Black Weeks −30% na wszystkie kursy
Dopasuj kurs −30% →

Ojciec Goriot: streszczenie szczegółowe

Streszczenie szczegółowe

Powieść zaczyna się opisem pensji pani Vauquer przy ulicy Neuve-Sainte-Geneviève. Jest koniec 1819 roku. Mieszka tu siedmiu stałych lokatorów, a obiady jadają też studenci. Najbardziej wyśmiewany jest ojciec Goriot. Wprowadził się w 1813 roku jako zamożny emeryt, ale co roku przenosi się do tańszego pokoju. Odwiedzają go dwie eleganckie kobiety. Lokatorzy biorą je za kochanki, a on mówi, że to jego córki.

Eugeniusz de Rastignac przyjechał z prowincji na studia prawnicze. Rodzina żyje skromnie i oszczędza na jego utrzymanie. Dzięki kuzynce, wicehrabinie de Beauséant, trafia na bal i poznaje hrabinę Anastazję de Restaud. Nocą widzi przez dziurkę od klucza, jak Goriot zgniata srebrne naczynia, żeby je sprzedać. Gdy w salonie hrabiny wymienia nazwisko Goriota, zamyka sobie drogę do jej domu. Od pani de Beauséant i księżnej de Langeais dowiaduje się, że Anastazja i Delfina to córki Goriota. Ojciec dał każdej ogromny posag, a zięciowie wyrzucili go ze swoich domów. Wicehrabina radzi Eugeniuszowi chłodno wykorzystywać kobiety i świat. Sama cierpi, bo opuszcza ją kochanek, markiz d'Adjuda-Pinto.

Rastignac prosi matkę i siostry o pieniądze na stroje. Vautrin w ogrodzie pensji wykłada mu swoją filozofię. Uczciwa kariera jest powolna, więc trzeba wejść w świat siłą albo podstępem. Proponuje układ. Jego wspólnik zabije w pojedynku brata Wiktoryny Taillefer, a Eugeniusz poślubi dziewczynę, która zostanie jedyną dziedziczką. Rastignac odmawia. W teatrze kuzynka przedstawia go Delfinie de Nucingen. Delfina wysyła go do domu gry, a za wygrane pieniądze spłaca dług. Opowiada mu o swoim nieszczęśliwym małżeństwie. Goriot kocha Eugeniusza za to, że ten widuje jego córkę.

Rastignac zadłuża się. Vautrin przygotowuje pojedynek. Panna Michonneau i Poiret spotykają się w Ogrodzie Botanicznym z policjantem Gondureau. Dowiadują się, że Vautrin to zbiegły galernik Trompe-la-Mort, i za pieniądze zgadzają się pomóc w jego ujęciu. Goriot zdradza Eugeniuszowi, że razem z Delfiną urządzili mu mieszkanie przy ulicy d'Artois. Rastignac chce ostrzec Tailleferów, ale Vautrin usypia go winem ze środkiem nasennym. Rano przychodzi wiadomość, że Fryderyk Taillefer jest śmiertelnie ranny. Panna Michonneau podaje Vautrinowi napój, po którym na jego ramieniu ukazują się litery T.F. Policja aresztuje go przy obiedzie. Lokatorzy wyrzucają pannę Michonneau, a pensja pustoszeje.

Goriot i Rastignac mają się przenieść na ulicę d'Artois. Zanim to nastąpi, do pokoju Goriota w pensji przychodzi Delfina. Sprzedał dożywotni dochód, żeby urządzić mieszkanie. Delfina płacze, bo mąż zamroził jej posag w interesach. Zaraz po niej przychodzi Anastazja. Sprzedała lichwiarzowi rodzinne brylanty, żeby spłacić długi kochanka, Maksyma de Trailles, a mąż wszystko odkrył. Siostry kłócą się okrutnie przy ojcu, który nie ma już pieniędzy. Rastignac daje Anastazji weksel na dwanaście tysięcy franków. Goriot dostaje udaru. Kilka dni później pani de Beauséant wydaje pożegnalny bal i wyjeżdża na zawsze do Normandii. Obie córki są na balu, choć ojciec leży umierający. W agonii Goriot przeklina córki i zaraz je błogosławi. Ostatnie westchnienie wydaje w ramionach Rastignaca i Bianchona, myląc ich z córkami. Potem kilka godzin leży nieprzytomny. Anastazja przychodzi, gdy ojciec już jej nie poznaje, i klęczy przy łóżku. Delfina nie przychodzi. Śmierć stwierdza Bianchon. Rastignac i Bianchon płacą za pogrzeb, zastawiając zegarek. Na cmentarzu Père-Lachaise Rastignac patrzy na Paryż i mówi: „Teraz my się spróbujemy!”. Potem jedzie na obiad do pani de Nucingen.

