- Odczłowieczenie
- Obóz odbiera ludziom imiona, siłę i wstyd. Głód sprawia, że więźniowie kradną, donoszą i walczą o dolewkę zupy. Kobiety oddają się za chleb, a słabi trafiają do Trupiarni. Narrator pokazuje jednak, że człowiek złamany przez obóz nie przestaje być człowiekiem. (7; 14; 19)
- Bunt i godność
- Kostylew niszczy własną rękę, żeby nie pracować dla oprawców. Polacy ogłaszają głodówkę, choć w Rosji karze się ją jak sabotaż. Jedyną wolnością więźnia staje się decyzja o własnym ciele. Bunt to wybór, którego władza nie może całkiem odebrać. (9; 18; 18)
- Zdrada i donos
- Obóz uczy, że każdy może donieść. Machapetian, najbliższy przyjaciel narratora, okazuje się donosicielem. Syn Pamfiłowa pochwala aresztowanie ojca. Żyd z Grodna podpisuje fałszywe zeznanie, żeby przeżyć, i za to giną czterej ludzie. (17; 12; 21)
- Przyjaźń
- Narrator przywiązuje się do Kostylewa, choć znają się tylko miesiąc, i chce pojechać na Kołymę zamiast niego. Dimka opiekuje się nim w Trupiarni. Polacy w Wigilię łamią się chlebem. Przyjaźń daje oparcie, ale bywa też narażona na zdradę. (9; 19; 19)
- Miłość
- W obozie ciało można kupić za chleb, ale prawdziwa miłość też się zdarza. Jewgienija Fiodorowna kocha Jarosława R. i płaci za to życiem. Kostylew żyje myślą o matce, a stara Kostylewa przyjeżdża na widzenie za późno. (11; 11; 9)
- Cierpienie i wiara
- Narrator nazywa swoją głodówkę męką za wiarę, biorąc to określenie od Dostojewskiego. W izolatorze dowiaduje się o zakonnicach, które cierpią i giną za wiarę. Brygadier Iganow modli się do późna na pryczy. Cierpienie może nadawać sens, ale nie zawsze ratuje. (18; 18; 17)
- Nadzieja i śmierć
- Więźniowie powtarzają, że życie im obrzydło, i boją się nadziei, bo jej zawód boli. Natalia Lwowna mówi, że nadzieję daje jej możliwość wyboru śmierci. Stary Czeczen modli się o śmierć, a narrator opisuje barak jak okręt widmo ścigany przez śmierć. (7; 16; 15)
- Praca niewolnicza
- Praca w obozie nie służy budowaniu, tylko niszczeniu ludzi. Norma decyduje o tym, który kocioł zupy więzień dostanie. Kto nie wyrabia normy, je mniej i słabnie. Więźniowie mają za sobą jedenaście, a od wybuchu wojny dwanaście godzin pracy dziennie. (7; 6; 7)
- Kat i ofiara
- W obozie role się odwracają. Gorcew, dawny śledczy, zostaje ofiarą więźniów, którym władza pozwala się zemścić. Sadowski, dawny rewolucjonista, w obłędzie wykrzykuje rozkazy rozstrzeliwania. Nikt nie jest tylko katem albo tylko ofiarą. (7; 19; 7)
- Książka w obozie
- Kostylew traci wiarę w komunizm, czytając francuskie powieści. Natalia Lwowna szuka nadziei w „Zapiskach z martwego domu”. Narrator widzi w Rosji Dostojewskiego i w Rosji sowieckiej ten sam martwy dom. Książka staje się dla więźniów oknem na inny świat. (9; 16; 16)