- Przyjaźń
- Przyjaźń Rudego i Zośki rośnie z rozmów o celu życia i wspólnych akcji. Zośka czuwa przy umierającym Rudym, a Rudy przy nim czuje się bezpieczny. Przyjaciele ryzykują życie, żeby odbić Rudego, bo ich braterstwa nie wolno bezkarnie tykać. (Strona PDF 55; Strona PDF 82; Strona PDF 90)
- Służba i braterstwo
- Narrator zapowiada opowieść o dwóch ideałach: braterstwie i służbie. Chłopcy służą Polsce w każdej formie: w Małym Sabotażu, dywersji i samokształceniu. Długi przypomina słowa Rudego, że życie ma wartość, gdy jest służbą. (Strona PDF 19; Strona PDF 112; Strona PDF 117)
- Odwaga i strach
- Bohaterowie boją się, ale działają. Alek zdejmuje tablicę z Kopernika naprzeciw komendy policji, Rudy maluje kotwicę w pełnym świetle latarni, a Zośka przełamuje bezruch kolegów pod Arsenałem i w Sieczychach. Odwaga łączy się z planowaniem: śmiałość bez rozpoznania naraża ludzi. (Strona PDF 57; Strona PDF 61; Strona PDF 85)
- Śmierć i poświęcenie
- Tytuł nawiązuje do „Testamentu mojego” Słowackiego: młodzi idą na śmierć jak kamienie rzucane na szaniec. Rudy znosi tortury i nikogo nie wydaje. Alek umiera spokojny, bo zrobił swoją część pracy. Zośka ginie w zwycięskiej akcji. (Strona PDF 81; Strona PDF 88; Strona PDF 91)
- Dojrzewanie w czasie wojny
- Wojna przyspiesza dorastanie. Po kilku miesiącach dywersji koledzy widzą w nich twardość i męskość. Rudy staje się dowódcą, Zośka po Celestynowie dojrzewa na oficera, a tydzień w więzieniu uczy go myśleć o rodzinach konspiratorów. (Strona PDF 74; Strona PDF 79; Strona PDF 102)
- Harcerstwo i wychowanie
- Harcerski zespół Buków uczy chłopców kształcić charakter, stawiać sobie cele i działać razem. Ćwiczenia hufca w lesie przypominają dawne wyprawy. Zośka i pan Janek organizują samokształcenie i tajne komplety, bo walka ma iść w parze z nauką. (Strona PDF 19; Strona PDF 62; Strona PDF 113)
- Zabijanie a sumienie
- Alek pragnie walki, ale miesiącami nie umie pogodzić się z myślą o strzelaniu do zaskoczonego człowieka. Radzi się spowiednika i chodzi sam po lesie. Rudy rozwiązuje ten problem w sumieniu, lecz po strzale do esesmana czuje niepokój. (Strona PDF 75; Strona PDF 76)
- Okrucieństwo okupanta
- Okupanci aresztują niewinnych członków rodzin, urządzają łapanki i wywożą ludzi do obozów. Najmocniej pokazuje to śledztwo Rudego na Pawiaku i w alei Szucha. Narrator mówi, że takiej zbrodni nie da się zapomnieć ani wybaczyć. (Strona PDF 59; Strona PDF 81; Strona PDF 91)