Kimjang (김장, gimjang, „kim-dzang”) to koreańska tradycja przygotowywania kimchi na całą zimę. Późną jesienią rodziny, sąsiedzi i przyjaciele spotykają się, żeby razem solić kapustę, przygotować zaprawę i napełnić pojemniki kimchi. 22 listopada Korea obchodzi Dzień Kimchi, więc to dobry moment, żeby poznać kimjang i słownictwo, które się z nim wiąże. W artykule znajdziesz też mój domowy przepis na kimchi na ok. 5 litrów.
Co to jest kimjang (김장)
Gdy robi się zimno i zaczyna wiać chłodny wiatr, w koreańskich domach zaczynają się przygotowania do kimjangu. Dawniej zimą nie było świeżych warzyw, dlatego przed jej nadejściem kiszono kimchi w dużych ilościach, na kilka miesięcy naprzód.
Termin kimjangu różni się w zależności od regionu. Do zrobienia dobrego kimchi potrzebna jest odpowiednia temperatura, więc na chłodniejszej północy kraju zaczyna się wcześniej, a na cieplejszym południu później. Każdy region ma też swoje składniki i sposoby kiszenia. Przepisy przekazuje się w rodzinie i między sąsiadami.
Kimjang to coś więcej niż gotowanie
Kimjang to ciężka i długa praca, dlatego w Korei rzadko robi się go w pojedynkę. Rodziny i sąsiedzi chodzą do siebie na zmianę i pomagają sobie nawzajem. Gotowym kimchi dzielą się z bliskimi, a wspólna praca buduje poczucie wspólnoty. Koreańczycy nazywają tę więź słowem 정 (jeong, „czong”).
W 2013 roku UNESCO wpisało kimjang, czyli tradycję robienia kimchi i dzielenia się nim, na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości.
Kiedy jest Dzień Kimchi (김치의 날)
김치의 날 (gimchi-ui nal, „kim-czi-e nal”), czyli Dzień Kimchi, przypada 22 listopada. Korea ustanowiła to święto w 2020 roku. Data ma symboliczne znaczenie: 11 (listopad) oznacza, że kimchi powstaje z wielu składników, a 22 nawiązuje do 22 korzyści dla zdrowia, które przypisuje się kimchi.
Dzień Kimchi obchodzą też niektóre stany USA, na przykład Kalifornia, Wirginia i Nowy Jork, a także Argentyna.
Kimjang dziś: wspólne gotowanie i dzielenie się kimchi
W listopadzie w wielu koreańskich miastach odbywają się wydarzenia 김장 나눔 (gimjang nanum, „kim-dzang na-num”), czyli „dzielenie się kimjangiem”. Wolontariusze spotykają się na placach przy długich stołach. Posoloną kapustę smarują zaprawą, a gotowe kimchi pakują i przekazują osobom, które potrzebują pomocy. W takich akcjach biorą udział nawet tysiące osób.
W Seulu od 2014 roku odbywa się festiwal 서울김장문화제 (Seoul Gimjang Munhwaje). Powstał, żeby uczcić wpis kimjangu na listę UNESCO. Zwykle trwa kilka dni na początku listopada w okolicy placu Seoul Plaza. Oprócz akcji dzielenia się kimchi są tam warsztaty kimjangu dla obcokrajowców i lekcje gotowania z kucharzami.
Dziś coraz mniej rodzin robi kimjang samodzielnie, bo to dużo pracy. Wiele osób kupuje gotową, posoloną kapustę (절임배추) albo gotowe kimchi. W wielu domach stoi też specjalna lodówka do kimchi, 김치냉장고 (gimchi naengjanggo, „kim-czi neng-dziang-go”).
Bossam i świeże kimchi, czyli nagroda po pracy
Po kimjangu najlepsza jest wspólna kolacja. Tradycyjnie podaje się wtedy 보쌈 (bossam, „po-ssam”), czyli gotowany boczek wieprzowy pokrojony w plastry. Kawałek mięsa zawija się w liść posolonej kapusty, a do środka dodaje się świeżą zaprawę do kimchi. Czasem dochodzą do tego surowe ostrygi, 굴 (gul, „kul”).
Przy stole nie może zabraknąć świeżego kimchi, które dopiero co zrobiono. Takie kimchi jeszcze nie przeszło fermentacji, więc jest chrupiące i ma smak świeżych warzyw i przypraw. Szybkie kimchi jedzone od razu, bez kiszenia, nazywa się 겉절이 (geotjeori, „kot-czo-ri”).

Niedaleko mojej uczelni znajdowała się restauracja sprzedająca pyszne bossam. Jest to trochę specyficzny smak dla Polaków, ale serdecznie zachęcam do spróbowania tego dania. Jestem pewna, że w trakcie mojej kolejnej podróży do Korei pojadę do tej samej restauracji, żeby znowu poczuć ten pyszny smak.