Rozdział po rozdziale

  1. Całość: Pensja pani Vauquer

    Narrator opisuje ulicę Neuve-Sainte-Geneviève, dom pani Vauquer i jego jadalnię. Poznajemy lokatorów: panią Couture z Wiktoryną, Poireta, pannę Michonneau, Vautrina, Rastignaca i Goriota. Jest 1819 rok.

  2. Całość: Upadek ojca Goriot

    Goriot wprowadził się w 1813 roku jako zamożny emeryt. Pani Vauquer liczyła nawet na małżeństwo. Gdy ją odtrącił, znienawidziła go. Co rok przenosi się piętro wyżej, do tańszego pokoju. Odwiedzają go dwie piękne damy, więc lokatorzy biorą go za starego rozpustnika.

  3. Całość: Rastignac na pierwszym balu

    Student wraca z balu u pani de Beauséant zachwycony hrabiną Anastazją de Restaud. W nocy podgląda Goriota, który zgniata srebrne naczynia. Rano Vautrin mówi, że widział starego u lichwiarza.

  4. Całość: Wizyta u hrabiny de Restaud

    Rastignac składa wizytę Anastazji. Słyszy w korytarzu głos Goriota, który wychodzi bocznymi schodkami, i zastaje w salonie Maksyma de Trailles. Gdy wspomina, że zna Goriota, hrabia i hrabina chłodnieją. Odźwierny dostaje polecenie, żeby więcej go nie wpuszczać.

  5. Całość: Lekcja u pani de Beauséant

    Eugeniusz jedzie do kuzynki. Wicehrabina dowiaduje się, że markiz d'Adjuda-Pinto żeni się z panną de Rochefide. Księżna de Langeais opowiada historię Goriota i jego córek. Wicehrabina uczy Rastignaca, jak traktować świat: chłodno i bez litości.

  6. Całość: Listy do rodziny

    Rastignac broni Goriota przed drwinami lokatorów. Pisze do matki i sióstr z prośbą o pieniądze. Zbiera wiadomości o przeszłości Goriota, fabrykanta makaronu, który wzbogacił się na głodzie. Matka i siostry przysyłają oszczędności.

  7. Całość: Propozycja Vautrina

    Vautrin rozmawia z Rastignakiem w ogrodzie pensji. Wylicza, jak długo trwa uczciwa kariera prawnika. Proponuje, że jego przyjaciel zabije brata Wiktoryny w pojedynku, a Eugeniusz ożeni się z jedyną dziedziczką. Rastignac odmawia.

  8. Całość: Delfina w teatrze

    Goriot prosi Eugeniusza, żeby opowiedział mu o córkach. W Teatrze Włoskim wicehrabina prosi markiza d'Adjuda, żeby przedstawił Rastignaca Delfinie de Nucingen. Eugeniusz odprowadza Delfinę, a w domu Goriot słucha jego opowieści z zachwytem.

  9. Całość: Pytanie o mandaryna

    Rastignac pyta Bianchona, czy zabiłby siłą woli nieznanego mandaryna w Chinach, gdyby to dało mu majątek. Bianchon odpowiada, że nie, i radzi poprzestać na tym, co się ma.

  10. Całość: Dom gry

    Delfina prosi Eugeniusza, żeby zagrał za nią w ruletkę w Palais-Royal. Student wygrywa ponad siedem tysięcy franków. Delfina wyznaje mu, że mąż nie daje jej pieniędzy, a dawny kochanek, de Marsay, ją wykorzystał.

  11. Całość: Długi Rastignaca

    Eugeniusz żyje ponad stan i przegrywa pieniądze w karty. Wiktoryna zakochuje się w nim. Vautrin pożycza mu trzy tysiące franków na weksel i mówi o planie wyjazdu do Ameryki.

  12. Całość: Spisek w Ogrodzie Botanicznym

    Panna Michonneau i Poiret rozmawiają z policjantem Gondureau. Vautrin ma być zbiegłym galernikiem Jakubem Collinem, zwanym Trompe-la-Mort. Panna Michonneau za trzy tysiące franków zgadza się podać mu napój, który ujawni piętno na ramieniu.

