🎓 Dołącz do 63 954 kursantów. ⭐ Ocena 4,6 w aplikacjach Gryzie.

Lalka: bohaterowie i ich charakterystyka

Główni bohaterowie

  • Portret Stanisława Wokulskiego: wysoki mężczyzna około czterdziestu pięciu lat z krótkim wąsem i śladem bródki, w ciemnym surducie.

    Stanisław Wokulski

    • energiczny i pracowity
    • ambitny, wychodzi z biedy własną pracą
    • romantyk zakochany w Izabeli
    • trzeźwy kupiec i przyrodnik
    • hojny dla ubogich
    • skryty i samotny
    • skłonny do rozpaczy i myśli o śmierci

    Wokulski to kupiec galanteryjny, dawny subiekt z restauracji Hopfera, student i zesłaniec na Syberii. Ożenił się z wdową Minclową, a po jej śmierci odziedziczył sklep. W Bułgarii, w czasie wojny, zrobił wielki majątek na dostawach dla wojska razem z Suzinem. Wszystko robi dla Izabeli Łęckiej, którą zobaczył w teatrze. Wyrabia sobie dyplom szlachecki, wchodzi do salonów, pojedynkuje się i kupuje kamienicę jej ojca. Jednocześnie pomaga ubogim: furmanowi Wysockiemu, dziewczynie z ulicy, Stawskiej i Węgiełkowi. Doktor Szuman mówi, że stopił się w nim romantyk sprzed 1860 roku i pozytywista z 1870 roku. Sprzedaje sklep, bo kupiecki stan razi Izabelę. Zawiedziony przez nią, próbuje się zabić, wycofuje się ze spółki i znika. Powieść nie rozstrzyga, czy zginął w ruinach Zasławia.

    Charakterystyka: Stanisław Wokulski →

  • Portret Izabeli Łęckiej: młoda kobieta o popielatoblond włosach i jasnych oczach, w popielatej sukni.

    Izabela Łęcka

    • piękna i elegancka
    • dumna z urodzenia
    • oderwana od świata pracy
    • kokietka lubiąca uwielbienie
    • zależna od pieniędzy innych
    • wrażliwa na sztukę i sławę
    • niezdolna do głębszego uczucia

    Izabela to jedyna córka zubożałego arystokraty Tomasza Łęckiego. Wychowała się w luksusie i uważa świat salonów za zaczarowany ogród, a ludzi pracy za niższy świat. Gardzi kupcami, choć jej rodzina żyje coraz bardziej z pieniędzy Wokulskiego. Długo traktuje go jak użytecznego sługę i powiernika. Zachwyca się aktorem Rossim i skrzypkiem Molinarim, flirtuje z kuzynem Starskim. Wiosną 1879 roku przyjmuje oświadczyny Wokulskiego. W pociągu do Krakowa rozmawia jednak ze Starskim o narzeczonym lekceważąco. Po stracie Wokulskiego i śmierci ojca wyjeżdża za granicę, by wstąpić do klasztoru.

    Charakterystyka: Izabela Łęcka →

  • Portret Ignacego Rzeckiego: starszy, szpakowaty mężczyzna z wąsem i hiszpanką, w binoklach i ciemnozielonej algierce.

    Ignacy Rzecki

    • wierny przyjaciel Wokulskiego
    • sumienny i uczciwy subiekt
    • romantyk i bonapartysta
    • samotny stary kawaler
    • naiwny w ocenie polityki
    • pełen dawnych ideałów

    Rzecki to stary subiekt, który od dwudziestu pięciu lat mieszka w pokoiku przy sklepie. Prowadzi „Pamiętnik starego subiekta”, czyli drugą narrację powieści. Wspomina w nim ojca bonapartystę, naukę u Mincla i walkę na Węgrzech w latach 1848 i 1849. Wierzy, że Napoleonidzi zaprowadzą na świecie sprawiedliwość. Kocha Wokulskiego jak syna i pilnuje jego sklepu. Wciąż szuka w jego czynach polityki, a nie od razu dostrzega miłość do Izabeli. Próbuje go ożenić z Heleną Stawską. Umiera nagle w swoim pokoju, wierząc, że Stach żyje i podróżuje. Szuman nazywa go ostatnim romantykiem.

