Black Weeks −30% na wszystkie kursy
Dopasuj kurs −30% →

Dziady część III: bohaterowie i ich charakterystyka

Główni bohaterowie

  • Konrad

    • poeta, który czuje się mistrzem
    • kocha cały naród
    • dumny i samotny
    • buntuje się przeciw Bogu
    • gotów cierpieć za miliony
    • w głębi szlachetny

    Konrad to dawny Gustaw, uwięziony przez Rosjan w Wilnie. W prologu pisze na ścianie, że Gustaw umarł, a narodził się Konrad. W Wigilię śpiewa więźniom pieśń zemsty. Sam w celi wygłasza Wielką Improwizację: mówi, że kocha naród i cierpi za miliony, i żąda od Boga władzy nad duszami. Gdy Bóg milczy, oskarża Go o brak miłości i jest bliski nazwania Go carem. Mdleje, a ratuje go modlitwa księdza Piotra i egzorcyzm. Potem spotyka Piotra, gdy żołnierze prowadzą go na śledztwo, i słyszy przepowiednię o podróży. W ostatniej scenie można go rozpoznać w człowieku jadącym kibitką na północ.

    Charakterystyka: Konrad →

  • Ksiądz Piotr

    • pokorny
    • głęboko wierzący
    • odważny wobec władzy
    • prorok narodu
    • gotów cierpieć za innych

    Ksiądz Piotr przychodzi do celi zemdlonego Konrada i odprawia nad nim egzorcyzm. Leży krzyżem i ofiaruje się przyjąć kary za jego winy. W swojej celi ma widzenie: Polska cierpi jak Chrystus i zmartwychwstaje, a jej wskrzesicielem będzie mąż o imieniu „czterdzieści i cztery”. U Senatora dostaje policzek i przepowiada śmierć Doktorowi. Pociesza Panią Rollison i mówi jej, że syn żyje. Na koniec spotyka Konrada i daje mu przestrogę przed podróżą. Jest przeciwieństwem dumnego Konrada: pokorą osiąga to, czego Konrad nie zdobył pychą.

    Charakterystyka: Ksiądz Piotr →

  • Senator Nowosilcow

    • okrutny
    • podejrzliwy
    • próżny, łasy na łaskę cara
    • tchórzliwy
    • bezwzględny wobec słabszych

    Senator to Nikołaj Nowosilcow, carski urzędnik, który prowadzi śledztwo przeciw polskiej młodzieży w Wilnie. Uważa, że spisek zwiąże go z łaską cara. We śnie widzi, że cesarz się od niego odwraca, a dwór się z niego śmieje. U siebie prowadzi przesłuchania, a jednocześnie wydaje bal. Pani Rollison zbywa obietnicami i każe ją potajemnie zamknąć. Po śmierci Doktora jest niespokojny, a pod koniec sceny odchodzi do swoich pokojów.

    Charakterystyka: Senator Nowosilcow →

  • Pani Rollison

    • kochająca matka
    • zrozpaczona
    • odważna wobec tyrana
    • pobożna

    Pani Rollison to ślepa matka, której syna więzi i torturuje Senator. Przychodzi do niego z prośbą o widzenie z synem. Prosi, żeby przynajmniej posłał mu księdza. Senator udaje litość, a po cichu każe ją zamknąć. Później wpada na bal z wieścią, że syna wyrzucono oknem. Rzuca się na Senatora i mdleje. Ksiądz Piotr mówi jej, że syn żyje.

    Charakterystyka: Pani Rollison →

  • Ewa

    • pobożna
    • czysta i niewinna
    • wrażliwa na poezję
    • współczująca

    Ewa mieszka w domu wiejskim pod Lwowem. Modli się za ojczyznę, za rodziców i za więzionego poetę, którego piosenki czytała. We śnie widzi kwiaty, którymi uwieńczyła obraz Matki Boskiej. Róża mówi do niej: „Weź mnie na serce”. Jest przeciwieństwem Konrada: modli się z pokorą i zostaje nagrodzona widzeniem.

