Starszy szlachcic. Na początku sztuki siedzi w białym żupanie, bez pasa i w szlafmycy. Dyndalski przypomina mu, że ma pedogrę.
Stryj i opiekun Klary, mieszka w części zamku, który kupił ojciec Klary. Wspomina szablę z czasów konfederacji barskiej. Najpierw działa, potem myśli: na wieść o naprawie muru każe bić murarzy i woła o gwintówkę. Chce poślubić Podstolinę dla jej trzech folwarków. Gdy wdowa odchodzi do Rejenta, obmyśla zemstę: zmusza Wacława do ślubu z Klarą. Choć nienawidzi Rejenta, nie podniesie ręki na gościa w swoim domu. Ciągle powtarza „mocium panie”.
„Trzy folwarki!”
Akt I, Scena 1. Cześnik myśli o majątku Podstoliny, a nie o niej samej.
„Słodki, cichy, z kornym licem, Ale z diabłem, z diabłem w duszy!”
Akt I, Scena 2. Cześnik ostrzega przed pozorną łagodnością Rejenta.
„Mości Papkin --- ja się żenię.”
Akt I, Scena 2. Początek intrygi z Podstoliną.
„Mur graniczny, trzech murarzy!”
Akt I, Scena 5. Wieść o naprawie muru wywołuje wybuch Cześnika.
„Hej! Serwacy! daj gwintówkę, Niechaj strącę tę makówkę”
Akt I, Scena 7. Okrzyk, który Rejent potem wykorzysta przeciw Cześnikowi.
„Wprzódy słońce w miejscu stanie!”
Akt II, Scena 1. Cześnik odrzuca zgodę z Rejentem.
„Lepszą zemstę przysposobię”
Akt IV, Scena 5. Cześnik zapowiada podstęp przeciw synowi Rejenta.
„A mnie zemsta doskonała”
Akt IV, Scena 8. Cześnik myśli, że karze Rejenta, a spełnia marzenie młodych.
„Masz więc byka za indyka”
Akt IV, Scena 11. Cześnik odpłaca Rejentowi za odebraną wdowę.
„Zamienił stryjek Na siekierkę kijek.”
Akt IV, Scena 13. Przysłowie o złej zamianie.
„Mocium panie, z nami zgoda.”
Akt IV, Scena 13. Pojednanie sąsiadów.