Rodion Raskolnikow, były student prawa, mieszka w Petersburgu w ciasnej izdebce pod dachem i od miesięcy nie ma pieniędzy. Wymyślił teorię, że ludzie niezwykli mają prawo przekroczyć granice moralne. Postanawia zabić starą lichwiarkę Alonę Iwanownę, u której zastawiał rzeczy. W tym czasie poznaje pijaka Marmieładowa i dostaje list od matki: siostra Dunia ma wyjść za bogatego Łużyna, żeby pomóc bratu.
Raskolnikow zabija siekierą lichwiarkę, a potem jej siostrę Lizawietę, która niespodziewanie wraca do domu. Ucieka cudem. Łup ukrywa pod kamieniem, nawet do niego nie zaglądając. Zapada na gorączkę, a potem zaczyna sam prowokować podejrzenia. Sędzia śledczy Porfiry Pietrowicz domyśla się prawdy i osacza go rozmowami. Raskolnikow pomaga rodzinie Marmieładowa po śmierci ojca i zbliża się do Soni, która z biedy sprzedaje się na ulicy.
Do Petersburga przyjeżdżają matka i Dunia. Raskolnikow doprowadza do zerwania zaręczyn z Łużynem. Za Dunią przyjeżdża też Swidrygajłow, jej dawny chlebodawca. Raskolnikow wyznaje zbrodnię Soni, a Swidrygajłow podsłuchuje to wyznanie. Porfiry mówi mu wprost, że wie, kto zabił, i radzi, by sam się przyznał. Swidrygajłow próbuje zdobyć Dunię szantażem, a po klęsce strzela sobie w głowę.
Za radą Soni Raskolnikow całuje ziemię na placu Siennym i zgłasza się na policję. Dostaje osiem lat katorgi na Syberii. Sonia jedzie za nim. W więzieniu długo uważa, że jego jedyną winą było to, że nie wytrzymał i się przyznał. Dopiero po chorobie, nad rzeką, odkrywa, że kocha Sonię, i zaczyna nowe życie.
Sprawdź, ile pamiętasz: Zbrodnia i kara: sprawdzian z lektury