Jest wigilia Bożego Narodzenia, mroźny i mglisty dzień w Londynie. Ebenezer Scrooge siedzi w swoim kantorze. Jego wspólnik, Jakub Marley, nie żyje od siedmiu lat, ale na szyldzie nadal widnieje „Scrooge i Marley”. Scrooge jest chciwy, zimny i samotny. Jego pomocnik marznie przy jednym węgielku, a zarabia piętnaście szylingów tygodniowo.
Do kantoru przychodzi siostrzeniec Scrooge'a i zaprasza wuja na świąteczny obiad. Scrooge odmawia i drwi ze świąt. Potem odprawia dwóch panów, którzy zbierają datki dla ubogich: mówi, że są przecież więzienia i domy pracy. Przegania też chłopca, który śpiewa kolędę pod drzwiami. Pomocnikowi niechętnie daje wolny dzień.
Wieczorem w kołatce u drzwi Scrooge widzi twarz Marleya. W nocy przychodzi duch wspólnika, skuty łańcuchem z kas, kluczy i ksiąg kupieckich. Marley mówi, że ukuł ten łańcuch sam, za życia, i żałuje, że nie troszczył się o ludzi. Zapowiada trzy duchy. Ich wizyty to dla Scrooge'a jedyna szansa, żeby uniknąć losu wspólnika.
Duch Wigilijnej Przeszłości zabiera Scrooge'a do rodzinnej wioski i do szkoły, w której chłopiec spędzał święta samotnie. Scrooge widzi swoją siostrę Fanny, która zabiera go do domu, i wesoły bal u swojego dawnego pryncypała Fezziwiga. Widzi też, jak narzeczona zwraca mu słowo, bo jego sercem zawładnęła chęć zysku. W końcu ogląda ją po latach jako szczęśliwą żonę i matkę.
Duch Tegorocznego Bożego Narodzenia prowadzi Scrooge'a ulicami świątecznego Londynu. Zagląda z nim do ubogiego domu pomocnika, Boba Cratchita. Rodzina cieszy się gęsią i puddingiem, a chory Mały Tim chodzi o kulach. Duch mówi, że jeśli nic się nie zmieni, chłopiec umrze. Scrooge odwiedza też górników, latarników, marynarzy i wesołe przyjęcie u siostrzeńca Freda. Na koniec spod płaszcza Ducha wychodzi dwoje wynędzniałych dzieci: Ciemnota i Nędza.
Duch Przyszłych Wigilii milczy i tylko wskazuje ręką. Scrooge słyszy kupców, którzy obojętnie mówią o czyjejś śmierci. Widzi, jak posługaczka, praczka i przedsiębiorca pogrzebowy sprzedają rzeczy zmarłego handlarzowi Joe. Widzi też dłużników, którzy cieszą się z tej śmierci. U Cratchitów panuje smutek, bo Mały Tim umarł. Na cmentarzu Scrooge czyta na zaniedbanym grobie własne imię i nazwisko. Przysięga, że się zmieni.
Scrooge budzi się we własnym łóżku w dzień Bożego Narodzenia. Kupuje wielkiego indyka i posyła go Cratchitom, nie mówiąc, od kogo jest. Szepcze kwestarzowi do ucha sumę, którą da na ubogich, i idzie na obiad do siostrzeńca. Następnego dnia podnosi Bobowi pensję. Odtąd jest dobrym człowiekiem, a dla Małego Tima, który nie umarł, drugim ojcem.
Wigilia w kantorze Scrooge'a. Skąpiec odrzuca zaproszenie siostrzeńca i odmawia datku na ubogich. W nocy odwiedza go duch Marleya w łańcuchach i zapowiada trzy duchy.
Duch Wigilijnej Przeszłości pokazuje Scrooge'owi samotne dzieciństwo, siostrę Fanny, bal u Fezziwiga i rozstanie z narzeczoną, która odeszła, bo przegrała z pieniędzmi.
Duch Tegorocznego Bożego Narodzenia pokazuje święta w ubogim domu Cratchitów i u siostrzeńca Freda. Scrooge dowiaduje się, że Mały Tim może umrzeć, i widzi dzieci Ciemnotę i Nędzę.
Milczący Duch Przyszłych Wigilii pokazuje śmierć samotnego skąpca, kradzież jego rzeczy i żałobę po Małym Timie. Na grobie Scrooge czyta własne nazwisko i przysięga poprawę.
Scrooge budzi się w dzień Bożego Narodzenia. Posyła indyka Cratchitom, daje datek na ubogich, idzie na obiad do Freda i podnosi Bobowi pensję.
Sprawdź, ile pamiętasz: Opowieść wigilijna: sprawdzian z lektury