Chcesz zacząć uczyć się koreańskiego? Zapisz się na bezpłatne szkolenie online „Jak zacząć mówić po koreańsku dzięki metodzie 3 kroków”. Pokazuję na nim, od czego zacząć naukę i w jakiej kolejności się uczyć.
Słownictwo: warzywa i składniki na kimchi
Przy każdym słowie znajdziesz zapis w hangeulu, oficjalną transkrypcję i przybliżoną polską wymowę.
| Hangeul | Transkrypcja | Wymowa | Znaczenie |
|---|---|---|---|
| 배추 | baechu | pe-czu | kapusta pekińska |
| 무 | mu | mu | biała rzodkiew (daikon) |
| 쪽파 | jjokpa | czok-pa | szczypior, cienka dymka |
| 마늘 | maneul | ma-nyl | czosnek |
| 생강 | saenggang | seng-gang | imbir |
| 양파 | yangpa | jang-pa | cebula |
| 배 | bae | pe | gruszka (dodaje słodyczy do zaprawy) |
| 고춧가루 | gochutgaru | ko-czu-kka-ru | koreańska papryka chili w płatkach |
| 소금 | sogeum | so-gym | sól |
| 젓갈 | jeotgal | czo-kkal | solone, fermentowane owoce morza |
| 찹쌀풀 | chapssalpul | czap-ssal-pul | kleik z kleistego ryżu |
| 김칫소 | gimchitso | kim-czi-sso | zaprawa do kimchi |
Słownictwo: czasowniki i wyrażenia przy robieniu kimchi
| Hangeul | Transkrypcja | Wymowa | Znaczenie |
|---|---|---|---|
| 김장하다 | gimjanghada | kim-dzang-ha-da | robić kimjang |
| 김치를 담그다 | gimchireul damgeuda | kim-czi-ryl tam-gy-da | robić (kisić) kimchi |
| 절이다 | jeorida | czo-ri-da | solić, zasypywać solą |
| 썰다 | sseolda | ssol-da | kroić |
| 버무리다 | beomurida | po-mu-ri-da | wymieszać, obtoczyć w przyprawie |
| 속을 넣다 | sogeul neota | so-gyl no-tha | nakładać zaprawę |
| 익다 | ikda | ik-tta | dojrzewać (o kimchi) |
| 나누다 | nanuda | na-nu-da | dzielić się |
Przykładowe zdania
| Po koreańsku | Po polsku |
|---|---|
| 우리 가족은 11월에 김장을 해요. | Moja rodzina robi kimjang w listopadzie. |
| 배추를 소금에 절여요. | Solimy kapustę. |
| 무를 채 썰어요. | Kroimy rzodkiew w paski. |
| 배추에 김칫소를 넣어요. | Nakładamy zaprawę na kapustę. |
| 김장하고 나서 보쌈을 먹어요. | Po kimjangu jemy bossam. |
| 김치가 맛있게 익었어요. | Kimchi ładnie dojrzało. |
Rodzaje kimchi
Kimchi to nie tylko kapusta. W Korei kisi się wiele warzyw, a każdy region ma swoje odmiany.
| Hangeul | Transkrypcja | Wymowa | Co to jest |
|---|---|---|---|
| 배추김치 | baechu-gimchi | pe-czu-kim-czi | najpopularniejsze kimchi z kapusty pekińskiej |
| 깍두기 | kkakdugi | kkak-tu-gi | kimchi z rzodkwi pokrojonej w kostkę |
| 총각김치 | chonggak-gimchi | czong-gak-kim-czi | kimchi z małych rzodkiewek razem z natką |
| 오이소박이 | oi-sobagi | o-i-so-ba-gi | ogórki nadziewane zaprawą, popularne latem |
| 열무김치 | yeolmu-gimchi | jol-mu-kim-czi | kimchi z młodej rzodkiewki, często z wodą |
| 파김치 | pa-gimchi | pa-kim-czi | kimchi ze szczypioru |
| 갓김치 | gat-gimchi | kat-kim-czi | kimchi z liści gorczycy, ostre i aromatyczne |
| 백김치 | baek-gimchi | pek-kim-czi | „białe kimchi” bez papryki chili, łagodne |
Przepis na kimchi w domu (ok. 5 litrów)

Ten przepis to 막김치 (makgimchi, „mak-kim-czi”), czyli kimchi z kapusty pokrojonej na kawałki. Łatwiej je przygotować niż kimchi z całych ćwiartek kapusty i wygodnie przekłada się je do małych słoików. Zamiast sosu rybnego używamy sosu sojowego, więc to wersja wegańska.