    Charakterystyka: Ewa →

  • Kapral

    • życzliwy więźniom
    • pobożny
    • doświadczony żołnierz

    Kapral to stary żołnierz, który służył w legionach, zanim wzięto go w rekruty. Pozwala więźniom zebrać się w Wigilię w celi Konrada. Gdy słyszy hałas, sprowadza księdza Piotra, którego nazywa kmotrem. Opowiada, że widział wielu konających i umie poznać po twarzy, czy człowiek jest święty, czy przeklęty.

    Charakterystyka: Kapral →

Drugoplanowi

Tomasz
Tomasz stał na czele towarzystwa studentów. Tłumaczy, że śledztwo wymyślił Nowosilcow, by wrócić do łask cara. Mówi, że ma obowiązek cierpieć za innych i wziąć na siebie winy. Rola w fabule: Więzień, którego koledzy nazywają patriarchą biedy. Siedzi w więzieniu dłużej niż inni.
Żegota
Żegota trafia do więzienia w dniu spotkania. Myśli, że uniewinni się w śledztwie. Opowiada bajkę Goreckiego o diable, który zakopał ziarno, a z ziarna wyrosło zboże. Rola w fabule: Młody więzień, porwany z domu prosto ze stodoły.
Jan Sobolewski
Jan Sobolewski opowiada, jak wywieziono z Wilna dwadzieścia kibitek studentów ze Żmudzi. Widział Janczewskiego, który krzyknął „Jeszcze Polska nie zginęła”, i pobitego Wasilewskiego. Jemu Mickiewicz dedykuje utwór. Rola w fabule: Więzień, który wracając z miasta z kapralem, widział z ukrycia wywożenie studentów.
Adolf
Adolf w celi opowiada o Ksawerym, który zastrzelił się przed aresztowaniem. W salonie warszawskim opowiada historię Cichowskiego. Rola w fabule: Młody patriota. W scenie warszawskiej stoi przy drzwiach z młodzieżą.
Feliks Kółakowski
Feliks śpiewa piosenkę o tym, jak więźniowie będą pracować dla cara na Sybirze. Wesołością dodaje innym otuchy. Rola w fabule: Więzień o wesołym usposobieniu.
Frejend
Frejend namawia więźniów, żeby zeszli się w celi Konrada, bo stamtąd nie słychać śpiewu. Mówi, że Kapral jest dawnym legionistą. Namawia Konrada do śpiewu. Rola w fabule: Więzień, który nalewa kolegom wino.
Anioł
Anioł, który w prologu czuwa nad śpiącym więźniem na prośbę jego zmarłej matki. Mówi, że więzień będzie wolny. Rola w fabule: Duch, który w nocy stoi nad śpiącym więźniem.
Belzebub
Belzebub każe diabłom nie straszyć Senatora piekłem, bo mógłby się poprawić. Każe dręczyć go pychą i hańbą. Rola w fabule: Starszy diabeł, który nadzoruje sen Senatora.
Doktor
Doktor podsuwa Senatorowi spiski i wymienia Czartoryskiego i Lelewela. Ksiądz Piotr przepowiada mu śmierć. Ginie od pioruna. Rola w fabule: Doradca Senatora, który często mu się kłania.
Pelikan
Pelikan prowadzi śledztwa Senatora. Bije księdza Piotra w twarz. Ma zamknąć Panią Rollison. Rola w fabule: Urzędnik Senatora.
Bajkow
Bajkow namawia, by znowu uderzyć księdza Piotra, i sam daje mu szczutkę. Ksiądz Piotr przepowiada mu, że pójdzie śladem Doktora. Rola w fabule: Urzędnik Senatora, który śmieje się z cudzego bólu.
Kmitowa
Kmitowa przywozi Panią Rollison do Senatora, bo ta nie widzi drogi, i prosi za nią. Rola w fabule: Pani, która przywozi do Senatora ślepą Panią Rollison.
Bestużew
Bestużew powstrzymuje Justyna Pola przed zabiciem Senatora. Rola w fabule: Rosyjski oficer na balu.
Guślarz
Guślarz czeka z Kobietą na cmentarzu na ducha. Mówi, że człowiek w kibitce ma wiele ran od wrogów i jedną, którą zadał sobie sam. Rola w fabule: Starzec, który prowadzi obrzęd dziadów.
Kobieta
Kobieta w żałobie czeka na cmentarzu na ducha, który kiedyś zjawił się na dziadach z raną w piersi. Rola w fabule: Kobieta w żałobie.