    Charakterystyka: Ignacy Rzecki →

  • Portret Tomasza Łęckiego: starszy, niewysoki, tęgi pan z białymi wąsami i podczesanymi siwymi włosami.

    Tomasz Łęcki

    • dumny z rodu
    • nieporadny w interesach
    • próżny i łatwowierny
    • kochający ojciec
    • wierzy w powrót dawnej pozycji

    Tomasz Łęcki to arystokrata z rodu senatorów, który stracił majątek na podróże i życie na dworach. Wycofał się z towarzystwa i zapisał się do Resursy Kupieckiej, myśląc, że zostanie przywódcą mieszczaństwa. Chce zrobić z Wokulskiego wykonawcę swoich pomysłów i wspólnika. Nie rozumie pieniędzy ani procentów. Po licytacji kamienicy uważa, że okradli go Żydzi i adwokaci, i dostaje ataku. Wokulski płaci mu wysoki procent od pozostałego kapitału. Umiera na apopleksję w 1879 roku. W połowie września Rzecki dowiaduje się o jego śmierci od Ochockiego.

    Charakterystyka: Tomasz Łęcki →

  • Portret Juliana Ochockiego: młody mężczyzna około trzydziestki o marzycielskim spojrzeniu, w kapeluszu przekrzywionym na bok.

    Julian Ochocki

    • zdolny wynalazca i przyrodnik
    • marzyciel o lataniu
    • szczery i roztargniony
    • obojętny na salony i małżeństwo
    • pracowity i niecierpliwy

    Ochocki to kuzyn Izabeli, syn Ochockiego i matki z rodu Łęckich. Skończył wydział przyrodniczy na uniwersytecie i mechaniczny na politechnice. Zbudował nowy stos elektryczny i lampę, ale marzy o machinie latającej cięższej od powietrza. Mówi, że ożeniłby się z Izabelą tylko wtedy, gdyby nie mógł już nic zrobić w nauce. Wokulski widzi w nim młodszą wersję samego siebie. Interesuje się metalem Geista. Dostaje od Wokulskiego w zapisie sto czterdzieści tysięcy rubli i wyjeżdża za granicę. Na końcu powieści czyta słowa „Non omnis moriar” i jako jedyny mówi: „Masz rację...”.

