Dante w połowie życia budzi się w ciemnym lesie. Drogę na oświetloną słońcem górę zagradzają mu pantera, lew i wilczyca. Ratuje go duch Wirgiliusza, rzymskiego poety. Wirgiliusz mówi, że przysłała go Beatrycze, i obiecuje przeprowadzić Dantego przez zaświaty.
Piekło to lej, który zwęża się ku środkowi ziemi. Za bramą z napisem „Wchodzący we mnie, zostawcie nadzieję!” są tchórze, a za rzeką Acheron dziewięć kręgów. Im niżej, tym cięższy grzech. W drugim kręgu wiatr porywa kochanków, wśród nich Franczeskę. Niżej Dante widzi żarłoków, skąpców, heretyków w ognistych grobach, morderców we wrzącej krwi i samobójców zamienionych w drzewa. W ósmym kręgu cierpią oszuści, między nimi Ulisses w płomieniu. Na dnie, w lodzie, tkwią zdrajcy: hrabia Ugolino gryzie głowę arcybiskupa Rudżieriego, a Lucyfer w trzech paszczach żuje Judasza, Brutusa i Kasjusza. Poeci schodzą po sierści Lucyfera i wychodzą na drugą półkulę, pod gwiazdy.
Czyściec to góra na wyspie. Starzec, strażnik tego miejsca, każe przepasać Dantego sitowiem i obmyć mu twarz. Anioł przy bramie wypisuje mu na czole siedem liter P, które znikają kolejno na tarasach pychy, zazdrości, gniewu, gnuśności, skąpstwa, obżarstwa i rozpusty. Po drodze dołącza do nich poeta Stacyjusz. Na szczycie, w raju ziemskim, Wirgiliusz odchodzi, a Dantego wita Beatrycze. Dante wyznaje winy i zanurza się w wodach rzek.
Z Beatrycze Dante wznosi się przez dziewięć niebios: od Księżyca przez planety i gwiazdy stałe po niebo kryształowe. Rozmawia z duszami zbawionych, a święci Piotr, Jakub i Jan pytają go o wiarę, nadzieję i miłość. W Empireum Beatrycze zajmuje swoje miejsce w niebiańskiej róży. Święty Bernard modli się do Matki Boskiej, a Dante na krótko widzi Boga w Trójcy. Poemat kończy się słowami o miłości, „co wprawia w ruch słońce i gwiazdy”.
Sprawdź, ile pamiętasz: Boska Komedia: sprawdzian z lektury