Dni tygodnia i miesiące poznajesz na francuskim już na pierwszych lekcjach. Bez nich nie powiesz, kiedy masz urodziny, sprawdzian albo wolne. To tylko 19 słów, a część z nich brzmi znajomo: mars to marzec, a octobre to październik. Niżej masz każde słowo z wymową i przykładem, którego użyjesz od razu.
Wymowę zapisałam polskimi literami. ą i ę to dźwięki nosowe, jak w polskim „wąs” i „węch”.
Dni tygodnia po francusku z wymową
| Dzień | Wymowa | Znaczenie |
|---|---|---|
| lundi | [lędi] | poniedziałek |
| mardi | [mardi] | wtorek |
| mercredi | [merkredi] | środa |
| jeudi | [żedi] | czwartek |
| vendredi | [wądredi] | piątek |
| samedi | [samdi] | sobota |
| dimanche | [dimąsz] | niedziela |
Wszystkie dni tygodnia są rodzaju męskiego i piszesz je małą literą. Tydzień we Francji zaczyna się od poniedziałku, tak jak w Polsce.
Skąd się wzięły nazwy dni
Większość nazw pochodzi od łacińskich nazw ciał niebieskich i rzymskich bogów. Końcówka -di to dawne słowo oznaczające dzień.
| Dzień | Od czego pochodzi |
|---|---|
| lundi | la Lune, czyli Księżyc |
| mardi | Mars, bóg wojny |
| mercredi | Merkury, posłaniec bogów |
| jeudi | Jowisz, najważniejszy z bogów |
| vendredi | Wenus, bogini miłości |
| samedi | szabat, dzień odpoczynku |
| dimanche | dzień Pański, z łacińskiego dies dominicus |
Jak powiedzieć „w poniedziałek” po francusku
Przed dniem tygodnia nie stawiasz przyimka. „W poniedziałek” to po prostu lundi.
- Lundi, j'ai un contrôle. [lędi, że ę kątrol], czyli „W poniedziałek mam sprawdzian”.
- Je viens samedi. [że więn samdi], czyli „Przyjdę w sobotę”.
Gdy coś dzieje się co tydzień, dodajesz rodzajnik le. Le lundi znaczy „w każdy poniedziałek”, „w poniedziałki”.
- Le mercredi, je fais du sport. [le merkredi, że fe dy spor], czyli „W środy uprawiam sport”.
Miesiące po francusku z wymową
| Miesiąc | Wymowa | Znaczenie |
|---|---|---|
| janvier | [żąwje] | styczeń |
| février | [fewrije] | luty |
| mars | [mars] | marzec |
| avril | [awril] | kwiecień |
| mai | [me] | maj |
| juin | [żuę] | czerwiec |
| juillet | [żuije] | lipiec |
| août | [ut] | sierpień |
| septembre | [septąbr] | wrzesień |
| octobre | [oktobr] | październik |
| novembre | [nowąbr] | listopad |
| décembre | [desąbr] | grudzień |
Miesiące, tak jak dni, są rodzaju męskiego i piszesz je małą literą. W słowie août nie czytasz „a”. Mówisz [ut].
Nazwy wrzesień, październik, listopad i grudzień pochodzą od łacińskich liczb 7, 8, 9 i 10. W najstarszym rzymskim kalendarzu rok zaczynał się w marcu, więc wrzesień był wtedy siódmym miesiącem.
Jak powiedzieć „w styczniu” po francusku
Z miesiącami używasz en: en janvier [ą żąwje], czyli „w styczniu”. Przed samogłoską „n” łączy się z następnym słowem: en avril [ą nawril], en août [ą nut], en octobre [ą noktobr].
Możesz też powiedzieć au mois de janvier [o mua de żąwje], czyli dosłownie „w miesiącu styczniu”. Znaczenie jest to samo.
- Mon anniversaire est en mai. [mą naniwerser e tą me], czyli „Moje urodziny są w maju”.
Pory roku po francusku
| Pora roku | Wymowa | Jak powiesz „w tej porze” |
|---|---|---|
| le printemps | [le prętą] | au printemps [o prętą] |
| l'été | [lete] | en été [ą nete] |
| l'automne | [loton] | en automne [ą noton] |
| l'hiver | [liwer] | en hiver [ą niwer] |
Więcej jesiennych słówek znajdziesz w artykule Jesień po francusku.
Jak zapisać i przeczytać datę po francusku
Francuzi podają datę w kolejności: rodzajnik le, dzień tygodnia, liczba, miesiąc, rok.
- le jeudi 29 octobre 2026 [le żedi wętnef oktobr de mil wętsis], czyli „czwartek, 29 października 2026”.
Dzień miesiąca podajesz zwykłą liczbą: le 14 juillet [le katorz żuije]. Wyjątkiem jest pierwszy dzień miesiąca. Mówisz wtedy le premier [le premje] i piszesz le 1er mai.
Pytanie o dzień i datę
| Pytanie | Wymowa | Odpowiedź |
|---|---|---|
| Quel jour sommes-nous ? | [kel żur som nu] | Nous sommes mardi. |
| On est quel jour aujourd'hui ? | [ą ne kel żur ożurdui] | Aujourd'hui, c'est mardi. |
| Quelle est la date aujourd'hui ? | [kel e la dat ożurdui] | C'est le 3 novembre. |
Przydatne słówka - czas
| Słowo | Wymowa | Znaczenie |
|---|---|---|
| aujourd'hui | [ożurdui] | dzisiaj |
| hier | [jer] | wczoraj |
| demain | [demę] | jutro |
| la semaine | [la semen] | tydzień |
| le week-end | [le łikend] | weekend |
| le mois | [le mua] | miesiąc |
| l'année | [lane] | rok |
| la semaine prochaine | [la semen proszen] | przyszły tydzień |
| le mois dernier | [le mua dernje] | zeszły miesiąc |
Najczęstsze błędy
- Wielka litera. Po francusku piszesz „lundi” i „janvier”, nie „Lundi” i „Janvier”. Wielka litera pojawia się tylko na początku zdania.
- Przyimek przed dniem tygodnia. „W piątek” to „vendredi”, nie „en vendredi” ani „à vendredi”.
- „Le un mai” zamiast „le premier mai”. Pierwszy dzień miesiąca to zawsze „premier”.
- Czytanie wszystkich liter w „août”. Mówisz [ut], nie [aut].
- „Dans janvier” zamiast „en janvier”. Z miesiącami używasz „en” albo „au mois de”.
Co dalej
Dni i miesiące najszybciej zapamiętasz, gdy używasz ich codziennie. Każdego ranka powiedz na głos datę po francusku, na przykład „Aujourd'hui, c'est le jeudi 29 octobre”. Jeśli chcesz zacząć francuski od podstaw, zapisz się na bezpłatne szkolenie dla początkujących.


