🎓 Dołącz do 63 954 kursantów. ⭐ Ocena 4,6 w aplikacjach Gryzie.

Wysoki, silnie zbudowany mężczyzna o wojskowym kroku. Oczami Izabeli: „Rysy wyraziste i stanowcze, włos jakby najeżony gniewem, mały wąs, ślad bródki, kształty posągowe, wejrzenie jasne i przejmujące”. Łęcki porównuje go do pułkownika strzelców Trostiego, a Florentyna do posągu gladiatora. Ma czerwone ręce, według Florentyny odmrożone na Syberii. W 1878 roku sam mówi, że idzie mu czterdziesty szósty rok. Nosi biały cylinder i jasny paltot.
Wokulski to kupiec galanteryjny, dawny subiekt z restauracji Hopfera, student i zesłaniec na Syberii. Ożenił się z wdową Minclową, a po jej śmierci odziedziczył sklep. W Bułgarii, w czasie wojny, zrobił wielki majątek na dostawach dla wojska razem z Suzinem. Wszystko robi dla Izabeli Łęckiej, którą zobaczył w teatrze. Wyrabia sobie dyplom szlachecki, wchodzi do salonów, pojedynkuje się i kupuje kamienicę jej ojca. Jednocześnie pomaga ubogim: furmanowi Wysockiemu, dziewczynie z ulicy, Stawskiej i Węgiełkowi. Doktor Szuman mówi, że stopił się w nim romantyk sprzed 1860 roku i pozytywista z 1870 roku. Sprzedaje sklep, bo kupiecki stan razi Izabelę. Zawiedziony przez nią, próbuje się zabić, wycofuje się ze spółki i znika. Powieść nie rozstrzyga, czy zginął w ruinach Zasławia.
„Sprawiedliwym jest to, że silni mnożą się i rosną, a słabi giną.”
tom I, rozdział IV. Wokulski po powrocie z wojny. Darwinizm społeczny i trzeźwe spojrzenie na politykę.
„najgorszą samotnością nie jest ta, która otacza człowieka, ale ta pustka w nim samym”
tom I, rozdział IV. Do tematów o samotności.
„Oto miniatura kraju — myślał — w którym wszystko dąży do spodlenia i wytępienia rasy.”
tom I, rozdział VIII. Powiśle jako obraz kraju. Do tematów o nędzy i odpowiedzialności społecznej.
„Nie jestem Chrystusem, ażeby poświęcać się za całą ludzkość.”
tom I, rozdział VIII. Wybór między pomocą ludziom a miłością do Izabeli.
„Dziś mam czterdziesty szósty rok...”
tom I, rozdział XI. Wiek Wokulskiego w 1878 roku.
„We mnie jest dwu ludzi — mówił — jeden zupełnie rozsądny, drugi wariat.”
tom I, rozdział XV. Rozdarcie wewnętrzne bohatera.
„Czyliż znajdziecie sługę... nie... psa... wierniejszego ode mnie?...”
tom I, rozdział XIX. Wokulski do Izabeli. Miłość jako upokorzenie.
„Jestem człowiek zmarnowany. Miałem ogromne zdolności i energię, lecz — nie zrobiłem nic dla cywilizacji.”
tom II, rozdział II. Wokulski w Paryżu. Do tematów o zmarnowanym talencie.
„Zmarnowaliście życie moje... Zatruliście dwa pokolenia!...”
tom II, rozdział III. Wokulski o poetach romantycznych. Do tematów o wpływie literatury na życie.
„Pogarda dla występku, miłosierdzie dla nieszczęścia.”
tom II, rozdział XII. Wokulski o decyzji Węgiełka, który żeni się z Marianną.
„Wszystko zwraca się przeciw mnie, cokolwiek zrobiłem dobrego”
tom II, rozdział XIV. Po uratowaniu przez dróżnika Wysockiego.
„Cierpię, więc jestem!...”
tom II, rozdział XVI. Budzenie się bohatera z apatii.
„Chciałem być mostem, ale podpiłowano go i zawalił się...”
tom II, rozdział XVI. Wokulski do księcia o roli łącznika między klasami.