- Wędrówka i przemiana
- Podtytuł „tam i z powrotem” streszcza drogę Bilba: z wygodnej norki przez góry, podziemia i puszczę pod Samotną Górę i z powrotem. Zmienia się jednak nie miejsce, a bohater. Domator, który zapomniał chustki do nosa, staje się przywódcą kompanii i wraca z odwagą, której wcześniej nie znał. (rozdział II; rozdział XIX)
- Odwaga
- Bilbo nie przestaje się bać, ale działa mimo strachu. Najtrudniejszy krok robi sam, schodząc tunelem do śpiącego smoka. Odwaga hobbita jest cicha: nie polega na walce, tylko na tym, że idzie dalej, choć mógłby zawrócić. (rozdział VIII; rozdział XII)
- Chciwość i urok złota
- Złoto zmienia tych, którzy go pragną. Smaug śpi na skarbie i pali kraj za jeden puchar. Thorin, zapatrzony w skarb, odmawia ludziom i elfom części złota, a Arcyklejnot uważa za swoją własność. Władca Miasta na Jeziorze ucieka ze złotem i ginie. Bilbo jako jedyny bierze tylko dwie małe skrzynki. (rozdział XVI; rozdział XIX)
- Litość
- W ciemnym tunelu Bilbo mógłby zabić Golluma, ale widzi jego samotność i nędzę i przeskakuje nad nim. Litość okazana bezbronnemu jest jedną z najważniejszych decyzji bohatera. (rozdział V)
- Przyjaźń i lojalność
- Krasnoludy najpierw traktują Bilba jak kłopot, potem coraz bardziej na nim polegają. Bilbo nie opuszcza ich nawet wtedy, gdy król elfów proponuje mu bezpieczne schronienie. Thorin przed śmiercią odwołuje gniewne słowa i żegna się z hobbitem w przyjaźni. (rozdział XVI; rozdział XVIII)
- Dom
- Norka w Bag End to dla Bilba wygoda, herbata i porządek. W drodze często tęskni za kominkiem i imbrykiem. Po powrocie dom jest mu jeszcze milszy, choć utracił w nim dobrą opinię wśród sąsiadów. (rozdział I; rozdział XIX)
- Smok
- Smaug jest uosobieniem chciwości i zniszczenia: przed laty spustoszył królestwo krasnoludów i miasto Dal. Jest przy tym przebiegły i mówi pięknie, co czyni go groźniejszym. Ma jednak słabe miejsce, które dostrzega mały hobbit, a wykorzystuje człowiek z łukiem. (rozdział XII; rozdział XIV)
- Wojna
- Spór o skarb prowadzi elfy, ludzi i krasnoludy na krok od bratobójczej walki. Łączy ich dopiero wspólny wróg, gobliny i wilki. Bilbo widzi, że zwycięstwo kosztuje życie przyjaciół i nie przynosi radości. (rozdział XVII; rozdział XVIII)
- Zagadka i spryt
- Bilbo częściej wygrywa słowem i pomysłem niż mieczem. Zagadki ratują mu życie w podziemiach, a w rozmowie ze smokiem przedstawia się zagadkowymi przydomkami, żeby nie zdradzić imienia. (rozdział V; rozdział XII)
- Szczęście i przeznaczenie
- Bilbo ma w drodze wiele szczęścia, ale Gandalf przypomina mu, że jego przygody to część większej całości i że stare przepowiednie spełniły się także dzięki niemu. (rozdział XIX)