present Simple.

• If you mix red and white, you get pink. Jeśli zmieszasz czerwony z białym, otrzymasz różowy.
• If I don't sleep enough, I feel tired. Jeśli się nie wyśpię, jestem zmęczony.

W tych zdaniach if możesz zamienić na when i sens się nie zmieni.

First conditional: realna sytuacja w przyszłości

First conditional mówi o tym, co może się naprawdę zdarzyć, i o skutku tej sytuacji. Po if jest Present Simple, a w drugiej części will z czasownikiem.

• If you study, you will pass the test. Jeśli będziesz się uczyć, zdasz sprawdzian.
• If we miss the bus, we will be late. Jeśli spóźnimy się na autobus, spóźnimy się do szkoły.
• If it doesn't snow, we won't go skiing. Jeśli nie spadnie śnieg, nie pojedziemy na narty.

Second conditional: sytuacja wymyślona

Second conditional opisuje sytuację, która jest nierealna teraz albo mało prawdopodobna w przyszłości. Po if jest Past Simple, a w drugiej części would z czasownikiem. Chociaż czasownik jest w formie przeszłej, zdanie mówi o teraźniejszości albo przyszłości.

• If I had more money, I would buy a new bike. Gdybym miał więcej pieniędzy, kupiłbym nowy rower.
• If she lived in London, she would speak better English. Gdyby mieszkała w Londynie, mówiłaby lepiej po angielsku.
• If I were you, I would talk to the teacher. Na Twoim miejscu porozmawiałbym z nauczycielem.

W second conditional z czasownikiem be używasz were dla wszystkich osób: If I were, If he were. Forma was pojawia się w mowie potocznej, ale were jest zawsze bezpieczne.

First czy second conditional: jak wybrać

Zadaj sobie pytanie: czy ta sytuacja może się naprawdę zdarzyć?

• Tak, to realne: first conditional. If I get a good mark, my parents will be happy.
• Nie, to marzenie albo coś mało prawdopodobnego: second conditional. If I won a million, I would travel around the world.

Po polsku first conditional to zwykle „jeśli…”, a second conditional to „gdybym…, …bym”. To dobra podpowiedź przy tłumaczeniu.

Najczęstsze błędy Polaków w zdaniach warunkowych

1. Will po if. ~~If it will rain, we will stay.~~ Poprawnie: If it rains, we will stay.
2. Would po if. ~~If I would have time, I would help you.~~ Poprawnie: If I had time, I would help you.
3. Present Simple w second conditional. ~~If I have a car, I would drive to school.~~ Poprawnie: If I had a car, I would drive to school.
4. Brak końcówki -s w 3. osobie. ~~If she study, she will pass.~~ Poprawnie: If she studies, she will pass.

Ćwiczenia z odpowiedziami

Uzupełnij zdania podanymi czasownikami w poprawnej formie.

1. If you ___ (mix) blue and yellow, you get green.
2. If she ___ (study) hard, she will pass the exam.
3. If I ___ (be) taller, I would play basketball.
4. We ___ (go) to the beach if the weather is nice tomorrow.
5. If I won the lottery, I ___ (travel) around the world.
6. Popraw błąd: If it will snow, we will build a snowman.
7. Przetłumacz: Gdybym miał psa, chodziłbym z nim na spacery.

Odpowiedzi

1. mix (zero conditional)
2. studies (first conditional)
3. were (second conditional)
4. will go (first conditional)
5. would travel (second conditional)
6. If it snows, we will build a snowman.
7. If I had a dog, I would take it for walks.

Podsumowanie

• Zero conditional: Present Simple + Present Simple, dla faktów.
• First conditional: Present Simple + will, dla realnej przyszłości.
• Second conditional: Past Simple + would, dla sytuacji wymyślonych.
• Po if nie ma will ani would.
• Przecinek stawiasz, gdy zdanie zaczyna się od if.

Zdania warunkowe przydają się też w e-mailu na egzaminie, np. w propozycjach. Zobacz, jak napisać e-mail na egzaminie ósmoklasisty z angielskiego, i sprawdź się na próbnym egzaminie ósmoklasisty z angielskiego z odpowiedziami.

Chcesz wiedzieć, jak przygotować się do egzaminu z angielskiego w uporządkowany sposób? Zapisz się na bezpłatne szkolenie.