Black Weeks −30% na wszystkie kursy
Dopasuj kurs −30% →

Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa: motywy literackie

Motywy

Zdrada i przebaczenie
Edmund zdradza rodzeństwo z łakomstwa i urażonej dumy. Aslan nie wraca do tego, co było, a rodzeństwo przyjmuje przeprosiny. Przebaczenie ma jednak cenę: za zdrajcę płaci życiem niewinny. (Strona PDF 43; Strona PDF 47)
Ofiara
Aslan dobrowolnie oddaje życie za Edmunda. Jego ofiara łamie Kamienny Stół i pokonuje śmierć. To najważniejsza scena powieści. (Strona PDF 54)
Walka dobra ze złem
Po jednej stronie stoi Aslan i wolne stworzenia, po drugiej Czarownica i potwory. Dobro zwycięża, ale za cenę cierpienia i walki. (Strona PDF 59)
Zima i wiosna
Wieczna zima bez świąt oznacza władzę Czarownicy. Topniejący śnieg, kwiaty i śpiew ptaków zapowiadają powrót Aslana i nadzieję. (Strona PDF 7; Strona PDF 41)
Przemiana bohatera
Edmund przechodzi drogę od złośliwego chłopca do sprawiedliwego króla. Punktem zwrotnym jest współczucie dla skamieniałych zwierząt. (Strona PDF 40; Strona PDF 60)
Wędrówka
Dzieci idą przez zimowy las do Kamiennego Stołu, uciekając przed Czarownicą. Wędrówka sprawdza ich odwagę i wytrwałość. (Strona PDF 42)
Przyjaźń i lojalność
Łucja nie zostawia Tumnusa w biedzie, bobry ryzykują dla obcych dzieci, rodzeństwo wspólnie walczy. Lojalność przeciwstawiona jest zdradzie. (Strona PDF 57)
Dwa światy
Szafa łączy zwykły dom w Anglii z magiczną krainą. Światy mają osobny czas, a przejście otwiera się samo, gdy go nie szukasz. (Strona PDF 63)
Władza prawdziwa i fałszywa
Czarownica rządzi strachem i tytułuje się królową bez prawa. Aslan i rodzeństwo rządzą sprawiedliwie i dbają o słabszych. (Strona PDF 61)
Wiara i prawda
Rodzeństwo nie wierzy Łucji, choć mówi prawdę. Profesor uczy, że prawdomówność człowieka jest ważniejsza niż to, co wydaje się możliwe. (Strona PDF 17)

Konteksty

Autor
Clive Staples Lewis (1898–1963) urodził się w Belfaście. Był wykładowcą literatury w Oksfordzie, a od 1954 roku w Cambridge. Należał do grupy literackiej Inklingów i przyjaźnił się z J.R.R. Tolkienem.
Cykl Opowieści z Narnii
Powieść ukazała się w 1950 roku jako pierwsza z siedmiu części cyklu wydanych w latach 1950–1956. Polski przekład Andrzeja Polkowskiego wydała Media Rodzina w 1996 roku. Lewis zadedykował książkę swojej chrzestnej córce, Lucy Barfield.
II wojna światowa
Akcja zaczyna się od ewakuacji dzieci z Londynu. Od 1 września 1939 roku Brytyjczycy wywozili dzieci z miast na wieś, żeby chronić je przed bombardowaniami.
Kontekst chrześcijański
Lewis w 1931 roku powrócił do chrześcijaństwa. Śmierć Aslana za winnego i jego powrót do życia przypominają ewangeliczną historię męki i zmartwychwstania. Dzieci nazywane są Synami Adama i Córkami Ewy, jak w Biblii.
Mitologia
W Narnii żyją istoty z mitów: fauny, centaury, driady i najady, jednorożce, olbrzymy. Lewis łączy je w jednym świecie z gadającymi zwierzętami i postaciami z baśni.
Baśń
Powieść ma cechy baśni: świat fantastyczny obok realistycznego, czary, mówiące zwierzęta, wędrówkę i zwycięstwo dobra nad złem. Różni się od baśni wyraźną granicą między światami i dwoma rodzajami czasu.
Królowa Śniegu Andersena
Baśń Hansa Christiana Andersena z 1844 roku też ma złą królową wiecznej zimy, sanie i chłopca zwabionego do jej pałacu. Kaja zmienia okruch lustra w sercu, a Edmund sam wybiera drogę do Czarownicy.
Ekranizacja
W 2005 roku powstał film „Opowieści z Narnii: Lew, czarownica i stara szafa” w reżyserii Andrew Adamsona (Walt Disney Pictures i Walden Media). Polska premiera odbyła się w styczniu 2006 roku.