Składniki
| Składnik | Ilość |
|---|---|
| kapusta pekińska | ok. 6 kg |
| marchew | 1 kg |
| gruszka | 1 duża (ok. 400 g) |
| jabłka | 2 duże (ok. 600 g) |
| cebula | 2 średnie (ok. 400 g) |
| dymka | 3 pęczki |
| czosnek | 2 główki |
| imbir | 200 g |
| gochugaru | ok. 1 szklanka (ok. 125 g), do smaku |
| sos sojowy | 80 ml (⅓ szklanki) |
| mąka ryżowa | 80 g (½ szklanki) |
| woda do kleiku | 700 ml |
| cukier | 50g (¼ szklanki) |
| sól | 1 szklanka |
Można dodać dodatkowo: drobne krewetki, owoce kaki, gruszkę dashi (zamiast zwykłej).
Przygotowanie
- Pokrój i wypłucz kapustę. Przekrój każdą główkę wzdłuż na ćwiartki i wytnij twardą łodygę. Liście pokrój w poprzek na kawałki ok. 3–4 cm. Wypłucz kapustę w dużej misce z wodą i odcedź.
- Posól kapustę (절이다). Wymieszaj kapustę z solą i odstaw na ok. 3 godziny, aż zmięknie i puści sok.
- Ugotuj kleik (찹쌀풀). Wymieszaj mąkę ryżową z wodą trzepaczką i zagotuj, cały czas mieszając. Gdy masa zacznie bulgotać, dodaj cukier i mieszaj, aż się rozpuści. Odstaw kleik do ostygnięcia. Szybciej ostygnie, jeśli wstawisz garnek do miski z zimną wodą.
- Przygotuj warzywa. Marchew pokrój w cienkie paski albo plasterki, a dymkę na kawałki ok. 3 cm.
- Zmiksuj owoce i przyprawy. Zblenduj gruszkę, jabłka, cebulę, czosnek, imbir i sos sojowy na gładką masę.
- Przygotuj zaprawę (김칫소). Połącz ostudzony kleik ze zmiksowaną masą i gochugaru. Dodaj marchew i dymkę i wymieszaj.
- Wypłucz kapustę. Przepłucz ją 2–3 razy w zimnej wodzie, żeby zmyć nadmiar soli, i dobrze odcedź.
- Wymieszaj kapustę z zaprawą (버무리다). Załóż rękawiczki, bo gochugaru szczypie i barwi dłonie. Dokładnie obtocz każdy kawałek kapusty.
- Zostaw do fermentacji (익다). Przełóż kimchi do dużego garnka albo miski, przykryj i zostaw na dobę w temperaturze pokojowej. Kimchi podczas fermentacji podnosi się, więc naczynie musi być wyraźnie większe. Potem wstaw je na 3–4 dni do lodówki, a na koniec przełóż kimchi do słoików i trzymaj w lodówce.
Gdzie kupić składniki na kimchi w Polsce
Chcesz zrobić własne kimchi w domu? Większość warzyw kupisz bez problemu w Polsce.
Kapustę pekińską, białą rzodkiew (daikon), dymkę, czosnek, imbir, cebulę, marchew i gruszkę znajdziesz w większości supermarketów i na targach. Białej rzodkwi najłatwiej szukać w większych sklepach i na straganach z warzywami azjatyckimi.
Koreańskie składniki trzeba zwykle kupić w sklepie azjatyckim albo przez internet. Chodzi o paprykę 고춧가루, sos rybny 액젓, solone krewetki 새우젓 i mąkę z kleistego ryżu do kleiku. Kilka sklepów internetowych z koreańskimi produktami:
- Korea House: sklep z koreańskimi produktami spożywczymi, w tym z papryką gochugaru i gotowym kimchi.
- My Korea: sklep z dużym wyborem papryki gochugaru różnych marek.
- Kuchnie Świata: sklep z produktami kuchni azjatyckich, w tym z grubo mieloną papryką gochugaru.
Mieszkasz w dużym mieście? Zajrzyj też do lokalnych sklepów azjatyckich. Często mają koreańskie przyprawy, a czasem także świeże warzywa, których nie ma w supermarkecie.
Nie masz czasu na własny kimjang? W sklepach azjatyckich i w wielu supermarketach kupisz gotowe kimchi.
Ucz się koreańskiego razem z kulturą
Słowa takie jak 김장, 정 czy 보쌈 najłatwiej zapamiętać, gdy znasz historię, która za nimi stoi. Jeśli chcesz czytać je samodzielnie, zacznij od alfabetu hangeul. A gdy będziesz gotowa albo gotowy na pierwszą rozmowę, przyda się artykuł o tym, jak przywitać się po koreańsku.
Chcesz przejść dalej niż pojedyncze słowa? W kursie koreańskiego od podstaw uczysz się hangeula, wymowy i pierwszych rozmów krok po kroku.




