- Przemiana człowieka
- Najważniejszy motyw opowieści. Skąpy i zimny Scrooge w ciągu jednej nocy staje się hojny i serdeczny. Przemiana nie dzieje się sama: bohater musi zobaczyć swoje życie z boku i przyznać się do winy. (rozdział I; rozdział IV; rozdział V)
- Chciwość i pieniądz
- Pieniądze są dla Scrooge'a najważniejsze. Oszczędza na węglu, świetle i ludziach. Narzeczona mówi, że jego serce zajęło inne bóstwo. Łańcuch Marleya pokazuje, dokąd prowadzi życie poświęcone tylko interesom. (rozdział I; rozdział I; rozdział II)
- Samotność
- Scrooge żyje sam z wyboru i odtrąca ludzi. Duch przypomina mu jednak samotne dziecko w pustej szkole. W wizji przyszłości samotnie umiera i nikt po nim nie płacze. (rozdział I; rozdział II; rozdział IV)
- Boże Narodzenie
- Święta są w opowieści czasem życzliwości wobec innych. Fred mówi, że w te dni ludzie otwierają serca. Scrooge na początku nazywa je głupstwem, a na końcu przysięga, że będzie je czcił przez cały rok. (rozdział I; rozdział III; rozdział IV)
- Bieda i odpowiedzialność za innych
- Dickens pokazuje ubogich: rodzinę Cratchitów, ludzi w przytułkach, dzieci Ciemnotę i Nędzę. Scrooge na początku uważa, że biedni nie są jego sprawą. Duch odwraca jego słowa o nadmiarze ludności przeciwko niemu. (rozdział I; rozdział III; rozdział III)
- Duchy i sen
- Duchy prowadzą Scrooge'a przez czas. Każdy z nich ma inny wygląd i inne zadanie. Opowieść nie mówi wprost, czy to sen: ostatni duch zamienia się w słupek łóżka, a Scrooge budzi się w swoim pokoju. (rozdział II; rozdział III; rozdział IV)
- Rodzina
- Ubodzy Cratchitowie są szczęśliwi, bo się kochają. Fred zaprasza wuja, bo chce mieć go przy sobie. Scrooge na końcu wraca do rodziny siostrzeńca i staje się drugim ojcem dla Małego Tima. (rozdział III; rozdział V; rozdział V)
- Śmierć
- Opowieść zaczyna się od śmierci Marleya, a jej szczytem jest wizja śmierci samego Scrooge'a. Śmierć skąpca nikogo nie smuci, a śmierć Małego Tima pogrąża rodzinę w żałobie. To porównanie uczy Scrooge'a, co znaczy dobre życie. (rozdział I; rozdział IV; rozdział IV)
- Wspomnienia i dzieciństwo
- Powrót do przeszłości budzi w Scrooge'u dawne uczucia. Płacze nad samotnym chłopcem, cieszy się z Ali Baby i Robinsona, żałuje, że nie dał nic chłopcu śpiewającemu kolędę. (rozdział II; rozdział II; rozdział II)
- Pracodawca i pracownik
- Scrooge źle traktuje Boba: płaci mało i skąpi mu węgla. Fezziwig pokazuje, że szef może dać ludziom radość niewielkim kosztem. Po przemianie Scrooge podnosi Bobowi pensję i każe rozpalić ogień. (rozdział I; rozdział II; rozdział V)