Zimą zarasta siwym włosem, który strzela mu z brwi, z brodawek i z nosa, przez co wygląda jak stary, nastroszony lis. Przy ptakach chodzi w zielonym fartuchu. Mieszkając na strychu, maleje, chudnie i kurczy się.
Ojciec narratora, w traktacie nazwany przez Poldę Jakubem. Latem wyjeżdża do wód. Zimą przestaje wychodzić z domu, siedzi na drabinie pod sufitem i słucha z roztargnieniem matki, która mówi o płatnościach. Sprowadza jaja z Hamburga i Holandii, wylęga ptaki i przenosi się z nimi na poddasze, aż Adela je przegania. Potem wieczorami wygłasza szwaczkom traktat o manekinach: mówi, że nie ma materii martwej i że chce stworzyć człowieka na podobieństwo manekina. Narrator widzi w nim samotnego obrońcę poezji przeciw nudzie.
„mniej treści, więcej formy!”
tom III, Całość. Hasło ojca, który podziwia formę bytu szwaczek.
„Demiurgos — mówił ojciec — nie posiadł monopolu na tworzenie — tworzenie jest przywilejem wszystkich duchów.”
tom IV, Całość. Początek herezji ojca.
„Nie ma materii martwej — nauczał — martwota jest jedynie pozorem, za którym ukrywają się nieznane formy życia.”
tom IV, Całość. Najważniejsze zdanie o materii w traktacie.
„Demiurgos kochał się w wytrawnych, doskonałych i skomplikowanych materiach — my dajemy pierwszeństwo tandecie.”
tom IV, Całość. Program drugiej, tandetnej demiurgii.
„chcemy stworzyć po raz wtóry człowieka, na obraz i podobieństwo manekina.”
tom IV, Całość. Odwrócenie biblijnego „na obraz i podobieństwo”.
„Materia nie zna żartów.”
tom V, Całość. Ostrzeżenie przed lekkim traktowaniem figur.