  13. Całość: Niespodzianka Goriota

    Goriot zdradza Eugeniuszowi, że z Delfiną urządzili mu mieszkanie przy ulicy d'Artois. Prosi tylko o pokoik nad nim. Rastignac chce ostrzec Tailleferów przed pojedynkiem.

  14. Całość: Uśpione wino

    Przy obiedzie Vautrin częstuje wszystkich winem. Rastignac i Goriot zasypiają, bo Vautrin dosypał środka nasennego. Eugeniusz nie zdąży ostrzec Tailleferów. Panna Michonneau idzie po napój do szefa policji.

  15. Całość: Aresztowanie Vautrina

    Rano przychodzi wieść, że Fryderyk Taillefer został śmiertelnie ranny. Wiktoryna jedzie do ojca. Vautrin pada po kawie z napojem, a na jego ramieniu ukazują się litery T.F. Policja aresztuje go przy obiedzie. Galernik zdradza, kim jest, i żegna się z Eugeniuszem.

  16. Całość: Pensja pustoszeje

    Lokatorzy wyrzucają pannę Michonneau, a razem z nią wyprowadza się Poiret. Pani Couture i Wiktoryna odjeżdżają do starego Taillefera, którego syn zmarł. Goriot przyjeżdża dorożką i zabiera Eugeniusza na ulicę d'Artois.

  17. Całość: Wieczór w nowym mieszkaniu

    Delfina pokazuje Eugeniuszowi mieszkanie. Goriot wyjawia, że sprzedał dożywotni dochód, żeby je urządzić. To najszczęśliwszy wieczór starego ojca od ślubów córek.

  18. Całość: Zaproszenie na pożegnalny bal

    Pani de Beauséant zaprasza Rastignaca i Delfinę na swój bal. Delfina cieszy się, że wreszcie wejdzie do jej salonu.

  19. Całość: Kłótnia sióstr

    Delfina skarży się ojcu, że mąż zamroził jej posag w interesach. Przychodzi Anastazja: sprzedała rodzinne brylanty, żeby ratować Maksyma, a mąż wszystko wie. Siostry kłócą się przy ojcu. Rastignac daje Anastazji weksel na dwanaście tysięcy franków, a Goriot dostaje udaru.

  20. Całość: Choroba Goriota

    Bianchon mówi, że stary ma niewiele życia. Delfina nie chce słyszeć o chorobie ojca i szykuje się na bal. Eugeniusz jedzie z nią mimo wyrzutów sumienia.

  21. Całość: Pożegnalny bal

    Cały Paryż przychodzi popatrzeć na upadek pani de Beauséant. Wicehrabina zachowuje spokój, wysyła Rastignaca po swoje listy do markiza d'Adjuda i żegna się z nim. Nad ranem wyjeżdża do Normandii.

  22. Całość: Agonia

    Goriot czeka na córki. Krzysztof wraca z odmową obu. Stary ojciec rozumie, że córki go nie kochają, przeklina je i znów błogosławi. Rastignac jedzie po nie: Anastazja nie może wyjść, Delfina jest chora i obiecuje przyjść.

  23. Całość: Ostatnie chwile

    Rastignac i Bianchon zmieniają umierającemu koszulę. Goriot chwyta ich za włosy, wołając córki, i wydaje ostatnie westchnienie. Przychodzi Teresa z wiadomością, że Delfina nie przyjdzie. Lekarz mówi, że Goriot skona nieznacznie za kilka godzin. Przychodzi Anastazja, ale ojciec już jej nie poznaje.

  24. Całość: Śmierć przy obiedzie

    Stołownicy żartują z umierającego. Anastazja klęczy przy ojcu. Bianchon stwierdza śmierć, a pani Vauquer prosi, żeby siadać do zupy. Córki i zięciowie nie przyjmują Rastignaca.

  25. Całość: Pogrzeb i wyzwanie

    Pogrzeb kosztuje siedemdziesiąt franków i opłacają go studenci. Za karawanem jadą puste powozy z herbami zięciów. Na Père-Lachaise Rastignac patrzy na Paryż i rzuca mu wyzwanie, a potem jedzie na obiad do Delfiny.

Sprawdź, ile pamiętasz: Ojciec Goriot: sprawdzian z lektury