Młody więzień w celi klasztoru Bazylianów. Kapral mówi, że coś niedobrego jest w jego oczach i nad czołem. Po Improwizacji leży zemdlony, z pianą na ustach. W ostatniej scenie Guślarz widzi w kibitce człowieka w czarnym stroju, z raną na czole, w którym można rozpoznać Konrada.
Konrad to dawny Gustaw, uwięziony przez Rosjan w Wilnie. W prologu pisze na ścianie, że Gustaw umarł, a narodził się Konrad. W Wigilię śpiewa więźniom pieśń zemsty. Sam w celi wygłasza Wielką Improwizację: mówi, że kocha naród i cierpi za miliony, i żąda od Boga władzy nad duszami. Gdy Bóg milczy, oskarża Go o brak miłości i jest bliski nazwania Go carem. Mdleje, a ratuje go modlitwa księdza Piotra i egzorcyzm. Potem spotyka Piotra, gdy żołnierze prowadzą go na śledztwo, i słyszy przepowiednię o podróży. W ostatniej scenie można go rozpoznać w człowieku jadącym kibitką na północ.
„GUSTAVUS OBIIT M. D. CCC. XXIII CALENDIS NOVEMBRIS”
Litwa, prolog. Napis na ścianie celi: Gustaw umarł 1 listopada 1823 roku. Zaraz pod nim więzień pisze, że tego dnia narodził się Konrad.
„Tak! zemsta, zemsta, zemsta na wroga, Z Bogiem i choćby mimo Boga!”
Akt I, Scena 1. Pieśń zemsty Konrada zapowiada bunt przeciw Bogu w Improwizacji.
„Język kłamie głosowi, a głos myślom kłamie”
Akt I, Scena 2. Konrad skarży się, że słowa nie oddają tego, co czuje poeta.
„Ja mistrz! Ja mistrz wyciągam dłonie!”
Akt I, Scena 2. Konrad czuje się panem poezji i gwiazd.
„Pieśń to wielka, pieśń-tworzenie.”
Akt I, Scena 2. Poeta stawia swoją pieśń obok dzieła stworzenia.
„Ja kocham cały naród!”
Akt I, Scena 2. Miłość Konrada nie dotyczy jednej osoby, tylko wszystkich pokoleń narodu.
„Daj mi rząd dusz!”
Akt I, Scena 2. Konrad żąda od Boga władzy nad ludźmi, by uszczęśliwić naród.
„Kłamca, kto Ciebie nazywał miłością, Ty jesteś tylko mądrością.”
Akt I, Scena 2. Gdy Bóg milczy, Konrad zarzuca Mu, że nie kocha ludzi.
„Ja i ojczyzna to jedno.”
Akt I, Scena 2. Konrad utożsamia się z narodem i jego cierpieniem.
„Nazywam się Milijon”
Akt I, Scena 2. Konrad mówi, że kocha i cierpi za miliony ludzi.