    Charakterystyka: Julian Ochocki →

Drugoplanowi

Szuman
Lekarz, Żyd, przyjaciel Wokulskiego z Syberii. Bada ludzkie włosy, jest cynikiem i pesymistą, a z czasem zajmuje się pieniędzmi. To on mówi, że Wokulski łączy romantyka i pozytywistę. Rola w fabule: sekundant w pojedynku i trzeźwy komentator losów Wokulskiego
Helena Stawska
Piękna, pracowita kobieta, której mąż uciekł za granicę po fałszywym oskarżeniu o zabójstwo. Mieszka z matką i córką Helunią w kamienicy Łęckich i daje lekcje. Kocha Wokulskiego, ale w końcu przyjmuje oświadczyny Mraczewskiego. Rola w fabule: oskarżona w procesie o lalkę, kandydatka Rzeckiego na żonę dla Wokulskiego
Helunia
Mała córka Heleny Stawskiej. Zachwyca się lalką Mimi u baronowej Krzeszowskiej. W sądzie rozpoznaje lalki i płacze, gdy sędzia odpruwa głowę Mimi. Rola w fabule: dziecko, dla którego matka kupuje lalkę
pani Misiewiczowa
Matka Heleny Stawskiej, wdowa po naczelniku powiatu. Ciągle płacze i plotkuje, ale bardzo kocha córkę. Razem z Rzeckim spiskuje, by wydać ją za Wokulskiego. Rola w fabule: sojuszniczka Rzeckiego w swataniu
baronowa Krzeszowska
Żona barona Krzeszowskiego, zgorzkniała po śmierci córeczki. Pisze anonimy, kłóci się z lokatorami i nienawidzi Stawskiej. Kupuje kamienicę Łęckich i oskarża Stawską o kradzież lalki. Rola w fabule: oskarżycielka w procesie o lalkę
baron Krzeszowski
Zadłużony arystokrata, karciarz i miłośnik wyścigów, kuzyn Łęckich. Obraża Izabelę na wyścigach i dostaje kulą w pistolet w pojedynku z Wokulskim. Później wraca do żony. Rola w fabule: przeciwnik Wokulskiego w pojedynku
Maruszewicz
Zniszczony młody człowiek, który żyje z pożyczek i drobnych oszustw. Sprzedaje Wokulskiemu klacz, fałszuje kwit i szpieguje Stawską. Wokulski mu przebacza, ale on dalej intryguje. Rola w fabule: intrygant i oszust z kamienicy Łęckich
prezesowa Zasławska
Stara arystokratka, która w młodości kochała stryja Wokulskiego, ubogiego oficera. Jest dobra dla ludzi i zwierząt w swoim majątku Zasławek. Zapisuje majątek na podrzutków i cele dobroczynne. Rola w fabule: opiekunka Wokulskiego, która zaprasza go do Zasławka
hrabina Karolowa
Siostra Tomasza Łęckiego i ciotka Izabeli, ma na imię Joanna. Prowadzi ochronkę i kwesty, chętnie bierze od Wokulskiego pieniądze. Chce wydać Izabelę za bogatego człowieka ze swojej sfery. Rola w fabule: ciotka Izabeli wprowadzająca Wokulskiego do salonu
panna Florentyna
Uboga kuzynka Łęckich, prowadzi im dom. Jest cicha, nieśmiała i bardzo pilnuje porządku. To od niej Izabela dowiaduje się, że srebra kupił Wokulski. Rola w fabule: towarzyszka i powierniczka Izabeli
książę
Arystokrata, który ciągle mówi o „nieszczęśliwym kraju”, ale niewiele robi. Wciąga Wokulskiego do salonów i do spółki. Gdy Wokulski odchodzi, i on wycofuje się ze spółki. Rola w fabule: patron spółki i przedstawiciel arystokracji
Kazimierz Starski
Kuzyn Izabeli, zadłużony podróżnik i uwodziciel, wrócił z Chin. Liczy na spadek po prezesowej i flirtuje z Izabelą i Eweliną. Jego rozmowa z Izabelą w pociągu łamie Wokulskiego. Rola w fabule: rywal Wokulskiego
pani Wąsowska
Bogata, wesoła i odważna wdowa, przyjaciółka Izabeli. Zakochuje się w Wokulskim, godzi go z Izabelą, a potem broni jej przed nim. W rozmowie z nią Wokulski czuje się uwolniony. Rola w fabule: powierniczka obojga i ukryta wielbicielka Wokulskiego
baron Dalski
Stary, schorowany baron, wspólnik spółki. Żeni się z Eweliną Janocką i ślepo w nią wierzy. Gdy odkrywa jej romans ze Starskim, rozwodzi się i pojedynkuje ze Starskim. Rola w fabule: zakochany starzec, odbicie losu Wokulskiego
Ewelina Janocka
