
Młody hrabia w lśniącej zbroi, z włócznią, na której powiewa biały proporzec. Tekst mówi, że ma szlachetne ciało i twarz jasną i roześmianą. Jedzie na koniu Wejlantyfie, ma miecz Durendal i róg. W bitwie ma ręce zakrwawione od walki.
Roland to hrabia, siostrzeniec i wychowanek Karola Wielkiego, jeden z dwunastu parów. Zdobył dla cesarza wiele ziem. Na radzie radzi dalej walczyć z Marsylem i wskazuje na posła swojego ojczyma Ganelona, co budzi jego nienawiść. Prowadzi tylną straż i nie chce wezwać pomocy, bo zadęcie w róg uważa za hańbę. Gdy w końcu dmie, jest już za późno. Walczy do końca, odcina Marsylowi rękę i umiera jako ostatni, twarzą ku ziemi wrogów, jak zwycięzca. Przed śmiercią spowiada się i podaje Bogu rękawicę jak wasal swojemu panu.
„Prowadź wojnę tak, jakeś rozpoczął!”
rozdział XIV. Roland radzi dalej walczyć. Pamięta, że Marsyl już raz zabił posłów.
„Niech mnie Bóg pohańbi, jeśli zadam kłam memu rodowi.”
rozdział LXIII. Roland odmawia połowy wojska, bo honor rodu jest dla niego ważniejszy niż bezpieczeństwo.
„Dla swego pana trzeba ścierpieć wszelką niedolę i znosić wielkie gorąco i wielkie zimno, i oddać skórę, i nałożyć głową.”
rozdział LXXIX. Roland wykłada zasadę wierności wasala wobec pana.
„Niech każdy się gotuje młócić dobrze, iżby nas nie pohańbiono w pieśni!”
rozdział LXXIX. Rycerze myślą o tym, co zaśpiewają o nich potomni.
„Chybabym oszalał. Postradałbym w słodkiej Francji moje imię.”
rozdział LXXXIII. Pierwsza odmowa zadęcia w róg. Roland boi się utraty sławy.
„To był miecz szlachetnego wasala”
rozdział LXXXVIII. Roland myśli o tym, co powie o nim ten, kto weźmie jego miecz.
„Nie zrobiłeś mi nic złego. Przebaczam ci tutaj i w obliczu Boga”
rozdział CXLIX. Przyjaźń okazuje się silniejsza niż kłótnia.
„Nie idź mi nigdy w ręce człowieka zdolnego uciec przed drugim!”
rozdział CLXXI. Roland chce, by Durendal trafił tylko do dzielnego rycerza.
„Raczej umrzeć niż cię zostawić poganom!”
rozdział CLXXII. Miecz jest dla Rolanda częścią honoru i wiary.
„Twoja złota gałka pełna jest relikwij”
rozdział CLXXIII. Durendal jest bronią świętą, bo zawiera relikwie.