- Władza i król
- W „Do króla” mówiący udaje, że zarzuca królowi wady. Wymienia jednak zalety: łagodność, młodość, miłość do nauki. Rada „Zdzieraj, a będziesz możnym” pokazuje, jak myślą krytycy króla. Satyra broni władcy, wyśmiewając jego przeciwników. (tom I, Całość)
- Ironia
- Krasicki mówi często coś innego, niż myśli. W „Do króla” przywary to zalety, a obietnica pochwały za zło kończy żart. W „Pijaństwie” ironię niesie puenta: po kazaniu o trzeźwości pijak idzie po wódkę. (tom I, Całość; tom III, Całość)
- Upadek obyczajów
- „Świat zepsuty” wylicza, co zniknęło: cnota, prawda, wstyd. Synowie szydzą z prostoty ojców, małżeństwa kojarzy zysk, krewni rwą łup sierocy. Mówiący pyta przodków, czy poznaliby w nas swoje dzieci. (tom II, Całość)
- Ojczyzna i jej los
- W „Świecie zepsutym” zepsucie obyczajów prowadzi do upadku państwa, jak upadł Rzym. Ratunkiem jest zgoda: okręt nie zatonie, jeśli majtkowie staną z żeglarzem. W „Pijaństwie” o ojczyźnie mówią pijani, a ich zapał kończy się bójką. (tom II, Całość; tom III, Całość)
- Pijaństwo
- Narrator pije z każdego powodu: z okazji imienin, na ból głowy, z gośćmi, na trawienie. Każda butelka ma wymówkę. Przyjaciel pokazuje skutki: kłótnie, utratę rozumu i zdrowia. Puenta mówi, że kazanie nic nie zmienia. (tom III, Całość)
- Małżeństwo dla majątku
- Pan Piotr wiedział, że dama nim gardzi, ale skusiły go cztery wsie w posagu. Intercyza jest jak umowa handlowa. W „Świecie zepsutym” mówiący narzeka, że zysk kojarzy małżeństwa, a przysięga jest żartem. (tom IV, Całość; tom II, Całość)
- Moda i cudzoziemszczyzna
- Żona modna chce francuskiej lekarki, angielskiej karety, kucharzy cudzoziemców i francuskich książek. Ogród z bukszpanu nazywa niemczyzną. Wszystko polskie i stare uważa za prostactwo. (tom IV, Całość)
- Wieś i miasto
- Piotr woła: „Bogdaj to żonka ze wsi!”, bo jego zdaniem miasto psuje. Wiejski dwór z izbą jadalną i parkanem zderza się z miejskim gustem żony. Na końcu wygrywa miasto. (tom IV, Całość)
- Zbytek i rozrzutność
- Żona modna urządza bale, buduje buduar ze złotem, sprowadza porcelanę. Gdy Piotr mówi o kosztach, żona przypomina swoje cztery wsie, a on odpowiada, że i osiem by nie wystarczyło. W „Świecie zepsutym” zbytki gubią kraje. (tom IV, Całość; tom II, Całość)