Wnuczka prezesowej i narzeczona, a potem żona barona Dalskiego. Wychodzi za niego dla pozycji, a flirtuje ze Starskim. Pyta Wokulskiego, czy powinna wyjść za barona. Rola w fabule: przykład małżeństwa bez miłości
Felicja Janocka
Młodziutka kuzynka Eweliny, ma około osiemnastu lat. Podziwia Wokulskiego i zazdrości mu towarzystwa pani Wąsowskiej. Łowi ryby z Ochockim. Rola w fabule: naiwna wielbicielka Wokulskiego w Zasławku
Suzin
Bogaty moskiewski kupiec, przyjaciel Wokulskiego z Syberii, gdzie Wokulski uczył go przez cztery lata. Wciąga go do dostaw dla wojska i zabiera do Paryża. Radzi mu skończyć z kobietą, która go zmieniła. Rola w fabule: wspólnik, dzięki któremu Wokulski zdobywa majątek
Geist
Stary, zubożały chemik z Paryża, uważany przez innych za wariata. Pokazuje Wokulskiemu metale o niezwykłej wadze i szuka metalu lżejszego od powietrza. Kusi go pracą dla przyszłości ludzkości. Rola w fabule: uczony, który daje Wokulskiemu drugą drogę życia
Węgiełek
Młody rzemieślnik z Zasławia, kowal i stolarz. Opowiada legendę o śpiącej pannie i wycina napis na kamieniu. Żeni się z Marianną, a na końcu stawia krzyż w ruinach zamku. Rola w fabule: świadek wydarzeń w Zasławiu
Marianna
Dziewczyna z domu publicznego, którą Wokulski wysyła do sióstr magdalenek. Uczy się szycia, mieszka u Wysockich i wychodzi za Węgiełka. Jej przeszłość wraca, gdy rozpoznaje ją Starski. Rola w fabule: przykład dobroczynności Wokulskiego
Wysocki
Furman z Powiśla, któremu padł koń, i jego brat, dróżnik kolejowy. Wokulski pomaga obu, a dróżnika przenosi do Skierniewic. To dróżnik ratuje Wokulskiego, gdy ten kładzie się na torach. Rola w fabule: biedacy, którym pomógł Wokulski
Henryk Szlangbaum
Żyd, przyjaciel Wokulskiego z Syberii, potem subiekt w jego sklepie. Jego ojciec kupuje dla Wokulskiego kamienicę Łęckich. Henryk przejmuje sklep i spółkę, a z biegiem czasu staje się wyniosły. Rola w fabule: następca Wokulskiego w interesach
Mraczewski
Przystojny subiekt, zwolniony za plotki o Izabeli i wysłany do Moskwy. Wraca z pracy dla Suzina i zaleca się do Stawskiej. W końcu się jej oświadcza i zostaje przyjęty. Rola w fabule: subiekt i przyszły mąż Stawskiej
Klejn
Mizerny subiekt o poglądach socjalistycznych. Przyjaźni się ze studentami z kamienicy. Zostaje aresztowany razem z nimi. Rola w fabule: subiekt sklepu Wokulskiego
Lisiecki
Łysy, zgryźliwy subiekt, który sprzecza się z Rzeckim. Nie lubi Szlangbauma, ale broni Wokulskiego. Na końcu wyjeżdża do Astrachania. Rola w fabule: subiekt sklepu Wokulskiego
Wirski
Rządca kamienicy Łęckich, dawny ziemianin, który w 1859 roku był we Włoszech pod Magentą. Pomaga Stawskiej i przyjaźni się z Rzeckim. Rola w fabule: rządca kamienicy
pani Meliton
Dawna guwernantka, a teraz swatka i pośredniczka. Za pieniądze donosi Wokulskiemu, gdzie spotka Izabelę. Radzi mu, by zdobywał kobietę siłą, a nie ofiarami. Rola w fabule: pośredniczka między Wokulskim a światem Łęckich
August Katz
Subiekt u Mincla i przyjaciel Rzeckiego z młodości. Walczy z nim na Węgrzech, a po klęsce zabija się z pistoletu. Rola w fabule: postać z pamiętnika Rzeckiego
Jan Mincel
Kupiec z rodziny niemieckiego pochodzenia, synowiec starego Mincla i gorący bonapartysta. Jest pryncypałem i przyjacielem Rzeckiego. Jego wdowa, Małgorzata, zostaje żoną Wokulskiego. Rola w fabule: postać z pamiętnika Rzeckiego
Rossi
Słynny włoski tragik, którego dawniej podziwiała Izabela. Wokulski organizuje mu w Warszawie owacje, by sprawić jej przyjemność. Rola w fabule: idol Izabeli
Molinari
Skrzypek, którym zachwyca się Izabela. Wokulski uważa go za miernego muzyka. Jego wizyta pokazuje, jak łatwo Izabela ulega cudzej sławie. Rola w fabule: idol Izabeli